ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından işletilen yol üstü otopark gelirlerinin ilçe belediyelerine aktarılması gereken payların takip edilmediği tespit edilmiştir. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun ilgili maddeleri, bu gelirlerin %50’sinin ilçe belediyelerine nüfus oranına göre dağıtılmasını öngörmektedir. Ancak, yapılan incelemelerde, ilçe belediyesine ait payların zamanında gönderilmediği ve bu alacağın tahsili için gerekli adımların atılmadığı belirlenmiştir.

Büyükşehir Belediye Meclisi’nin kararı doğrultusunda, belirlenen bedel karşılığında otoparkların işletilmesine rağmen, ilçe belediyesine düşen gelir payının aktarılmadığı ortaya çıkmıştır. İlgili idare, İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile bu konudaki yazışmaları gerçekleştirmiş olsa da, sonuç alınamadığı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından elde edilen otopark gelirlerinin ilçe belediyelerine aktarımının, mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu durum, yerel yönetimlerin mali sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Büyükşehir Belediyesi Tarafından Gönderilmesi Gereken Otopark Gelirleri Payının Takip Edilmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından yol üstü araç park yerlerinin işletilmesinden elde edilen gelirlerden ilçe belediyelerine gönderilmesi gereken paya ilişkin alacağın tahsili için gerekli takip ve başvuru yollarının kullanılmadığı görülmüştür.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinin (f) bendinde; karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek büyükşehir belediyelerinin görev ve sorumlukları arasında sayılmıştır. Kanun’un “Büyükşehir belediyesinin gelirleri” başlıklı 23’üncü maddesinin (f) bendinde de yukarıda belirtilen hükme göre tespit edilen park yerlerinin işletilmesinden elde edilen gelirin %50’sinin ilçe belediyelerine nüfuslarına göre dağıtılacağı düzenlenmektedir. Yine 23’üncü maddenin son fıkrasında ise; büyükşehir belediyeleri ile ilçe belediyelerinin birbirlerine ödemeleri gereken tutarların zamanında ödenmemesi durumunda, ilgili belediyenin talebi üzerine söz konusu tutarların İller Bankası AŞ tarafından, yükümlü belediyenin genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek alacaklı belediyenin hesabına aktarılacağı ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde tespit edilen araç park yerlerinin işletilmesinin belirlenen bedel karşılığında devredilmesine ve gelir elde edilmesine rağmen ilçe belediyesi payının gönderilmediği, Belediyenin ise bu alacağın Büyükşehir Belediyesinden tahsili için gerekli takip ve başvuru yollarını kullanmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile aralarında söz konusu payların takip edilmesine yönelik yazışmaların yapılmış olmasına rağmen sonuç alınamadığı ifade edilmiştir.
Netice olarak, İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından işletilen yol üstü otopark gelirlerinden İdare payının takip ve tahsilinin mevzuat hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi gerekmektedir.