|
ÖZET: Büyükşehir Belediyesi’nin, araç park yerlerinden elde edilen gelirlerin ilçe belediyelerine aktarılması konusunda gerekli takip ve başvuru süreçlerini yürütmediği tespit edilmiştir. 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun ilgili maddeleri, bu gelirlerin ilçe belediyelerine nüfuslarına göre dağıtılmasını öngörmektedir. Ancak, Meram Belediyesi’nin bu alacak için gerekli adımları atmadığı ortaya çıkmıştır.
Yapılan incelemeler sonucunda, Büyükşehir Belediyesi tarafından işletilen veya kiraya verilen park yerlerinden elde edilen gelirlerin, ilçe belediyesine aktarılmadığı belirlenmiştir. Ayrıca, Meram Belediyesi’nin bu alacakların tahsili için gereken tüm yasal yolları kullanmadığı da gözlemlenmiştir. Bu durum, ilgili belediyelerin gelir paylaşımına dair yükümlülüklerini yerine getirmediğini göstermektedir. Sonuç olarak, Büyükşehir Belediyesi’nin araç park yerlerinden elde edilen gelirlerin ilçe belediyelerine aktarılması için gerekli işlemleri başlatması ve Meram Belediyesi’nin de alacaklarını tahsil etmek için gereken adımları atması önem arz etmektedir. Bu süreçlerin zamanında yürütülmesi, her iki belediyenin mali durumunu olumlu yönde etkileyecektir. |
BULGU: Büyükşehir Belediyesi Tarafından Gönderilmesi Gereken Otopark Gelirlerine İlişkin Payların Takip Edilmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Büyükşehir Belediyesi tarafından araç park yerlerinin işletilmesinden elde edilen gelirlerden ilçe belediyelerine gönderilmesi gereken paya ilişkin alacağın tahsili için gerekli takip ve başvuru yollarının kullanılmadığı görülmüştür.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinin (f) bendinde;
“f) Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek”
“Büyükşehir belediyesinin gelirleri” başlıklı 23’üncü maddesinin (f) bendinde;
“7’nci maddenin (f) bendine göre tespit edilen park yerlerinin işletilmesinden elde edilen gelirin ilçe ve ilk kademe belediyelerine, nüfuslarına göre dağıtılacak %50’sinden sonra kalacak %50’si” belediye gelirleri arasında sayılmıştır.
Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise;
“Büyükşehir belediyeleri ve bağlı kuruluşları ile ilçe (…)(1) belediyeleri; tahsil ettikleri vergiler ve benzeri malî yükümlülüklerden birbirlerine ödemeleri gereken paylar ile su, atık su ve doğalgaz bedellerini zamanında yatırmadıkları takdirde, ilgili belediye veya bağlı kuruluşun talebi üzerine söz konusu tutar, İller Bankası tarafından, yükümlü belediyenin genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek alacaklı belediyenin hesabına aktarılır. (Değişik ikinci cümle: 21/4/2005-5335/28 md.) Gecikmeden kaynaklanacak faiz ve benzeri her türlü zararın tazmininden, ilgili ilçe (.) (2) belediye başkanı ve sayman şahsen sorumludur. Bu fıkra hükmü, ilçe (.)(1) belediyeleri hesabına yapılacak her türlü aktarmaları zamanında yapmayan büyükşehir belediye başkanı, bağlı kuruluş genel müdürleri ve saymanları hakkında da uygulanır” denilmektedir.
Yapılan inceleme neticesinde, Büyükşehir Belediyesi tarafından işletilen, işlettirilen veya kiraya verilen araç park yerlerinden elde edilen gelirlerden, ilçe belediyesine verilmesi gereken payın aktarılmadığı ve Meram Belediyesinin de bu alacağın Büyükşehir Belediyesinden tahsili için gerekli tüm takip ve başvuru yollarını kullanmadığı tespit edilmiştir.
Bu itibarla Büyükşehir Belediyesi tarafından araç park yerlerinin işletilmesi, işlettirilmesi veya kiraya verilmesi nedeniyle elde edilen gelirlerden Belediyeye aktarılması gereken payın, tahakkuk ve tahsili ile ilgili olarak gerekli işlemlerin yürütülmesi gerekmektedir.