|
ÖZET: İstanbul il sınırları içinde bazı otogarların ilçe belediyeleri tarafından işletildiği, Büyükşehir Belediye Meclisi’nden alınan bir karar olmaksızın tespit edilmiştir. 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun ilgili maddeleri, yolcu ve yük terminallerinin işletilmesinin büyükşehir belediyelerinin yetki alanında olduğunu belirtmektedir. Bu bağlamda, ilçe belediyelerinin terminal işletme yetkisi, yalnızca büyükşehir belediye meclisinden alınacak bir karar ile mümkün olmaktadır.
Denetim raporunda, Silivri, Harem ve Sultanbeyli otogarlarının ilçe belediyeleri tarafından işletildiği ortaya konulmuştur. Bu durum, mevzuata aykırılık teşkil etmekte ve büyükşehir belediyesinin yetki alanını ihlal etmektedir. Özellikle Sultanbeyli Otogarı’nın, gerekli T1 yetki belgesine sahip olmadan faaliyet göstermesi, izinsiz bir durum olarak değerlendirilmiştir. İdare, Silivri ve Harem otogarlarıyla ilgili gerekli meclis kararlarının alınacağını belirtirken, Sultanbeyli Otogarı’nın durumu için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın denetim yetkisine vurgu yapmıştır. Bu tür mevzuat ihlalleri, büyükşehir belediyesi açısından gelir kaybına yol açmaktadır. |
BULGU: Büyükşehir Belediye Meclisi Tarafından Alınmış Bir Karar Olmaksızın İlçe Belediyelerince İşletilen Otogarların Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından alınan bir karar olmaksızın İstanbul ili sınırları içerisindeki bazı otogarların (terminallerin) ilçe belediyelerince işletildiği görülmüştür.
5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinin birinci maddesinin (l) bendi gereği; yolcu ve yük terminalleri, kapalı ve açık otoparklar yapmak, yaptırmak, işletmek, işlettirmek veya ruhsat vermek büyükşehir belediyelerinin görev ve yetki alanına girmektedir. Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre ise büyükşehir belediyeleri birinci fıkranın (l) bendine ilişkin görevlerini belediye meclisi kararı ile ilçe belediyelerine devredebilecek veya ilçe belediyeleriyle birlikte yapabilecektir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere; yolcu ve yük terminalleri yapmak, yaptırmak, işletmek, işlettirmek veya ruhsat vermek büyükşehir belediyelerinin görev ve yetkileri arasında yer aldığından, büyükşehir ilçe belediyelerinin bu yetkiyi kullanamayacağı aşikârdır. Büyükşehir sınırları içerisindeki ilçe belediyelerinin terminal işletme yetkisinin ön koşulu, büyükşehir belediye meclisince bu yönde bir karar alınmasıdır.
Yapılan incelemede, Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından alınmış terminal işletme yetkisinin devrine ilişkin bir karar olmaksızın; Silivri Otogarının Silivri Belediyesince, Harem Otogarının Üsküdar Belediyesince ve Sultanbeyli Otogarının ise Sultanbeyli Belediyesince işletildiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; Silivri ve Harem Otogarı ile ilgili olarak Meclis Kararı alınmasının sağlanacağı, Sultanbeyli Otogarının ise Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nde belirtilen T1 yetki belgesi alma şartlarını sağlayamadığı ve yetki belgesi olmadığı halde izinsiz bir şekilde faaliyetin sürdürüldüğü, konuya ilişkin denetimin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı uhdesinde olduğu ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Büyükşehir Belediye Meclisi kararı olmadığı halde terminal işletme ve işlettirme yetkisinin ilçe belediyelerince kullanılıyor olması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir. Ayrıca bu husus İdare açısından gelir kaybına da sebebiyet vermektedir.