ÖZET: Çalışan işçiler için kıdem tazminatı karşılığı ayrılmaması, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Belediyede fiilen görev yapan işçiler için muhasebe uygulamalarının dönemsellik ve ihtiyatlılık ilkelerine uygun olmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, personelin çalıştığı her yıl için kıdem tazminatı karşılığının ayrılmadığını ve yıllar içinde güncellenmediğini göstermektedir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, muhtemel risklere karşı karşılık ayrılması gerektiğini belirtmektedir.

Kıdem tazminatı karşılığının ayrılmasının amacı, personelin emeklilik veya diğer nedenlerle işten ayrılması durumunda ödenecek tazminat giderinin, çalıştıkları yıllara yayılmasını sağlamaktır. Bu süreç, belediyenin toplam yükümlülüklerini net bir şekilde belirlemesine yardımcı olur. Her yıl sonunda her çalışan için bir maaş tutarında kıdem tazminatı karşılığı ayrılması ve bu tutarların ayrı ayrı takip edilmesi gerekmektedir.

Kamu idaresi, bu bulgular doğrultusunda gerekli işlemleri yapacağını belirtmiştir. Muhasebenin doğru ve eksiksiz bilgi sunabilmesi için, faaliyet dönemi içinde tahakkuk eden karşılıkların 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında izlenmesi ve 1 yıl içinde ödenmesi beklenen tutarların 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına aktarılması önem taşımaktadır. Kıdem tazminatını hak eden çalışanlara bu hesaptan ödeme yapılması gerektiği vurgulanmaktadır.

BULGU: Çalışan İşçiler İçin Kıdem Tazminatı Karşılığı Ayrılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediyede fiilen çalışan işçiler için muhasebenin dönemsellik ve ihtiyatlılık ilkelerine uygun olarak, personelin çalıştığı her yıla karşılık, kıdem tazminatı karşılığı ayrılmadığı ve yıldan yıla yeni duruma göre güncellenmediği tespit edilmiştir.

Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin Temel Kavramlar başlıklı 5’inci maddesinin (b) bendinde açıklanan dönemsellik ilkesi gereği (c) bendindeki ihtiyatlılık ilkesine göre muhasebe uygulamasında muhtemel risklere ve olaylara karşı bu Yönetmelikte belirtilen durumlarda, karşılık ayrılacağı hükmü yer almaktadır. Ayrıca Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 281, 282, 330 ve 331’inci maddelerinde de 372/472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarına ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir.

Kıdem tazminatı karşılığı ayrılmasının sebebi, personelin emeklilik veya başka bir nedenle işten ayrılması durumunda ödenecek kıdem tazminatı giderinin, dönemsellik ilkesi gereği personelin çalıştığı yıllara yayılmasını ve belediyenin kıdem tazminatı sebebiyle yükümlülük altına girdiği toplam tutarın bilinmesini sağlamaktır.

Bu kapsamda her çalışan için, her yıl sonunda bir maaş tutarı kadar, kıdem tazminatı karşılığı ayrılmalı, bu tutarlar her çalışan için ayrı ayrı takip edilmeli ve çalışanlar emekli olduklarında kendileri için ayrılan karşılıklar da kapatılmalıdır.

Kamu idaresi cevabında bulgumuz yönünde işlem yapılacağı belirtilmiş olup, muhasebenin dönemsellik ve ihtiyatlılık ilkelerine uygun olarak kurum mali tablolarının doğru ve tam bilgi sunabilmesi açısından faaliyet dönemi içinde tahakkuk eden karşılıkların 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında izlenmesi, 1 yıl içerisinde ödeneceği düşünülen kıdem tazminatı tutarlarının da 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına aktarılması ve kıdem tazminatını hak edenlere bu hesaptan ödeme yapılması gerekmektedir.