ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından ilçe belediyelerine gönderilmesi gereken otopark gelirlerinin takip edilmediğini ortaya koymuştur. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun ilgili maddeleri, karayolu ve benzeri alanlarda araç park yerlerinin işletilmesinin büyükşehir belediyelerinin sorumluluğunda olduğunu belirtmektedir. Bu park yerlerinden elde edilen gelirin %50’sinin, ilçe belediyelerine nüfuslarına göre dağıtılması gerektiği de düzenlenmiştir.

Denetim sonucunda, Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla işletilen park yerlerinden elde edilen 262.108,73 TL tutarındaki ilçe payının gönderilmediği tespit edilmiştir. İlçe belediyesinin, bu alacağın tahsili için gerekli adımları atmadığı anlaşılmaktadır. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığı’na yapılan yazılı başvuruda, ödenmesi gereken payların talep edildiği belirtilse de, bu talebe ilişkin herhangi bir kanıt sunulmamıştır.

Sonuç olarak, İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından işletilen otopark gelirlerinin ilçe belediyelerine zamanında ve mevzuata uygun şekilde aktarılması büyük önem taşımaktadır. Bu durum, yerel yönetimlerin mali sürdürülebilirliği açısından kritik bir konudur.

BULGU: Büyükşehir Belediyesi Tarafından Gönderilmesi Gereken Otopark Gelirleri Payının Takip Edilmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından yol üstü araç park yerlerinin işletilmesinden elde edilen gelirlerden ilçe belediyelerine gönderilmesi gereken paya ilişkin alacağın tahsili için gerekli takip ve başvuru yollarının kullanılmadığı görülmüştür.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinin (f) bendinde; karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek büyükşehir belediyelerinin görev ve sorumlukları arasında sayılmıştır. Kanun’un “Büyükşehir belediyesinin gelirleri” başlıklı 23’üncü maddesinin (f) bendinde de yukarıda belirtilen hükme göre tespit edilen park yerlerinin işletilmesinden elde edilen gelirin %50’sinin ilçe belediyelerine nüfuslarına göre dağıtılacağı düzenlenmektedir. Yine 23’üncü maddenin son fıkrasında ise; büyükşehir belediyeleri ile ilçe belediyelerinin birbirlerine ödemeleri gereken tutarların zamanında ödenmemesi durumunda, ilgili belediyenin talebi üzerine söz konusu tutarların İller Bankası AŞ tarafından, yükümlü belediyenin genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek alacaklı belediyenin hesabına aktarılacağı ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde tespit edilen araç park yerlerinin işletilmesinin belirlenen bedel karşılığında devredilmesine ve gelir elde edilmesine rağmen ilçe belediyesi payının 262.108,73 TL’lik tutarın gönderilmediği, Belediyenin ise bu alacağın Büyükşehir Belediyesinden tahsili için gerekli takip ve başvuru yollarını kullanmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Dairesi Başkanlığı’na yazılan yazı ile söz konusu payların ödenmesi talep edildiği ifade edilmişse de herhangi bir kanıtlayıcı bilgi ya da belge sunulmamıştır.
Netice olarak, İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından işletilen yol üstü otopark gelirlerinden İdare payının takip ve tahsilinin mevzuat hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi gerekmektedir.