ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarında, büyükşehir belediyesi ve bağlı kuruluşlarına devredilen bazı taşınmazların kayıtlarından çıkarılmadığı tespit edilmiştir. 5216 sayılı Büyükşehir Kanunu’nun 7. maddesi, büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasındaki görev dağılımını belirlemekte; bu kapsamda terminal, otopark, mezarlık, su ve kanalizasyon gibi hizmetlerin yürütülmesi yetkisini büyükşehir belediyesine vermektedir. İlçe belediyelerinin bu taşınmazlarla ilgili görev ve yetkileri kaldırılmıştır.

Ayrıca, 6360 sayılı Kanun’un geçici 1. maddesi, büyükşehir ilçe belediyeleri tarafından yürütülen su, kanalizasyon, katı atık ve diğer hizmetlere ilişkin taşınır ve taşınmaz malların büyükşehir belediyesi veya bağlı kuruluşlarına devredileceğini belirtmektedir. Ancak, yapılan mali incelemede, büyükşehir ve bağlı kuruluşlara devredilmesi gereken taşınmazların ilçe belediyesinin kayıtlarında tutulmaya devam ettiği ve bu taşınmazlar için amortisman ayrılmaya devam edildiği tespit edilmiştir. Bu durum, mali tabloların doğruluğunu etkilemektedir.

Sonuç olarak, söz konusu taşınmazların değerlerinin belirlenerek kayıtlardan çıkarılması, amortisman ayrılmaması ve duran varlık hesaplarının yeniden düzenlenmesi gerekmektedir. Belediye, bu işlemleri başlatmış ve toplamda 15.657.310,20 TL değerindeki duran varlıkları kayıtlardan çıkarmıştır; ancak çalışmalar henüz tamamlanmamıştır. Bu nedenle, 2022 yılı mali tablolarında hatalı kayıtların devam ettiği görülmektedir.

BULGU: Büyükşehir Belediyesi ve Bağlı Kuruluşlarına Devri Yapılan Bazı Taşınmazların Kayıtlardan Çıkarılmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kamu idaresinin hesaplarında yapılan denetimde, büyükşehir belediyesi ve bağlı kuruluşlarına devri yapılan bazı taşınmazların kayıtlardan çıkarılmadığı tespit edilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Kanununun 7’nci maddesinde büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasında görev dağılımı yapılmış olup, buna göre terminal, otopark, mezarlık, su ve kanalizasyon, mezbaha, durak ve taksi yerleriyle ilgili iş ve işlemleri yürütmek yetkisi büyükşehir belediyesine tanınmış, yine aynı maddenin 3’üncü fıkrasının a bendine göre ilçe belediyelerinin görevi; kanunlarla münhasıran büyükşehir belediyesine verilen görevler ile birinci fıkrada sayılanlar dışında kalan görevleri yapma ve yetkilerin kullanımı olarak ifade edilmiştir. Madde metninden anlaşılacağı üzere yukarda sayılan taşınmazlarla ilgili ilçe belediyelerinin görev ve yetkileri kaldırılmıştır. Mezkur Kanunun ek 2’nci maddesinin 1’inci fıkrasında;
“Birleşme, katılma veya geçici 2’nci madde gereğince büyükşehir belediyesi sınırlarına giren belediyelerin yürütmekte olduğu su, kanalizasyon, katı atık, ulaşım, her çeşit yolcu ve yük terminalleri, toptancı halleri, mezbaha, mezarlık ve itfaiye hizmetlerine ilişkin olmak üzere bina, tesis, araç, gereç, taşınır ve taşınmaz malları ve bu hizmetlerin yerine getirilmesine yönelik yatırım, alacak ve borçları büyükşehir belediyesine veya ilgili bağlı kuruluşuna devredilir.”
Denilmiştir.
6360 sayılı Kanun’un geçici 1’inci maddesinde de aynı husus;
“Bu Kanunla büyükşehir ilçe belediyesi olan belediyelerce yürütülen su, kanalizasyon, katı atık depolama ve bertaraf, ulaşım, her çeşit yolcu ve yük terminalleri, toptancı halleri, mezbaha, mezarlık ve itfaiye hizmetlerine ilişkin olmak üzere personel, her türlü taşınır ve taşınmaz malları ve bu hizmetlerin yerine getirilmesine yönelik yatırım, alacak ve borçları, komisyonca ilgisine göre büyükşehir belediyesi ile ilgili bağlı kuruluş arasında paylaştırılır.”
Şeklinde ifade edilmiştir.
Ancak belediyenin mali tablolarında yapılan incelemede, bilançonun maddi duran varlıklar hesaplarının alt kodlarında kayıtlı bulunan toplu taşıma hatları ve istasyonları, duraklar, su ihale hatları vb gibi büyükşehir ve bağlı kuruluşlarına aktarılması gerekenlerin ilçe belediyesinin kayıtlarından çıkarılması gerektiği halde çıkarılmadığı, bunlar için amortisman ayrılmaya devam edildiği, bu nedenle mali tabloların duran varlıklar hesaplarında hatalar olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç olarak bulguya konu edilen taşınmazların değerlerinin tespit edilerek kayıtlardan çıkarılması, söz konusu taşınmazlar için amortisman ayrılmaması ve duran varlıklar hesaplarında yer alan tutarların yeniden düzenlenmesinin mevzuata uygun olacağı değerlendirilmektedir.
Belediye tarafından gerekli işlemler yapılmaya başlanmış ve bu kapsamda toplamda 15.657.310,20TL tutarında duran varlık kayıtlardan çıkarılmış, ancak henüz çalışmalar tamamlanmamıştır. Mezkur tutarın da denetim yılından sonra kayıtlardan çıkarılması nedeniyle 2022 yılı mali tabloları söz konusu hesaplarda hatalı çalışmaya devam etmiştir.