|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir Belediyesi’ne ait lojmanların tahsisinde mevzuata aykırı uygulamaların yapıldığını ortaya koymaktadır. Kamu konutlarının tahsis şekli, oturma süreleri, kira bedelleri ve yönetimi gibi esaslar, 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu ve buna bağlı Kamu Konutları Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Bu düzenlemelere göre, kamu konutları yalnızca ilgili kamu idarelerinin personeline tahsis edilebilmektedir. Ancak denetim sonucunda, idare tarafından konutların, personel dışındaki bireylere tahsis edildiği tespit edilmiştir.
İncelemeler, kamu konutlarının tahsisinde belirlenen gruplara ilişkin şartların göz önünde bulundurulmadığını göstermektedir. Yönetmelik, görev tahsisli konutların belirli unvanlara sahip personel için ayrıldığını belirtmektedir. Ancak, bazı müdür yardımcıları ve diğer personel dışındaki bireylere de konut tahsis edildiği anlaşılmıştır. Bu durum, kamu konutlarının yalnızca belediye personeline verilmesi gerektiği ilkesine aykırıdır. Sonuç olarak, kamu konut tahsis işlemlerinin mevzuat çerçevesinde ve yalnızca yetkili personel için gerçekleştirilmesi gerekmektedir. İdare, bu konudaki eksiklikleri gidermek için gerekli adımları atmalıdır. |
BULGU: Büyükşehir Belediyesine Ait Lojmanların Tahsisine İlişkin Hatalı Uygulamaların Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdare tarafından yapılan kamu konutu tahsislerinin mevzuata aykırı olarak gerçekleştirildiği görülmüştür.
Kamu konutlarının tahsis biçimi, oturma süresi, kira, bakım, onarım ve yönetimine ilişkin temel ilkeler 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu’nda belirlenmiş olup Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili usul ve esaslar ise 16.07.1984 tarih ve 84/8345 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla kabul edilen Kamu Konutları Yönetmeliği’nde düzenlenmiştir.
2946 sayılı Kanun’un “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesine göre; Kanun’un belediyelerin de dâhil olduğu kamu idareleri tarafından temin edilen ve bu kurum ve kuruluşların personelinin yararlanması için ayrılan kamu konutlarını kapsadığı ifade edilmiştir.
Mezkûr Kanun’un “Kamu konut türleri ve konut tahsisi” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasında; kamu konutlarının tahsis esasına göre özel, görev, sıra ve hizmet tahsisli olmak üzere dört gruba ayrıldığı, ikinci fıkrasında ise konut tahsisinin yapılmasına ilişkin usul ve esasların yönetmelikte düzenleneceği belirtilmiştir.
Kanun’un “Yasak hükümler” başlıklı 10’uncu maddesinde ise toplu iş sözleşmelerine ve özel sözleşmelere bu Kanun’a aykırı hükümler konulamayacağı, idari yetki kullanımı yoluyla bu Kanun’a aykırı işlem yapılamayacağı hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede, İdarece kamu konutlarının tahsisine ilişkin mevzuata aykırı uygulamalar yapıldığı anlaşılmıştır.
Kamu Konutlarının İdarenin Personeli Dışında Kişilere Tahsis Edilmesi
İdare tarafından konutların İdare personeli olmayan kişilere tahsis edildiği görülmüştür.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “İstihdam şekilleri” başlıklı 4’üncü maddesine göre kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel ve işçiler eliyle gördürülebilmektedir.
Kamu Konutları Yönetmeliği’nin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde, kamu konutlarının Kanun’un 2’nci maddesinde sayılan kamu kurum ve kuruluşları personelinin yararlanması için sağlandığı ifadesi yer almaktadır.
Bu kapsamda; kamu konutlarından faydalanabilecek kişiler, kamu kurum ve kuruluşlarının personeli olup bu personel ise 657 sayılı Kanun’a göre ilgili idarede görev yapan memurlar, sözleşmeli personel veya kadrolu işçilerden oluşmaktadır.
28.02.2007 tarih ve 2007/310 sayılı Meclis Kararına istinaden düzenlenen Büyükşehir Belediyesi Yeni Konut Yönetmeliği’nin “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinde; Yönetmelik’in, Büyükşehir Belediye Başkanlığının genel idare esaslarına göre yürütmekle görevli olduğu kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevleri yürüten 657 sayılı Kanun’a tabii memur personeli ile bu Kanun’a tabi sözleşmeli personeli, ihtiyaç görüldüğünde takas karşılığında İETT ve İSKİ personeli ve Büyükşehir Belediye Başkanlığını kapsadığı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, Kamu Konutları Yönetmeliği’ne aykırı olarak İdare personeli olmadığı halde;
– İdarenin iştirak şirketlerinde istihdam edildiği halde herhangi bir sözleşme, protokol, ihale vs. olmadan Özel Kalem Müdürlüğünde çalışan 7 belediye şirketi işçisine,
– 375 sayılı KHK’nın ek 20’nci maddesi kapsamında İdarede görev alan 6 işçiye,
– Takas protokolü ile 11 adet konutun 4 adet konut karşılığında İETT Genel Müdürlüğü personeline,
– Takas protokolü ile 10 adet konutun ise 5 adet konut karşılığında İSKİ Genel Müdürlüğü personeline,
Lojman tahsis edildiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; hizmet tahsisli olarak lojman tahsisleri ilgili personelin görevleri süresince her yıl yenilenmek kaydıyla yapıldığı, bağlı idareler ile yapılan takasın ise Yönetmelik çerçevesinde yürütüldüğü ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, kamu konut tahsis işlemlerinin mevzuat gereklilikleri gözetilmek suretiyle gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Kamu Konutlarının Tahsisinin Mevzuatta Tahsis Grupları İçin Belirtilen Şartları Gözetilmeden Gerçekleştirilmesi
Kamu konutlarının tahsisinde mevzuatta tahsis grupları için belirtilen şartlar gözetilmeden tahsis işlemlerinin gerçekleştirildiği görülmüştür.
Kamu Konutları Yönetmeliği’nin “Kamu Konutlarının Türleri” başlıklı 5’inci maddesinin (b) bendinde; görev tahsisli konutların Yönetmelik’e ekli (2) sayılı cetvelde belirtilenlere tahsis edilen konutlar olduğu ifadesi yer almaktadır. (2) sayılı cetvelde ise II’nci grupta, belediyelere ait görev tahsisli kamu konutlarından; belediye başkanı, genel sekreter, belediye başkan yardımcısı, bağlı kuruluş ve işletmelerde genel müdür-başkan-müdür ve yardımcıları, daire başkanı, daire başkan yardımcısı, müessese müdürü, savunma sekreteri, özel kalem müdürü, baştabip, belediye müfettişi, şube müdürü ile kadrolu avukatların yararlanabileceği düzenlenmiştir.
Aynı maddenin (c) bendinde, sıra tahsisli konutların tahsisinin Yönetmelik’e ekli (4) sayılı puanlama cetveli esas alınarak gerçekleştirileceği belirtilmiştir.
Hizmet tahsisli konutlar ise Yönetmelik’in aynı maddesinin (d) bendinde düzenlenmiştir. Buna göre hizmet tahsisli konut; hudut karakolu, istasyon, haberleşme, gözlem, araştırma, inşaat mahalli gibi meskûn yerlerden uzak, sosyal ve ekonomik zorlukları olan, ulaşım ve iskân imkânları kısıtlı yerlerde, normal çalışma saatleriyle sınırlandırılması kabil olmadan görev başında bulundurulması gerekli olan personel için ve ayrıca ilgili kanunlarca kendilerine zata mahsus taşıt tahsis edilen makam ve rütbe sahiplerinin makam şoförü ve koruma görevlileri ile kamu konutunda görevli kapıcı, kaloriferci gibi personel için inşa veya tefrik edilerek tahsis edilen bina, baraka, prefabrik yapı, şantiye eklentisi, tadil edilmiş veya edilmemiş karavan, kulübe ve benzeri konutlar olarak tanımlanmıştır.
İBB Yeni Konut Yönetmeliği’nin “Konut türleri ve konut tahsisi” başlıklı 5’inci maddesinde; belediye başkanı, genel sekreter, genel sekreter yardımcısı, daire başkanı, şube müdürü, özel kalem müdürü, kadrolu avukat, müfettiş ve murakıplara görev tahsisli konut; bu sayılanlar dışında kalan belediye personeline ise sıra tahsisli olarak konut tahsis edileceği belirtilmiştir. Hizmet tahsisli konutlara ilişkin bir düzenlemeye ise Yönetmelik’te yer verilmemiştir.
Yapılan incelemede, görev tahsisli konutlardan 12 adedinin müdür yardımcılarına tahsis edildiği, bazı hizmet tahsisli konutların ise Özel Kalem Müdürlüğünde proje yöneticisi, bilgi işlem personeli, kıdemli uzman, danışman, büro elemanı ve hizmetli olarak çalışan kişilere tahsis edildiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; müdür yardımcılarıyla ilgili gerekli işlemlerin yapılmaya başlandığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, kamu konutlarının sadece belediyenin personeli olan kişilere tahsis edilmesi ve konut dağıtım komisyonu ve/veya yetkili makam tarafından mevzuatta düzenlenen tahsis gruplarına ilişkin şartların gözetilerek dağıtım yapılması gerekmektedir.