BULGU: Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisindeki Bazı İşyerlerinin İlan ve Reklam Vergisi Mükellefiyetlerinin Tesis Ettirilmemesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

Büyükşehir Belediyesinin yetki ve görev alanı içinde faaliyet gösteren bazı işyerlerine ilişkin ilan ve reklam vergisi mükellefiyeti tesis ettirilmediği görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilan ve reklam vergisinin konusunu düzenleyen 12’nci maddesinde;
“Belediye sınırları ile mücavir alanları içinde yapılan her türlü İlan ve reklam, İlan ve Reklam Vergisine tabidir.”
“Mükellef ve Sorumlu” başlıklı 13’üncü maddesinde ise;
“İlan ve Reklam Vergisinin mükellefi, yurt dışından gönderilen ilan ve reklamlar dahil olmak üzere, ilan ve reklamı kendi adına yapan veya yaptıran gerçek veya tüzelkişilerdir. İlan ve reklam işlerini mutat meslek olarak ifa edenler, başkaları adına yaptıkları ilan ve reklamlara ait vergileri mükellefler adına ilgili belediyeye yatırmaktan sorumludurlar.” hükümleri yer almaktadır.
Aynı Kanun’un 15’inci maddesinde, dükkan, ticari, sınai müesseseler ile serbest meslek erbaplarınca çeşitli yerlere asılan ve takılan levha, yazı, resim gibi her çeşit sabit ilan ve reklamlar ile ışıklı veya projeksiyonlu ilan ve reklamların metre karesinden yıllık olarak alınabilecek taban ve tavan tutarlara ilişkin belirleme yapılmıştır.
Mezkur Kanun’un 96’ncı maddesinde ise, 15’inci maddesinde belirtilen vergi harç ve tarifelerinin Kanun’da belirtilen alt ve üst limitleri aşmamak üzere Bakanlar Kurulu (Cumhurbaşkanı) tarafından tayin ve tespit edileceği belirtilmiştir. Bakanlar Kurulu, Kanun’un 96’ncı maddesinden aldığı yetkiye dayanarak 10.02.2014 tarih ve 2014/5896 sayılı Kararname ile ilan ve reklam vergisine ilişkin tutarları belediye grupları itibariyle belirlemiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinde;
“Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:
(…)
g)Büyükşehir belediyesinin yetki alanındaki mahalleleri ilçe merkezine bağlayan yollar, meydan, bulvar, cadde ve ana yolları yapmak, yaptırmak, bakım ve onarımı ile bu yolların temizliği ve karla mücadele çalışmalarını yürütmek; kentsel tasarım projelerine uygun olarak bu yerlere cephesi bulunan yapılara ilişkin yükümlülükler koymak; ilân ve reklam asılacak yerleri ve bunların şekil ve ebadını belirlemek; meydan, bulvar, cadde, yol ve sokak ad ve numaraları ile bunlar üzerindeki binalara numara verilmesi işlerini gerçekleştirmek” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde, Büyükşehir ve ilçe belediyeleri yetki alanları içerisinde faaliyet gösteren işyerleri tarafından asılan tabela, levha, ışıklı tabela vb. aracılığıyla yapılan her çeşit ilan ve reklamlardan m2 başına Bakanlar Kurulu (Cumhurbaşkanı) tarafından belirlenen tutarda ilan ve reklam vergisi alınması gerektiği anlaşılmaktadır.
Denetim kapsamında Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde bir ilçe belediyesi belirlenmiş ve ilçede Büyükşehir Belediyesinin sorumluluğunda olan işyerlerinden 60 adet işyeri örneklem olarak seçilmiştir. Büyükşehir Belediyesi zabıta personeli tarafından seçilen işyerlerine yapılan yoklama sonucu, 20 adet iş yerinin ilan ve reklam vergisi mükellefiyetinin tesis ettirilmediği tespit edilmiştir.
Belirlenen ilçe belediyesi vergi dairesinden alınan faal mükellef listesinde 1585 adet faal mükellef olduğu, belediyeden alınan ilan ve reklam vergisi mükellef listesinde ise 780 mükellef olduğu görülmüştür. Ancak vergi dairesinden alınan listede evde çalışanlar, tabelası olmayanlar, mükellefiyet açtırmak için ev adresini iş yeri olarak gösterenlerin de dahil olduğu dikkate alınmalıdır.
Sonuç olarak yapılan örnek çalışmada Büyükşehir Belediyesi sınırları dahilindeki tek bir ilçede %33 oranında yeni mükellefiyet tesis edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümlerine göre; kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanılması esastır. Büyükşehir Belediyesinin ilan ve reklam vergi gelirlerinin mevcut gelirlerden daha yüksek tutarda olabileceği, bu kapsamda birimler arasında koordinasyon ve işbirliği sağlanarak gelir kaybı önlenmelidir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr
EKLER
EK 1: ÖNCEKİ YIL/YILLAR SAYIŞTAY DENETİM RAPORUNA
İLİŞKİN İZLEME FORMU
—rt » » —
Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu

Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare
Tarafından
Yapılan
İşlem
Açıklama
Taşınmazların Cins Tashihlerinin
Yapılmaması
2020 Kısmen
Yerine
Getirildi
2021 yılı
denetimlerinde; 2020 yılında yer alan bulguya istinaden
İdarenin 2020 yılında çalışmalara başladığı, iki
adet taşınmazın işlemlerini sonuçlandırdığı, 5 adet taşınmazın cins tashih işlemlerinin tapu tescil aşamasında olduğu, 262 adet taşınmaza ilişkin işlem dosyalarının da hazırlık
aşamasında olduğu tespit edilmiştir.
Bulguya ilişkin husus kısmen yerine getirilmiş olmakla birlikte çalışmalar halen devam etmektedir. Bu husus, 2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporunun “Diğer Bulgular” bölümünde “Taşınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması” başlığı ile tekrar bulgu konusu yapılmıştır.
Altyapı Yatırım Hesabında Biriken
Meblağlardan Cari Hesaplara Aktarma
Yapılması
2020 Yerine
Getirilmedi
Bu husus, 2021
Yılı Sayıştay Denetim Raporunun “Diğer Bulgular” bölümünde
“Altyapı
Yatırım Hesabında Biriken Meblağlardan Cari Hesaplara Aktarma
Yapılması” başlığı ile tekrar bulgu konusu yapılmıştır.
Otopark Hesabında Biriken Meblağlardan Cari
Hesaplara Aktarma Yapılması
2020 Yerine
Getirilmedi
Bu husus, 2021 Yılı Sayıştay
Denetim Raporunun “Diğer Bulgular” bölümünde, “Otopark Hesabında Biriken Meblağlardan Cari Hesaplara
Aktarma
Yapılması” başlığı ile tekrar bulgu konusu yapılmıştır.
Parasal Limitler Dâhilinde Yapılan Mal Alımlarında, Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması 2020 Yerine
Getirilmedi
Bu husus, 2021
Yılı Sayıştay Denetim Raporunun “Diğer Bulgular” bölümünde, “Parasal Limitler Dâhilinde Yapılan Mal Alımlarında Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması” başlığı ile tekrar bulgu konusu yapılmıştır.
Şirkete Devredilen Yerlerin Devir Bedellerinin Düşük Belirlenmesi ile Şirket Tarafından Bu Yerlerin Pazarlık Usulü İle Kiralanması 2020 Yerine
Getirilmedi
Bu husus, 2021
Yılı Sayıştay Denetim Raporunun “Diğer Bulgular” bölümünde,
“Şirkete
Devredilen Yerlerin Devir Bedellerinin Düşük
Belirlenmesi ile
Şirket
Tarafından Bu Yerlerin
Pazarlık Usulü İle Kiralanması” başlığı ile tekrar bulgu konusu yapılmış, RDK kararı sonrasında bulgunun A bölümü Ek:5’e alınmış, B bölümü ise 2021 Yılı Sayıştay
Denetim Raporunun “Diğer Bulgular” bölümünde “Belediye Tarafından
Şirkete İhalesiz
Olarak Devredilen
Yerlerin Şirket
Tarafından
Pazarlık Usulü İle Kiralanması” başlığı ile bulgu konusu yapılmıştır.
Toplu Ulaşım Hatlarının İhalesiz ve Süresiz
Olarak Kullandırılması
2020 Yerine
Getirilmedi
Bu husus, 2021
Yılı Sayıştay Denetim Raporunun “Diğer Bulgular” bölümünde, “Toplu Ulaşım Hatlarının İhalesiz ve Süresiz Olarak Kullandırılması” başlığı ile tekrar bulgu konusu yapılmıştır.
Taşınmaz İcmal Cetvellerinin Düzenlenmemesi ile Kurumun Kullanımında veya Yönetiminde Bulunan Taşınmazların Değerleme Çalışmalarının Yapılmaması 2020 Kısmen
Yerine
Getirildi
2021 yılı
denetimlerinde;
2020 yılında yer alan bulguya
istinaden İdarenin
Taşınmaz İcmal
Cetvellerini düzenlediği,
diğer kurum ve kuruluşlar tarafından tahsis edilen veya kiralanan taşınmazların maliyet bedeli veya rayiç değeri üzerinden “Sınırlı Ayni Haklar ile Kişisel Haklar ve Tahsis Formunda” takip edilebilmesi için ilgili kurumlarla yazışmaların yapıldığı, gelen bilgiler doğrultusunda “Sınırlı Ayni
Haklar ile
Kişisel Haklar
ve Tahsis
Formu”nun revize edilmeye başlandığı görülmüştür.
Bulguya ilişkin husus kısmen yerine getirilmiş olmakla birlikte
taşınmazların değerleme çalışmaları halen devam etmektedir. Bu itibarla değerleme çalışmalarıyla ilgili husus,
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporunun “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde “Kurumun Kullanımında veya Yönetiminde Bulunan Taşınmazların Değerleme Çalışmalarının Yapılmaması” başlığı ile tekrar bulgu konusu yapılmıştır.


ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporu’na göre, Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde faaliyet gösteren bazı işyerlerine ait ilan ve reklam vergisi mükellefiyetleri tesis edilmemiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’na göre, bu işyerlerinin asılan ilan ve reklamlardan vergi alınması gerekmektedir. Yapılan denetimlerde, 60 işyerinden 20’sinin mükellefiyetinin tesis edilmediği tespit edilmiştir. Ayrıca, Büyükşehir Belediyesi’nin ilan ve reklam vergi gelirlerinin artırılmasına yönelik koordinasyon ve işbirliği sağlanması gerektiği vurgulanmıştır.