ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir Belediyesi’nin yapım işlerinde yükleniciler tarafından yapılan bütün riskler sigortası kapsamında bazı risk kalemlerinde muafiyet oranlarının %2’yi aştığı tespit edilmiştir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 9. maddesi, yüklenicilerin işyerindeki araç, malzeme ve makinelerin sigortalanması gerektiğini belirtmektedir. Sigorta, işin başlangıç tarihinden geçici kabul tarihine kadar olan süreyi kapsamalıdır. Ayrıca, kesin kabul tarihine kadar geçerli olacak şekilde genişletilmiş bakım devresi teminatını da içermelidir.

İlgili maddenin üçüncü fıkrası, sigorta poliçesinde idarenin işveren, yüklenicinin ise işi gerçekleştiren taraf olarak yer alması gerektiğini vurgulamaktadır. Burada, tüm riskler için muafiyet oranının azami %2, deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör gibi özel riskler için koasürans oranının ise %20 ile sınırlı olduğu belirtilmiştir. Ancak yapılan incelemeler, bazı projelerde bu oranların aşıldığını göstermektedir. Bu durum, yüklenicinin sorumluluğunu kaldırmamakla birlikte, karşılaşabileceği riskleri artırmaktadır.

Kamu idaresi, bu bulguyu kabul etmiş ve ilgili mevzuat hükümlerine uyulacağını taahhüt etmiştir. Sonuç olarak, Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde belirtilen muafiyet ve koasürans oranlarının aşılmaması gerektiği önem taşımaktadır.

BULGU: Bütün Riskler Sigortası Kapsamında Yer Alan Risk Kalemlerinde Muafiyet Oranının Yüksek Belirlenmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

Yapım işlerinde yükleniciler tarafından yaptırılan bütün riskler (all risk) sigortası kapsamında yer alan bazı risk kalemlerinde %2’den fazla muafiyet uygulandığı görülmüştür.

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında; yüklenicinin işyerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek risklere karşı “inşaat sigortası (bütün riskler); geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise yürürlükteki İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Genel Şartları çerçevesinde kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorunda olduğu belirtilmiştir. Aynı maddenin üçüncü fıkrasında; sigorta poliçesinde; idarenin işveren sıfatıyla, yüklenicinin işi gerçekleştiren sıfatıyla yer alması gerektiği ve kıymetlerin sigortalanmasında tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranının azami % 2; deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri için uygulanabilecek koasürans oranının ise azami %20 olarak belirlenebileceği ifade edilmiştir.

Yapılan inceleme neticesinde, bazı yapım işlerinde all risk sigortaları kapsamında yer alan kalemlerin bir kısmında %2’den fazla muafiyet uygulandığı, koasürans oranının %20’nin üzerinde belirlendiği tespit edilmiştir. Bu itibarla, sigorta poliçesinde muafiyet oranlarının %2’den, koasürans oranının %20’den fazla olması yüklenicinin nihai sorumluluğunu kaldırmamakla birlikte, karşılaşabileceği riski artırması bakımından önem arz etmektedir.

Kamu idaresi tarafından bulguya iştirak edilmiş ve ilgili mevzuat hükümlerine uyulacağı belirtilmiştir.

Sonuç olarak, Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili hükmünde belirtildiği üzere tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranının azami %2, koasürans oranının azami %20 olması gerekmektedir.