|
ÖZET: Büyükşehir Belediyesi Meclis Kararı doğrultusunda, bir şirkete devredilen işletme hakkı süresinin sona erdiği ve bu süre zarfında alanın izinsiz bir şekilde kullanılmaya devam edildiği tespit edilmiştir. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 26. maddesi, belediyelerin mülkiyetindeki çeşitli alanları işletme hakkını, belirli şartlar altında, ilgili meclis kararı ile devretmesine olanak tanımaktadır. Ancak, 13.02.2015 tarihli meclis kararı ile BELTUR A.Ş.’ye tahsis edilen Hidiv Kasrı Köşkü müştemilatının kullanım süresi 12.02.2020 tarihinde sona ermiştir.
Denetim bulgularına göre, bu süre dolmasına rağmen, şirketin alanı kullanmaya devam ettiği ve yeni bir meclis kararı alınmadığı görülmüştür. Şirket, tahsisin uzatılması için İBB’ye 2020 ve 2022 yıllarında başvuruda bulunmuş, ancak 2024 yılında İBB Emlak Yönetim Daire Başkanlığı tarafından ecrimisil bedeli tahakkuk ettirilmiştir. Ecrimisil uygulaması, mevzuat gereği geçerli bir kiralama yöntemi değildir ve kamuya ait taşınmazların işgali durumunda uygulanması gereken bir tazminat şeklidir. Bu nedenle, söz konusu taşınmazın kullanımına son verilerek, yasal çerçevede uygun bir tahsis veya kiralama yöntemi izlenmelidir. |
BULGU: Büyükşehir Belediyesi Meclis Kararına İstinaden Şirkete İşletme Hakkı Devredilen Yerlerin İşletme Süresinin Dolması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Büyükşehir Belediyesi Meclis Kararı ile Şirkete işletme hakkı devredilen yerin ilgili meclis kararında öngörülen kullanım süresinin dolduğu, ancak yeni bir meclis kararı bulunmaksızın söz konusu alanların Şirket tarafından kullanımına devam edildiği görülmüştür.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 26’ncı maddesinde; Büyükşehir belediyelerinin, mülkiyeti veya tasarrufundaki hafriyat sahalarını, toplu ulaşım hizmetlerini, sosyal tesisler, büfe, otopark ve çay bahçelerini işletebileceği; ya da bu yerlerin belediye veya bağlı kuruluşlarının % 50’sinden fazlasına ortak olduğu şirketler ile bu şirketlerin % 50’sinden fazlasına ortak olduğu şirketlere, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine tabi olmaksızın belediye meclisince belirlenecek süre ve bedelle işletilmesini devredebileceği hüküm altına alınmıştır.
Söz konusu hükme istinaden; 13.02.2015 tarihli 312 sayılı Büyükşehir Belediyesi Meclis Kararı ile; Beykoz İlçesi, Çubuklu Mahallesi, 194 ada, 49 parselde bulunan Hidiv Kasrı Köşkü’nün müştemilatı olarak kullanılan binanın BELTUR A.Ş.’ye 5 (beş) yıllığına sosyal tesis olarak kullanılmak üzere tahsisi yapılmıştır.
Yapılan incelemede, söz konusu meclis kararına istinaden Şirket tarafından kullanılan alana ilişkin Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından öngörülen sürenin dolduğu, yenileyici herhangi bir meclis kararı bulunmamasına rağmen bu alanın Şirket tarafından kullanılmaya devam edildiği tespit edilmiştir.
Tablo 6: Meclis Kararına Göre Kullanım Süresi Dolan Taşınmaz
| Şube | Başlangıç Tarihi | Bitiş Tarihi | Kira Hesabı | Tutar (TL) |
| Genel Müdürlük Ek Bina | 13.02.2015 | 12.02.2020 | Aylık Sabit | 24.089,40 |
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine Şirket tarafından özetle; Hıdiv Kasrı
Köşkünün müştemilat binasının tahsisine ilişkin 13.02.2015 tarihli 312 sayılı Büyükşehir Belediyesi Meclis Kararı’nın 13.02.2020 tarihinde dolduğu, tahsisin uzatılması için İBB’ye 2020 ve 2022 yıllarında yazı yazıldığı, 2024 yılında İBB Emlak Yönetim Daire Başkanlığı tarafından ilgili alana ilişkin 289.072,80 TL tutarında ecrimisil tahakkuk ettirildiği
Öncelikle belirtmek gerekir ki, Hidiv Kasrı Köşkünün müştemilat binasının ecrimisil karşılığı kullanımına devam edilmesi yerinde bir uygulama değildir. Mevzuat hükümleri gereği ecrimisil bir kiralama yöntemi olmadığı gibi olağan bir taşınmaz idare yöntemi de değildir. Ecrimisil, işgale uğrayan ve işgal hali sonradan tespit edilen kamuya ait taşınmaz malın, işgalli kullanımı için fuzuli şagilden bunun bedelinin bir tazminat suretinde alınmasıdır. Öte yandan, işgal edilen taşınmaz mal için mülkiye amirine talepte bulunulması ve mülkiye amirince söz konusu taşınmazın 15 gün içinde tahliye ettirilmesi esastır.
Bu itibarla, mevzuatta yeri olmayan ve tahliye işlemine konu olabilecek, Şirket faaliyetlerinde ecrimisil karşılığı kullanılan söz konusu taşınmazın kullanımından vazgeçilmeli, mevzuat hükümlerine uygun olacak şekilde tahsis veya kiralama yoluna gidilmelidir.