|
ÖZET: Caddebostan, Menekşe ve Florya Güneş Plajları’nın hukuki bir dayanak olmaksızın işletilmesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) tarafından 2020 yılı Haziran ayından bu yana, bu plajların işletme hakkı devri veya kira sözleşmesi olmaksızın, şirket tarafından yönetildiği ve bu süreçte toplam 106.655.426,11 TL gelir elde edildiği belirlenmiştir. Ancak, plajların bazıları için mülkiyet sahiplerine herhangi bir ödeme yapılmamıştır. İBB Meclisi’nin 2015 tarihli kararıyla, bu plajların işletme hakkı Sağlık AŞ’ye devredilmiş, ancak sonrasında herhangi bir resmi karar alınmamıştır.
Menekşe Plajı’nın bulunduğu alanın mülkiyeti Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na aittir ve bu alana ilişkin olarak 2021 ve 2023 yıllarında şirketin ecrimisil ihbarnamesi aldığı tespit edilmiştir. Denetim bulguları, plajların hukuki bir dayanak olmaksızın işletilmesinin mevzuata aykırı olduğunu ortaya koymaktadır. Şirket, bu durum üzerine Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan alınan izinle İBB’nin kullanımına bırakıldığını belirtmiş, ilgili birimlerle iletişime geçerek gerekli işlemlere başladığını ifade etmiştir. Ancak, plajların işletilmesi için mevzuat hükümlerine uygun sözleşmelerin yapılması gerekmektedir. |
BULGU: Caddebostan, Menekşe ve Florya Güneş Plajının Hukuki Bir Dayanak Olmaksızın Şirket Tarafından İşletilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
2020 yılı Haziran ayından bu yana Caddebostan, Menekşe ve Florya Güneş plajlarının işletme hakkının devri ya da kira sözleşmesi gibi bir hukuki bir dayanak olmaksızın Şirket tarafından işletildiği ve gelir elde edildiği, bu plajlardan bazıları için tasarruf veya mülkiyet sahiplerine herhangi bir ödemede bulunulmadığı görülmüştür.
İBB Meclisinin 10.06.2015 tarihli ve 899 sayılı Kararı ile mülkiyeti/tasarrufu İBB’ye ait olan sosyal tesislerden; Florya Güneş Plajı, Menekşe Plajı, Caddebostan Plajı ve Kararda zikredilen diğer plajların işletmesini 5 yıl süreyle ve elde edilecek cironun %5’i+KDV oranında İBB’ye bedel ödenmesi kaydıyla o dönemde Belediye iştirakleri arasında yer alan Sağlık AŞ’ye 5216 sayılı Kanun’un 26’ncı maddesi kapsamında sosyal tesis olarak devredilmiştir.
Sonrasında, İBB Meclisi tarafından söz konusu alanların işletilmesi ile ilgili herhangi bir karar alınmamıştır. Kaldı ki, yukarıda zikredilen plajlardan Menekşe Plajının yer aldığı taşınmaz Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü’nün mülkiyetinde olup plajın yer aldığı alanla ilgili olarak İstanbul Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü Avrupa Yakası Milli Emlak Dairesi Başkanlığı 2021 ve 2023 yılında (27.09.2021, 25.05.2023, 07.11.2023 tarihlerinde) Şirket’e ecrimisil ihbarnamesi göndermiştir.
Yapılan incelemede, Caddebostan Plajı, Menekşe Plajı ve Florya Güneş Plajının hukuki bir dayanak olmaksızın 2020 yılı haziran ayından bu yana fiilen Şirket tarafından işletildiği ve bu kapsamda detayı aşağıda görüleceği üzere toplam 106.655.426,11.-TL gelir elde edildiği (giriş ücreti, büfe, şezlong vb.), söz konusu taşınmazlardan Menekşe Plajı için ecrimisil tahakkuk ettirilmekle beraber diğer yerler için tasarruf veya mülkiyet sahiplerine herhangi bir ödeme (kira, ecrimisil vb.) yapılmadığı tespit edilmiştir.
Tablo 5: 2020, 2021, 2022, 2023 ve 2024 Yıllarında Caddebostan, Menekşe ve Florya Güneş Plajından Elde Edilen Gelirler
| Yılı | Lokasyon | Toplam Gelir (TL) |
| 2020 | Caddebostan Plajı | 1.104.015,27 |
| 2020 | Güneş Plajı | 3.142.211,55 |
| 2020 | Menekşe Plajı | 145.817,51 |
| 2021 | Caddebostan Plaj 1-A | 250.508,01 |
| 2021 | Caddebostan Plaj 1-B | 318.650,55 |
| 2021 | Caddebostan Plaj 2-A | 530.070,23 |
| 2021 | Caddebostan Plaj 2-B | 89.073,24 |
| 2021 | Caddebostan Plaj 3 | 262.203,07 |
| 2021 | Florya Güneş Plajı | 5.599.370,34 |
| 2021 | Menekşe Plajı | 176.257,49 |
| 2022 | Caddebostan Plaj 1-A | 630.470,12 |
| 2022 | Caddebostan Plaj 1-A Giriş | 546.304,64 |
| 2022 | Caddebostan Plaj 1-B | 789.658,02 |
| 2022 | Caddebostan Plaj 1-B Giriş | 452.772,75 |
| 2022 | Caddebostan Plaj 2-A | 396.451,89 |
| 2022 | Caddebostan Plaj 2-B | 941.249,38 |
| 2022 | Caddebostan Plaj 3 | 283.412,69 |
| 2022 | Güneş Plajı | 7.778.582,62 |
| 2022 | Güneş Plajı Giriş | 6.197.672,31 |
| Menekşe Plajı | 392.953,98 | |
| 2023 | Büyükçekmece Plaj | 705.921,29 |
| 2023 | Caddebostan Plaj 1-A | 1.268.097,13 |
| 2023 | Caddebostan Plaj 1-A Giriş | 1.172.673,58 |
| 2023 | Caddebostan Plaj 1-B | 1.617.778,91 |
| 2023 | Caddebostan Plaj 1-B Giriş | 776.689,19 |
| 2023 | Caddebostan Plaj 2-A | 1.084.352,18 |
| 2023 | Caddebostan Plaj 2-B | 1.831.077,42 |
| 2023 | Caddebostan Plaj 3 | 1.213.713,15 |
| 2023 | Caddebostan Plaj 3 Dondurma | 345.295,01 |
| 2023 | Güneş Plajı | 51.289,16 |
| 2023 | Güneş Plajı Giriş | 48.371,19 |
| 2023 | Menekşe Plajı | 1.194.840,57 |
| 2024 | Büyükçekmece Plaj | 4.543.664,65 |
| 2024 | Caddebostan Plaj 1-A | 2.784.138,18 |
| 2024 | Caddebostan Plaj 1-A Giriş | 1.945.225,00 |
| 2024 | Caddebostan Plaj 1-B | 3.329.252,76 |
| 2024 | Caddebostan Plaj 1-B Giriş | 1.731.750,00 |
| 2024 | Caddebostan Plaj 2-A | 1.732.440,65 |
| 2024 | Caddebostan Plaj 2-B | 4.134.424,36 |
| 2024 | Caddebostan Plaj 3 | 4.533.988,22 |
| 2024 | Caddebostan Plaj 3 Dondurma | 1.445.733,35 |
| 2024 | Güneş Plajı | 24.378.235,02 |
| 2024 | Güneş Plajı Giriş | 13.176.245,00 |
| 2024 | Menekşe Plajı | 1.582.524,48 |
| Genel Toplam | Genel Toplam | 106.655.426,11 |
Şirket 2020, 2021, 2022, 2023 ve 2024 yıllarında Caddebostan, Menekşe ve Florya Güneş Plajından 106.655.426,11.-TL gelir elde etmiştir. 2020 yılı haziran ayından bu yana fiilen Şirket tarafından işletilen ve bu kapsamda gelir elde edilen söz konusu plajların kira vb. hukuki bir dayanak olmaksızın ve bu yerlerden bazıları için tasarruf veya mülkiyet sahiplerine herhangi bir ödeme yapılmadan kullanımı mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine Şirket tarafından özetle; bulguya konu alanların Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 06/06/2005 tarih ve 581 sayılı Olurları ile İBB’nin kullanım ve tasarrufuna bırakıldığı, konuyla ilgili Belediyenin ilgili birimleri ile temas halinde olunup, Meclis kararı tesis etmek ya da kullanım hakkını elde etmek üzere gerekli yazışma ve işlemlere başlandığı, bu alanlardan Menekşe Plajı ile ilgili olarak da İstanbul Valiliği, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, Avrupa Yakası Milli Emlak Daire Başkanlığı tarafından iletilen, 09.05.2022, 27.09.2021 ve 25.05.2023 tarihli yazılarla ecrimisil tahakkuk ettirildiği, ilgili ecrimisil ihbarnamelerine süresi içerisinde gerek süre yönünden gerekse ecrimisil bedeli yönünden itiraz edildiği belirtilmiştir.
Sonuç olarak, İBB ile ve İstanbul Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü Avrupa Yakası Milli Emlak Daire Başkanlığı ile söz konusu alanların kullanımına ilişkin durumun netleştirilerek tasarruf veya mülkiyet sahipleri ile mevzuat hükümlerine göre gerekli sözleşmeler yapılarak plajların işletilmesi sağlanmalıdır.