BULGU: Bütün Riskler Sigortası Kapsamında Yer Alan Risk Kalemlerinde Muafiyet Oranının Yüksek Belirlenmesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Yapım işi yüklenicileri tarafından yaptırılan bütün riskler (all risk) sigortası kapsamında yer alan risk kalemlerinden bazılarına mevzuatta belirlenen sınırlardan fazla muafiyet uygulandığı tespit edilmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve iş yerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında; yüklenicinin iş yerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek risklere karşı inşaat sigortası (bütün riskler); geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise yürürlükteki İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Genel Şartları çerçevesinde kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorunda olduğu belirtilmiştir.
Aynı maddenin üçüncü fıkrasında sigorta poliçesinde; idarenin işveren sıfatıyla, yüklenicinin işi gerçekleştiren sıfatıyla yer alması gerektiği ve kıymetlerin sigortalanmasında bütün riskler için uygulanabilecek muafiyet oranının azami %2; deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri için uygulanabilecek koasürans oranının ise azami %20 olarak belirlenebileceği ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde muafiyet açısından bütün riskler için uygulanabilecek azami oranın %2 olması gerektiği anlaşılmaktadır.
Ancak yapılan incelemede, muhtelif yapım işlerinde bütün risk sigortaları kapsamında yer alan bazı muafiyet kalemleri için %2’den fazla muafiyet oranının uygulandığı tespit edilmiştir. Söz konusu yapım işlerine ilişkin yüksek muafiyet oranı belirlenen iş kalemleri ile muafiyet oranları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
Tablo 11: Muafiyet Oranı Yüksek Belirlenen Yapım İşleri
| İşin Adı | Hırsızlık Muafiyeti (%) | Bakım Devresi Muafiyeti (%) |
Yangın Muafiyeti (%) | 3. Şahıs Mali Mesuliyet (%) | Diğer Tabiat Olayları (%) |
Grev, Lokavt vb. Halk Hareketleri (%) |
Diğer Hasarlar (%) |
| Akçaabat İlçesi Kayalar Mahallesi Kollektör Hattı Yapım İşi |
%10 | %10 | %10 | %10 | %10 | – | %10 |
| Muhtelif İlçelerde Bulanıklık Ölçer ve Arıtma Kollektörü İle Tesislerin Rehabilite Edilmesi İşi |
– | – | %10 | Olay başı 250.000-TL toplamda 500.000-TL | %10 | %10 | %10 |
| Trabzon İlçelerinde Muhtelif Hacimlerde İçmesuyu Depoları Yapım İşi |
%10 | %10 | %10 | %10 | %10 | %2 | %10 |
| Trabzon İlçelerinde Muhtelif Mahallelerde |
%10 | %10 | %10 | – | %10 | – | %10 |
| İçmesuyu Hatları Yapım İşi |
|||||||
| Trabzon İli Akçaabat İlçesi Ortaköy Grup İçmesuyu Şebeke İkmal İnşaatı Yapım İşi |
%10 | %10 | %10 | %10 | %10 | %2 | %10 |
| Trabzon İli Çaykara İlçesi Uzungöl Mahallesi Atıksu Arıtma Tesisi Revizyonu Yapılması İşi | – | – | %10 | – | %10 | %10 | %10 |
Kamu idaresi cevabında bulgu konusu hususa katılındığı ve bundan sonraki uygulamalarda bulguda belirtilen şekilde işlem tesis edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, bütün riskler için uygulanabilecek muafiyet oranının mevzuatta belirlenen sınırlar içerisinde olması gerekmektedir.
| ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, yapım işi yüklenicileri tarafından yaptırılan bütün riskler sigortası kapsamında bazı muafiyet oranlarının mevzuatta belirlenen %2 sınırını aştığı tespit edilmiştir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde, sigorta poliçesinde muafiyet oranlarının azami %2 olarak belirlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Kamu idaresi, bu bulguyu kabul ederek, gelecekteki uygulamalarda mevzuata uygun işlem tesis edileceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, muafiyet oranlarının mevzuat çerçevesinde kalması gerekmektedir. |