BULGU: Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisindeki Bazı İşyerlerinin İlan ve Reklam Vergisi Mükellefiyetlerinin Tesis Ettirilmemesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Büyükşehir Belediyesinin yetki ve görev alanı içinde faaliyet gösteren bazı işyerlerine ilişkin ilan ve reklam vergisi mükellefiyeti tesis ettirilmediği görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilan ve reklam vergisinin konusunu düzenleyen 12’nci maddesinde;
“Belediye sınırları ile mücavir alanları içinde yapılan her türlü İlan ve reklam, İlan ve Reklam Vergisine tabidir.”
“Mükellef ve Sorumlu” başlıklı 13’üncü maddesinde ise;
“İlan ve Reklam Vergisinin mükellefi, yurt dışından gönderilen ilan ve reklamlar dahil olmak üzere, ilan ve reklamı kendi adına yapan veya yaptıran gerçek veya tüzelkişilerdir. İlan ve reklam işlerini mutat meslek olarak ifa edenler, başkaları adına yaptıkları ilan ve reklamlara ait vergileri mükellefler adına ilgili belediyeye yatırmaktan sorumludurlar.” hükümleri yer almaktadır.
Aynı Kanun’un 15’inci maddesinde, dükkan, ticari, sınai müesseseler ile serbest meslek erbaplarınca çeşitli yerlere asılan ve takılan levha, yazı, resim gibi her çeşit sabit ilan ve reklamlar ile ışıklı veya projeksiyonlu ilan ve reklamların metre karesinden yıllık olarak alınabilecek taban ve tavan tutarlara ilişkin belirleme yapılmıştır.
Mezkur Kanun’un 96’ncı maddesinde ise, 15’inci maddesinde belirtilen vergi harç ve tarifelerinin Kanun’da belirtilen alt ve üst limitleri aşmamak üzere Bakanlar Kurulu (Cumhurbaşkanı) tarafından tayin ve tespit edileceği belirtilmiştir. Bakanlar Kurulu, Kanun’un 96’ncı maddesinden aldığı yetkiye dayanarak 10.02.2014 tarih ve 2014/5896 sayılı Kararname ile ilan ve reklam vergisine ilişkin tutarları belediye grupları itibariyle belirlemiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinde;
“Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:
(…)
g)Büyükşehir belediyesinin yetki alanındaki mahalleleri ilçe merkezine bağlayan yollar, meydan, bulvar, cadde ve ana yolları yapmak, yaptırmak, bakım ve onarımı ile bu yolların temizliği ve karla mücadele çalışmalarını yürütmek; kentsel tasarım projelerine uygun olarak bu yerlere cephesi bulunan yapılara ilişkin yükümlülükler koymak; ilân ve reklam asılacak yerleri ve bunların şekil ve ebadını belirlemek; meydan, bulvar, cadde, yol ve sokak ad ve numaraları ile bunlar üzerindeki binalara numara verilmesi işlerini gerçekleştirmek” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde, Büyükşehir ve ilçe belediyeleri yetki alanları içerisinde faaliyet gösteren işyerleri tarafından asılan tabela, levha, ışıklı tabela vb. aracılığıyla yapılan her çeşit ilan ve reklamlardan m2 başına Bakanlar Kurulu (Cumhurbaşkanı) tarafından belirlenen tutarda ilan ve reklam vergisi alınması gerektiği anlaşılmaktadır.
Denetim kapsamında Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde bir ilçe belediyesi belirlenmiş ve ilçede Büyükşehir Belediyesinin sorumluluğunda olan işyerlerinden 60 adet işyeri örneklem olarak seçilmiştir. Büyükşehir Belediyesi zabıta personeli tarafından seçilen işyerlerine yapılan yoklama sonucu, 20 adet iş yerinin ilan ve reklam vergisi mükellefiyetinin tesis ettirilmediği tespit edilmiştir.
Belirlenen ilçe belediyesi vergi dairesinden alınan faal mükellef listesinde 1585 adet faal mükellef olduğu, belediyeden alınan ilan ve reklam vergisi mükellef listesinde ise 780 mükellef olduğu görülmüştür. Ancak vergi dairesinden alınan listede evde çalışanlar, tabelası olmayanlar, mükellefiyet açtırmak için ev adresini iş yeri olarak gösterenlerin de dahil olduğu dikkate alınmalıdır.
Sonuç olarak yapılan örnek çalışmada Büyükşehir Belediyesi sınırları dahilindeki tek bir ilçede %33 oranında yeni mükellefiyet tesis edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümlerine göre; kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanılması esastır. Büyükşehir Belediyesinin ilan ve reklam vergi gelirlerinin mevcut gelirlerden daha yüksek tutarda olabileceği, bu kapsamda birimler arasında koordinasyon ve işbirliği sağlanarak gelir kaybı önlenmelidir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr
EKLER
EK 1: ÖNCEKİ YIL/YILLAR SAYIŞTAY DENETİM RAPORUNA
İLİŞKİN İZLEME FORMU
—rt » » —
Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu
| Bulgu Adı | Yıl/Yıllar | İdare Tarafından Yapılan İşlem |
Açıklama |
| Taşınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması |
2020 | Kısmen Yerine Getirildi |
2021 yılı denetimlerinde; 2020 yılında yer alan bulguya istinaden İdarenin 2020 yılında çalışmalara başladığı, iki adet taşınmazın işlemlerini sonuçlandırdığı, 5 adet taşınmazın cins tashih işlemlerinin tapu tescil aşamasında olduğu, 262 adet taşınmaza ilişkin işlem dosyalarının da hazırlık |
| aşamasında olduğu tespit edilmiştir. Bulguya ilişkin husus kısmen yerine getirilmiş olmakla birlikte çalışmalar halen devam etmektedir. Bu husus, 2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporunun “Diğer Bulgular” bölümünde “Taşınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması” başlığı ile tekrar bulgu konusu yapılmıştır. |
|||
| Altyapı Yatırım Hesabında Biriken Meblağlardan Cari Hesaplara Aktarma Yapılması |
2020 | Yerine Getirilmedi |
Bu husus, 2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporunun “Diğer Bulgular” bölümünde |
| “Altyapı Yatırım Hesabında Biriken Meblağlardan Cari Hesaplara Aktarma Yapılması” başlığı ile tekrar bulgu konusu yapılmıştır. |
|||
| Otopark Hesabında Biriken Meblağlardan Cari Hesaplara Aktarma Yapılması |
2020 | Yerine Getirilmedi |
Bu husus, 2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporunun “Diğer Bulgular” bölümünde, “Otopark Hesabında Biriken Meblağlardan Cari Hesaplara Aktarma Yapılması” başlığı ile tekrar bulgu konusu yapılmıştır. |
| Parasal Limitler Dâhilinde Yapılan Mal Alımlarında, Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması | 2020 | Yerine Getirilmedi |
Bu husus, 2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporunun “Diğer Bulgular” bölümünde, “Parasal Limitler Dâhilinde Yapılan Mal Alımlarında Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması” başlığı ile tekrar bulgu konusu yapılmıştır. |
| Şirkete Devredilen Yerlerin Devir Bedellerinin Düşük Belirlenmesi ile Şirket Tarafından Bu Yerlerin Pazarlık Usulü İle Kiralanması | 2020 | Yerine Getirilmedi |
Bu husus, 2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporunun “Diğer Bulgular” bölümünde, |
| “Şirkete Devredilen Yerlerin Devir Bedellerinin Düşük Belirlenmesi ile Şirket Tarafından Bu Yerlerin Pazarlık Usulü İle Kiralanması” başlığı ile tekrar bulgu konusu yapılmış, RDK kararı sonrasında bulgunun A bölümü Ek:5’e alınmış, B bölümü ise 2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporunun “Diğer Bulgular” bölümünde “Belediye Tarafından Şirkete İhalesiz Olarak Devredilen Yerlerin Şirket Tarafından |
| Pazarlık Usulü İle Kiralanması” başlığı ile bulgu konusu yapılmıştır. | |||
| Toplu Ulaşım Hatlarının İhalesiz ve Süresiz Olarak Kullandırılması |
2020 | Yerine Getirilmedi |
Bu husus, 2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporunun “Diğer Bulgular” bölümünde, “Toplu Ulaşım Hatlarının İhalesiz ve Süresiz Olarak Kullandırılması” başlığı ile tekrar bulgu konusu yapılmıştır. |
| Taşınmaz İcmal Cetvellerinin Düzenlenmemesi ile Kurumun Kullanımında veya Yönetiminde Bulunan Taşınmazların Değerleme Çalışmalarının Yapılmaması | 2020 | Kısmen Yerine Getirildi |
2021 yılı denetimlerinde; 2020 yılında yer alan bulguya istinaden İdarenin Taşınmaz İcmal Cetvellerini düzenlediği, |
| diğer kurum ve kuruluşlar tarafından tahsis edilen veya kiralanan taşınmazların maliyet bedeli veya rayiç değeri üzerinden “Sınırlı Ayni Haklar ile Kişisel Haklar ve Tahsis Formunda” takip edilebilmesi için ilgili kurumlarla yazışmaların yapıldığı, gelen bilgiler doğrultusunda “Sınırlı Ayni Haklar ile Kişisel Haklar ve Tahsis Formu”nun revize edilmeye başlandığı görülmüştür. Bulguya ilişkin husus kısmen yerine getirilmiş olmakla birlikte |
| taşınmazların değerleme çalışmaları halen devam etmektedir. Bu itibarla değerleme çalışmalarıyla ilgili husus, 2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporunun “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde “Kurumun Kullanımında veya Yönetiminde Bulunan Taşınmazların Değerleme Çalışmalarının Yapılmaması” başlığı ile tekrar bulgu konusu yapılmıştır. |
| ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporu’na göre, Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde faaliyet gösteren bazı işyerlerine ait ilan ve reklam vergisi mükellefiyetleri tesis edilmemiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’na göre, bu işyerlerinin asılan ilan ve reklamlardan vergi alınması gerekmektedir. Yapılan denetimlerde, 60 işyerinden 20’sinin mükellefiyetinin tesis edilmediği tespit edilmiştir. Ayrıca, Büyükşehir Belediyesi’nin ilan ve reklam vergi gelirlerinin artırılmasına yönelik koordinasyon ve işbirliği sağlanması gerektiği vurgulanmıştır. |