|
ÖZET: Büyükşehir Belediyesi tarafından ilçe belediyelerine aktarılması gereken payların izlenmediği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, müze giriş ücretleri ve otopark gelirleri ile ilgili olarak, ilgili mevzuat gereğince tahsil edilen payların zamanında aktarılmadığı ortaya çıkmıştır. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, müze giriş ücretlerinin %5’inin büyükşehir belediyesine ödenmesini ve bu payın %75’inin ilçe belediyelerine dağıtılmasını zorunlu kılmaktadır. Ancak, yapılan incelemelerde 2024 yılı içinde bu ödemelerin gerçekleştirilmediği belirlenmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun ilgili maddelerinde, büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasındaki mali yükümlülüklerin zamanında yerine getirilmemesi durumunda, İller Bankası aracılığıyla gerekli kesintilerin yapılacağı ve gecikmelerden doğan zararların sorumluluğunun ilgili belediye başkanları ve muhasebe yetkililerine ait olduğu ifade edilmektedir. Ancak, denetim sonuçlarına göre, park yerlerinden elde edilen gelirlerin de zamanında aktarılmadığı görülmüştür. Bu durum, önceki yılki Sayıştay Raporu’nda da belirtilmiş olmasına rağmen, herhangi bir düzeltici adım atılmamıştır. Sonuç olarak, ilçe belediyelerinin gelir kaybı yaşamaması için, büyükşehir belediyesinin bu gelirlerin takip ve tahsilatına yönelik işlemleri etkin bir şekilde gerçekleştirmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Büyükşehir Belediyesi Tarafından İdareye Aktarılması Gereken Payların Takibinin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Büyükşehir Belediyesince tahsil edilerek ilçe belediyelerine dağıtılması gereken, müze giriş ücretlerine ilişkin pay ile otopark gelirlerinden aktarılması gereken paya ilişkin takibin yapılmadığı görülmüştür.
a) 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Müze Giriş Ücretleri ile Madenlerden Belediyelere Pay” başlıklı mükerrer 97’nci maddesinin (a) fıkrasında; belediye ve mücavir alan sınırları içinde gerçek ve tüzel kişilerce işletilen her türlü müzelerin giriş ücretlerinin %5’inin belediye payı olarak ayrılacağı, ayrılan miktarın tahsilini takip eden ayın 15’inci günü akşamına kadar ilgili büyükşehir belediyesine ödenmesinin mecburi olduğu belirtilmiş olup büyükşehir belediyesince tahsil edilen payın %75’inin Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca bildirilecek son genel nüfus sayımı sonuçlarına göre nüfusları oranında ilgili ilçe belediyelerine dağıtılması gerektiği hüküm altına alınmıştır.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir Belediyesinin Gelirleri” başlıklı 23’üncü maddesinin son fıkrasında ise; büyükşehir belediyeleri ile ilçe belediyelerinin, tahsil ettikleri vergilerden, birbirlerine ödemeleri gereken payları zamanında yatırmadıkları takdirde, ilgili belediyenin talebi üzerine söz konusu tutarın, İller Bankası tarafından, yükümlü belediyenin genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek alacaklı belediyenin hesabına aktarılacağı belirtilmiş ve bu tür bir gecikmeden kaynaklanacak faiz ve benzeri her türlü zararın tazmininden de ilgili belediye başkanı ve muhasebe yetkilisi şahsen sorumlu tutulmuştur. Bu fıkra hükmünün, ilçe belediyeleri hesabına yapılacak her türlü aktarmaları zamanında yapmayan büyükşehir belediye başkanı, bağlı kuruluş genel müdürleri ve saymanları hakkında da uygulanacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede Büyükşehir Belediyesi tarafından tahsil edilen müze giriş ücretlerine ilişkin İdareye aktarılması gereken paydan 2024 yılı içerisinde herhangi bir tutar gönderilmediği tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, İdarenin gelir kaybı yaşamaması için bu gelirlerin takip ve tahsiline yönelik işlemlerin gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
b)5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir Belediyesinin Gelirleri” başlıklı 23’üncü maddesinin (f) bendinde; park yerlerinin işletilmesinden elde edilen gelirin ilçe belediyelerine, nüfuslarına göre dağıtılacak %50’sinden sonra kalacak %50’sinin büyükşehir belediyesinin geliri olduğu belirtilmiştir. Anılan Kanun’un 23’üncü maddesinin son fıkrasında ise; büyükşehir belediyeleri ile ilçe belediyelerinin, tahsil ettikleri vergilerden, birbirlerine ödemeleri gereken payları zamanında yatırmadıkları takdirde, ilgili belediyenin talebi üzerine söz konusu tutarın, İller Bankası tarafından, yükümlü belediyenin genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek alacaklı belediyenin hesabına aktarılacağı belirtilmiş ve bu tür bir gecikmeden kaynaklanacak faiz ve benzeri her türlü zararın tazmininden de ilgili belediye başkanı ve muhasebe yetkilisi şahsen sorumlu tutulmuştur. Bu fıkranın hükmünün, ilçe belediyeleri hesabına yapılacak her türlü aktarmaları zamanında yapmayan büyükşehir belediye başkanı, bağlı kuruluş genel müdürleri ve saymanları hakkında da uygulanacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, Büyükşehir Belediyesi tarafından park yerlerinin işletilmesinden elde edilen gelirden İdareye aktarılması gereken paydan 2024 yılı içerisinde herhangi bir tutar gönderilmediği tespit edilmiştir.
Önceki yıl Sayıştay Raporunda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin Kamu İdaresi göndermiş olduğu cevapta; Büyükşehir Belediyesi ile gerekli yazışmaların yapılarak etkin bir şekilde takibinin yapılacağını belirtmiştir.
Sonuç olarak, İdarenin gelir kaybı yaşamaması için bu gelirlerin takip ve tahsiline yönelik işlemlerin gerçekleştirilmesi gerekmektedir.