Büyükşehir belediyesinin bağlı genel müdürlüğü tarafından işletilen toplu taşıma otobüslerinden elde edilen reklam gelirinin, genel müdürlük bütçesi ile ilişkilendirilerek belediye bütçesine aktarılması (Sayıştay)

EGO Genel Müdürlüğü‟ne ait 1800 adet otobüsün dış ve iç yüzeylerinin (tavan-taban hariç) reklam alanı olarak kullanılması ve 10 (On) yıl süreyle 2886 Sayılı Devlet ihale Kanunu hükümlerine göre kiraya verilmesi ihalesinin Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından yapıldığı ancak ihale sonucu elde edilen gelirin EGO Genel Müdürlüğü bütçesi ile ilişkilendirilmediği görülmüştür.

Konu ile ilgili olarak Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından alınmış 12.08.2011 tarih ve 2504 nolu kararda;

“…

EGO Genel Müdürlüğü tarafından Ankara‟daki hatlarda işletilen 1800 adet otobüsün dış ve iç yüzeylerinin reklam alanı olarak kullanılmak ve işletilmek üzere 10 (on) yıl süreyle kiraya verilmesine ilişkin Hukuk ve Tarifeler Komisyonu raporu oylanarak oyçokluğu ile kabul edildi.” denilmektedir. 

Yukarıdaki karar doğrultusunda söz konusu ihalenin Ankara Büyükşehir Belediye Encümeni tarafından 08.12.2011 tarih ve 1655 sayılı karar ile yapıldığı, ihalenin yıllık 1.800.000,00 TL bedel ile Belediye ġirketine verildiği ve kiracı ile 10.01.2012 tarihinde sözleşme imzalandığı anlaşılmaktadır. Bu hükümler çerçevesinde kiracı tarafından 2013 yılı içerisinde yatırılmış olması gereken  (12 Ay x 160.000,00 TL/Ay =) 1.920.000,00 TL+ KDV‟nin(sözleşme gereği 2012 yılı kira bedelinin 2013 üfe oranında arttırılmış hali) EGO Genel Müdürlüğü hesapları ile ilişkilendirilmiş olması gerekirken, EGO Genel Müdürlüğü hesaplarında böyle bir kayda rastlanmamıştır.

ihale konusu otobüsler EGO Genel Müdürlüğü‟ne ait olduğundan, elde edilen gelirin de yine EGO Genel Müdürlüğü bütçesine dahil edilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.

Kamu idaresi cevabında: “5216 Sayılı Kanunun Belediyeler arası hizmet ilişkileri ve koordinasyon başlıklı 27. Maddenin 6. Ve 7. paragrafında;

“Büyükşehir belediyesi ile bağlı kuruluşları, belediye başkanının onayı ile birbirlerinin nakit ihtiyacını karşılayabilir. Bu şekildeki ödünç vermelerde faiz uygulanmaz.

Yapılacak herhangi bir yatırımın büyükşehir belediyesi ile bağlı kuruluşlarından bir veya birkaçını aynı anda ilgilendirdiği ve tek elden yapılmasının maliyetleri düşüreceğinin anlaşıldığı durumlarda, büyükşehir belediye meclisi, yatırımı kuruluşlardan birinin yapmasına karar verebilir. Bu takdirde yatırımın ilgili diğer kurumu ilgilendiren kısmına ait harcama tutarı o kurumun hesabında borç, yatırımcı kuruluş hesabında alacak olarak gösterilir.” denilmiştir.

Bu nedenle, bulgu konusu reklam işleri modern bir kent olan Ankara‟nın Dünyanın çeşitli ülkelerindeki çağdaş teknolojiler kullanılarak reklam panolarıyla donatılması, ancak bu yapılırken bu reklamların kente estetik katması, bir nevi kent mobilyası olarak algılanması ve son yıllarda bu yönde gelişen yeni teknolojiler kullanılması ve bu reklam çeşitlerinin mümkün olduğu ölçüde Ankara‟da da gerçekleştirilmesinin gerekliliği nedeniyle; bu iş ve işlemlerin yapılması amacıyla yapılacak ihalelerle ilgili (EGO ve ASKi) ait yerlerin (işin tek elden yönetilmesinin faydaları nedeniyle) Büyükşehir Belediye Encümenine verilmesine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi‟nin 09.10.2006 tarih ve 2376 sayılı kararı (EK-1) çerçevesinde gerçekleştirilmiştir.

Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere; 5216 sayılı yasanın Büyükşehir belediyesine vermiş olduğu yetki çerçevesinde işlerin tek elde toplanması ile daha fazla verimliliğin sağlanması amaçlandığından 1800 adet otobüse reklam alma işi Büyükşehir Belediye Meclisi kararı gereği Ankara Büyükşehir Belediyesine devredilmiş olup, bu nedenle adı geçen işten sağlanan gelirin Büyükşehir Belediyesine yada EGO‟ya aktarılmasında herhangi bir sakınca bulunmamaktadır. Kaldı ki; Kuruluşumuza Büyükşehir Belediyesinden ödenek aktarılmakta olup, bütçe kaynağı açısından herhangi bir fark yoktur.

Dolayısıyla reklam gelirleri Büyükşehir Belediye Başkanlığınca alındığından Belediye Meclis kararının da bu yönde alınması nedeniyle kamu zararından bahsetmek mümkün değildir.

Açıklanan nedenlerle Bulgunun kaldırılmasını arz ederiz.” Denilmiştir.

Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında, 5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu‟nun 27 inci maddesinde belirtilen yapılacak herhangi bir yatırımın büyükşehir belediyesi ile bağlı kuruluşlarından bir veya birkaçını aynı anda ilgilendirdiği ve tek elden yapılmasının maliyetleri düşüreceğinin anlaşıldığı durumlarda, büyükşehir belediye meclisi, yatırımı kuruluşlardan birinin yapmasına karar verebilir hükmüne dayanılarak işlem yapıldığı, Belediye bünyesindeki tüm reklam işlerinin Belediye Meclis Kararı ile Büyükşehir Belediyesi bünyesinde toplandığı, işten sağlanan gelirin Büyükşehir Belediyesine ya da EGO‟ya aktarılmasında herhangi bir sakınca bulunmadığı, Büyükşehir Belediyesi tarafından EGO Genel Müdürlüğü‟ne her sene kaynak aktarıldığı ve bütçe kaynağı açısından herhangi bir fark bulunmadığı ifade edilmiştir.

Bulgumuzda yer alan EGO Genel Müdürlüğü‟ne ait 1800 adet otobüsün dış ve iç yüzeylerinin reklam alanı olarak kullanılması ve 10 (On) yıl süreyle 2886 Sayılı Devlet ihale Kanunu hükümlerine göre kiraya verilmesi ihalesinin, verimliliğin sağlanması ve maliyetlerin düşürülmesi adına 5216 sayılı Kanunun 27 inci maddesi hükmüne dayanılarak EGO Genel Müdürlüğü yerine Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından yapılmış olmasında mevzuata aykırı bir husus görülmemektedir.

Ancak Ankara Büyükşehir Belediyesi ve EGO Genel Müdürlüğünün ayrı tüzel kişilikleri olup ayrı bütçeleri vardır. Bu nedenledir ki EGO Genel Müdürlüğüne her yıl Büyükşehir Belediyesi tarafından kaynak aktarıldığında, aktarılan kaynak Büyükşehir Belediyesi muhasebe kayıtlarında alacak EGO Genel Müdürlüğü muhasebe kayıtlarında borç olarak kaydedilmektedir. Büyükşehir Belediyesi ile bağlı kuruluşları arasındaki gelir ve giderlere ilişkin gerekli mahsuplaşma yapılması bütçelerinin ayrı olmasından ve ayrı bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna sahip olmalarından kaynaklanmaktadır. Bu nedenle bulgumuzda yer alan kiralama işlemi verimliliğin arttırılması ve maliyetlerin düşürülmesi adına Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılması mümkün olmakla birlikte, kiralama neticesinde oluşan gelirin EGO Genel Müdürlüğü bütçesi ile ilişkilendirilmesi gerekmektedir. 

Bu itibarla “800 Bütçe Gelirleri Hesabına” ve “600 Gelirler Hesabına” otobüs reklam kira gelirlerinin kaydının yapılmaması, EGO Genel Müdürlüğü 2013 yılı mali tablolarında

1.920.000,00 TL hataya neden olmuştur.