ÖZET: Büyükşehir Belediyesi sorumluluğundaki alanların aydınlatma giderleri, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında ele alınmıştır. Genel aydınlatma kapsamındaki cadde ve sokaklar belirlenmiş olmasına rağmen, elektrik faturalarının tamamının ödenmesi dikkat çekmiştir. 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun geçici 6. maddesi, aydınlatma giderlerinin Bakanlık bütçesinden ve ilgili belediyelerin genel bütçe vergi gelirleri payından karşılanacağını düzenlemektedir. Bu bağlamda, büyükşehir belediyeleri için aydınlatma giderlerinin yüzde yirmisi, diğer belediyeler için ise yüzde on oranında kesinti yapılması gerektiği belirtilmiştir.

İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları içindeki yol, meydan ve yeşil alanlar için yetki ve görevlerin belirlenmesine yönelik yönetmelikte, büyükşehir sorumluluğundaki cadde ve sokaklar tespit edilmiştir. Ancak, elektrik faturalarında bu ayrım yapılmadan tüm aydınlatma giderlerinin belediyenin genel bütçe vergi gelirleri payından kesildiği görülmüştür. Bu durum, ilçe sınırlarındaki sokak ve caddelerin aydınlatma sorumluluk bölgelerine göre ayrım yapılmadan ödenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Sonuç olarak, elektrik faturalarının ödenmesi sırasında büyükşehir belediyesine ait aydınlatma giderlerinin ilçe belediyelerinin genel bütçe vergi gelirleri payından düşülmesi, önemli bir tasarruf sağlayacaktır. Bu uygulama, gereksiz giderlerin önüne geçilmesine yardımcı olacaktır.

BULGU: Büyükşehir Belediyesi Sorumluluğunda Olan Yerlerin Aydınlatma Giderinin Ödenmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediyeye ait genel aydınlatma giderleriyle ilgili olarak Büyükşehir Belediyesi sorumluluğunda yer alan cadde ve sokaklar tespit edildiği halde elektrik faturalarının ödendiği görülmüştür.

6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun geçici 6’ncı maddesinin 1’inci fıkrasında, 31/12/2025 tarihine kadar, genel aydınlatma kapsamında aydınlatılan yerlerde gerçekleşen aydınlatma giderlerinin Bakanlık bütçesine konulacak ödenekten ve ilgili belediyelerin genel bütçe vergi gelirleri payından karşılanacağı, belediyelerin genel bütçe vergi gelirleri payından yapılacak kesinti için, büyükşehir belediyeleri ve mücavir alanlardaki belediyeler ile diğer belediyelerde farklı oranların uygulanacağı, bu madde hükmü gereğince alınan 2014/6784 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla belediyelerin genel bütçe vergi gelirleri payından yapılacak aydınlatma gideri kesintisinin, büyükşehir belediyelerinin sınırları içinde aydınlatma giderlerinin yüzde yirmisi, diğer belediyeler ve mücavir alanlarında yüzde onu olarak uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinde, genel aydınlatma kapsamında aydınlatılan yerlerde kullanılan elektrik giderlerinin ilgili ilçe belediyeleri ve büyükşehir belediyelerinin genel bütçe vergi gelirleri payından kesinti yapılmak suretiyle ödeneceği belirtilmiş olup, kesinti oranlarının ise büyükşehir ve diğer belediyeler için farklı oranlarda uygulanması gerektiği ifade edilmiştir.

Öte yandan, İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisindeki yol, meydan, kıyı alanları ve yeşil alanlara ilişkin Büyükşehir Belediyesi ve İlçe Belediyelerinin yetki ve görev alanlarının belirlenmesi amacıyla yayınlanan, İzmir Büyükşehir Belediye Baskanlığı Kıyı ve Sahil Şeridi, Yol, Meydanve Yeşil Alan Yetki ve Görev Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan listede İzmir ilçelerinin büyükşehir sorumluluğundaki cadde ve sokaklar tespit edilip, söz konusu cadde ve sokaklara isabet eden ilan ve reklam vergisi büyükşehir belediyesi tarafından tahsil edildiği halde, Kuruma gönderilen elektrik faturasında yer alan aydınlatma giderinin ödenmesi ile ilgili olarak böyle bir tasnife gidilmeden tamamının belediyenin genel bütçe vergi gelirleri payından kesildiği görülmüştür.

Bu itibarla, belediyenin elektrik faturalarının ödenmesi sırasında ilçe sınırlarındaki sokak ve caddelerin genel aydınlatma sorumluluk bölgelerine ilişkin aydınlatma giderlerinden büyükşehir belediyesine isabet eden miktarlarının düşülmesi suretiyle ödenmesinin sağlanması ve böylece önemli bir giderin önüne geçilmesi gerekmektedir.