ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından ihale edilen yapım işlerinde, bütün riskler sigortası muafiyet oranlarının mevzuatta belirlenen oranları aştığını ortaya koymuştur. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 9. maddesi, yüklenicilerin işyerlerindeki her türlü malzeme ve ekipmanın doğal afetler ve diğer risklere karşı sigortalanmasını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, Yapım İşleri Genel Şartnamesi de benzer hükümler içermekte ve sigorta poliçelerinde uygulanacak muafiyet oranlarını belirlemektedir.

Denetim sonucunda, Kamu İdaresi tarafından ihale edilen yapım işlerine ilişkin sigorta poliçelerinde, bazı risk unsurlarında mevzuatta öngörülen %2 muafiyet oranının aşıldığı tespit edilmiştir. Özellikle hırsızlık, yangın ve diğer tabi olaylar için uygulanan muafiyet oranları, belirtilen sınırların üzerinde kalmaktadır. Kamu İdaresi, bu bulgulara ilişkin olarak yeni yapım işlerinde mevzuata uygun işlemler gerçekleştireceğini belirtmiştir.

Sonuç olarak, Kamu İdaresi’nin bütün riskler sigortası poliçelerinde, mevzuatta öngörülen muafiyet oranlarının %2’yi geçmemesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, ihale süreçlerinin ve sigorta uygulamalarının yasal çerçevede yürütülmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Bütün Riskler Sigortası Muafiyet Oranlarının Mevzuatta Belirlenen Oranların Üzerinde Olması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kamu İdaresi tarafından ihale edilen yapım işlerinde yapılan bütün riskler (all risk) sigortalarında yer alan muafiyet ve koasürans oranlarının mevzuata aykırı olduğu görülmüştür.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İş ve işyerinin sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinde; yapım işlerinde yüklenicinin, ihale dokümanında belirtilen süre ve şartlara uygun olarak işyerlerindeki her türlü aracı, malzemeyi, ihzaratı, iş ve hizmet makinelerini, taşıtları ve tesisleri oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı sigorta yaptırmasının zorunlu olduğu hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında; yüklenicinin işyerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek risklere karşı inşaat sigortası (bütün riskler); geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise yürürlükteki İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Genel Şartları çerçevesinde, kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorunda olduğu hüküm altına alınmıştır.

Anılan kanun maddesinin üçüncü bendinde ise; sigorta poliçesinde tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranının azami %2; deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri için uygulanabilecek koasürans oranının azami %20 olduğu; bunun dışında kalan riskler için koasürans uygulanmayacağı, muafiyet ve koasürans kısmına isabet eden hasarların karşılanmasının yüklenicinin sorumluluğunda olduğu belirtilmiştir.

Yapılan incelemede, Kamu İdaresi tarafından ihale edilen ve sözleşmeye bağlanan yapım işlerine ilişkin bütün riskler sigorta poliçelerinde, bazı risk unsurlarına mevzuatta belirtilen %2 sınırından daha fazla muafiyet uygulandığı tespit edilmiştir.

Tablo 14: Yapım İşlerine Ait Sigorta Oranları

Yapım İşinin Adı Hırsızlık
Muafiyeti
Bakım Devresi Muafiyeti Yangın Muafiyeti 3. Şahıs Mali Mesuliyet Diğer Tabiat Olayları Diğer Hasarlar Deprem
Koasürans
75. Yıl Mahallesi Kreş ve Gündüz Bakımevi
75. Yıl Kültür Merkezi ve Pazar Yeri – – –

Kamu İdaresi cevabında bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup yeni yapım işleri ihalelerinde belirtilen hükümler çerçevesinde iş ve işlemler yapılacağı ifade edilmiştir.

Kamu İdaresi tarafından mevzuata uygun olarak yapım işleri bütün riskler (all risk) sigorta poliçelerinde yer alan risk kalemlerinde %2’den fazla muafiyet uygulanmaması gerekmektedir.