ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporları, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin (İBB) yol üstü araç park yerlerinden elde edilen gelirlerin ilçe belediyelerine aktarılması gereken paylarının takip edilmediğini ortaya koymuştur. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 7. maddesi, büyükşehir belediyelerinin karayolu, cadde ve benzeri alanlarda araç park yerlerini işletme sorumluluğunu belirlerken, 23. maddesi bu işletmelerden elde edilen gelirin %50’sinin ilçe belediyelerine nüfuslarına göre dağıtılmasını öngörmektedir. Ayrıca, bu ödemelerin zamanında yapılmaması durumunda, İller Bankası aracılığıyla alacaklı belediyenin hesabına aktarılması gerektiği de belirtilmiştir.

Denetim bulguları, İBB’nin belirlenen bedel karşılığında park yerlerini devretmesine rağmen, ilçe belediyelerine düşen payın gönderilmediğini göstermektedir. İdarenin, bu alacağın tahsili için gerekli adımları atmadığı tespit edilmiştir. Bunun üzerine, ilgili idare tarafından bilgi ve belgelerin toplanmasına başlandığı ve düzeltici işlemlerin yapılacağı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, İBB’nin yol üstü otopark gelirlerinden ilçe belediyelerine düşen payların mevzuata uygun şekilde takip edilip tahsil edilmesi kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır.

BULGU: Büyükşehir Belediyesi Tarafından Gönderilmesi Gereken Otopark Gelirleri Payının Takip Edilmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından yol üstü araç park yerlerinin işletilmesinden elde edilen gelirlerden ilçe belediyelerine gönderilmesi gereken paya ilişkin alacağın tahsili için gerekli takip ve başvuru yollarının kullanılmadığı görülmüştür.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinin (f) bendinde; karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek büyükşehir belediyelerinin görev ve sorumlukları arasında sayılmıştır. Kanun’un “Büyükşehir belediyesinin gelirleri” başlıklı 23’üncü maddesinin (f) bendinde de yukarıda belirtilen hükme göre tespit edilen park yerlerinin işletilmesinden elde edilen gelirin %50’sinin ilçe belediyelerine nüfuslarına göre dağıtılacağı düzenlenmektedir. Yine 23’üncü maddenin son fıkrasında ise; büyükşehir belediyeleri ile ilçe belediyelerinin birbirlerine ödemeleri gereken tutarların zamanında ödenmemesi durumunda, ilgili belediyenin talebi üzerine söz konusu tutarların İller Bankası AŞ tarafından, yükümlü belediyenin genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek alacaklı belediyenin hesabına aktarılacağı ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde tespit edilen araç park yerlerinin işletilmesinin belirlenen bedel karşılığında devredilmesine ve gelir elde edilmesine rağmen ilçe belediyesi payının gönderilmediği, İdarenin ise bu alacağın Büyükşehir Belediyesinden tahsili için gerekli takip ve başvuru yollarını kullanmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine İdare tarafından; ilgililerden bilgi ve belgelerin temin edilmesine başlanıldığı ve düzeltme işlemlerinin yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İBB tarafından işletilen yol üstü otopark gelirlerinden İdare payının takip ve tahsilinin mevzuat hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi gerekmektedir.