Büyükşehir belediyesine bağlı su idaresinin kiraya verdiği taşınmazlara ilişkin olarak, kiracının yaptığı giderleri kendi bütçesinden karşılaması (Sayıştay)

Yapılan incelemede kiraya verilen bazı yerlerin elektrik, su ve doğalgaz giderlerinin biri, birkaçı ya da tamamı ortak gider olarak kabul edilip kira bedeline dahil edilerek kiralayan firma tarafından değil, kurum tarafından ödenmektedir. Ancak bu giderlere herhangi bir sınırlama getirmeden tamamen kiralayanın insiyatifine bırakılarak ödeme yapılması anlaşılamamıştır.

Örneğin ASKİ merkez binası bünyesinde yer alan kafeteryanın aylık kira bedeli KDV hariç 1.822,03 TL’dir. En az 100 metrekare kullanım alanı bulunan kafenin aylık elektrik, su ve doğalgaz giderleri kurum tarafından ödenmektedir. Yapılan incelemede su, elektrik ve doğalgaz bedeli olarak yüklenicinin kuruma ne kadar maliyeti olduğunun hesaplanamadığı, herhangi bir süzme sayaç takılmadığı ve ortak gider olarak ödendiği belirtilmiştir. Bu yöntemle kurum tarafından yapılan kiralamaların kurumu zarara uğratmış olabileceği düşünülmektedir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun Hesap verme sorumluluğu başlıklı 8 inci maddesinde;

“Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” denilmiştir.

Kamu idaresi cevabında: “İdaremizin kuruluş kanunu olan 2560 sayılı kanunun

“Uygulanmayacak Kanunlar” başlıklı 26. Maddesi: “İSKİ’nin işlemleri 2886 sayılı Devlet İhale, 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunları ile bunların ek ve tadillerine tabi değildir. Kuruluşun alım satım ve ihalelerinde uygulanacak esas ve usuller bir yönetmelikle belirlenir.” ġeklindeki hüküm uyarınca en son güncellenen ve Sayıştay Başkanlığı denetiminden geçirilmek suretiyle Genel Kurulumuz olan Ankara Büyükşehir Belediye Meclisince kabul edilen ve 28.12.2012 tarihli Sonsöz gazetesinde yayımlanarak yürürlüğe giren ASKİ Genel Müdürlüğü İhale Yönetmeliğinin 3 ve 36. Maddeleri uyarınca adı geçen kafeteryanın kiralama işi için ihale yapılmış, ihale dosyasına verilen 4 adet tekliften en avantajlı teklifi sunan yükleniciye kafeterya kiralanmıştır.

Gerek adı geçen kiralama işi için kuruluş kanunumuzun vermiş olduğu yetki uyarınca çıkarılan yönetmelik çerçevesinde gereken ihale işinin yapılmış olması gerekse ihale dosyasına 4 adet teklifin sunulmuş olması karşısında hem mevzuata uygun iş ve işlemler gerçekleştirilmiş hem de ihalede rekabet sağlanarak şeffaf bir işlem yapılmıştır. 

Diğer taraftan her ne kadar kira işlemine esas kıymet takdir karar formunda su, elektrik ve doğalgaz giderlerinin ortak giderlerden olup ayrılamayacağına dair hüküm bulunmakta ise de bulguda yapılan tespit doğrultusunda işlem tesis edilerek süzme sayaçlar takılmak suretiyle tüketimler belirlenip yükleniciden tahsili sağlanacaktır.(EK-1)” Denilmiştir.

Sonuç olarak: İdare bulgumuza verdiği cevapta, 2560 sayılı Kanunun “Uygulanmayacak Kanunlar” başlıklı 22. maddesine ve Aski Genel Müdürlüğü İhale Yönetmeliğinin 3 ve 36. maddelerine vurgu yapmıştır. Ancak bulgumuz dikkatle incelendiğinde bu hususlar ile ilgili herhangi bir tespit yapılmadığı gibi idare bulgumuzda yer alan konularla ilgili de bir cevap vermemiştir. Bulgumuzun dayanağında 5018 sayılı Kanunda devamlı vurgu yapılan kamu kaynağının verimli kullanılması hükmüne yer verilmiştir.  Bulgumuzda su, elektrik ve doğalgaz bedeli olarak yüklenicinin kuruma ne kadar maliyeti olduğunun hesaplanamadığı, süzme sayacın neden takılmadığı, bu giderlerin neden ortak ve birbirinden ayrılmayacak giderler olarak kabul edildiğinin anlaşılamaması konularına vurgu yapılmıştır. Yine idare su, elektrik ve doğalgaz giderlerinin birbirinden ayrılmaz giderler olduğunu belirtmesine rağmen bulgudan sonra süzme sayaçların takılacağını, tüketimlerin belirleneceğini ve yükleniciden tahsilatın sağlanacağını belirtmiştir. Bu durumda, yukarıda sayılan giderlerin birbirinden ayrılmaz giderler olmadığı, aksine kolaylıkla kontrolünün yapılabileceği anlaşılmaktadır.

Bu durum 2014 yılı denetiminde izlenecektir.