ÖZET: Cari yılda gerçekleştirilen malzeme tedariklerinin bir kısmının doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, büyükşehir olmayan ilçe belediyesinde, ilk madde ve malzeme alımlarının 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’na kaydedilmeden, doğrudan 630 Giderler Hesabı üzerinden muhasebeleştirildiği görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür malzemelerin ediniminde izlenmesi gereken prosedürleri açıkça belirtmektedir.

Yönetmelik gereği, satın alınan ilk madde ve malzemelerin maliyet bedellerinin 150 Hesabına kaydedilmesi, sadece kullanıma verildiğinde ise 630 Giderler Hesabı’na aktarılması gerektiği vurgulanmaktadır. Yapılan incelemelerde, kırtasiye, temizlik ve tamirat malzemelerinin doğrudan giderleştirilmesi, mevzuata aykırılık teşkil etmektedir. Ancak, bu malzemelerin yıl içinde sarf edilmesi nedeniyle mali tablolar üzerinde bir hata oluşmamıştır.

İdare, yapılan bulgulara katıldığını belirtmiş ve gelecekte gerekli kayıtların yapılacağını ifade etmiştir. İlk madde ve malzeme alımlarının uygun şekilde kaydedilmesi, mali raporların doğruluğu açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Cari Yılda Yapılan Mal/Malzeme Tedariklerinin Bazılarının Doğrudan Giderleştirilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Cari yılda gerçekleştirilen ilk madde-malzeme mahiyetindeki tedariklerin bazılarının, 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydedilmediği ve alındığı anda 630 Giderler Hesabı vasıtası ile giderleştirildiği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabının mahiyetinin izah edildiği 115’inci maddesinde; idarelerce satılmak, imalatta veya diğer faaliyetlerde kullanılmak yahut sarf edilmek üzere edinilen ilk madde ve malzeme, yarı mamul, mamul, ticari mal, artık ve hurda gibi bir yıl veya faaliyet dönemi içinde sarf edilecek veyahut paraya çevrilecek varlıkların izlenmesi için bu hesabın kullanılacağı ifade edilmiştir.

Mezkûr Yönetmelik’in 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabının işleyişinin izah edildiği 116’ncı maddesinde; satın alınan ilk madde ve malzemelerin maliyet bedelleri üzerinden bu hesaba borç kaydedileceği, sarf edilmek maksadıyla kamu idaresinin ilgili birimlerine verilen yahut kullanılan ilk madde ve malzemelerin ise bu hesaba alacak, 630 Giderler hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.

İdarenin mali tabloları incelendiğinde; kırtasiye malzemesi, temizlik malzemesi ve tamirat malzemesi tedariklerinin; 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydedilmeksizin doğrudan 630 Giderler Hesabı kullanılmak suretiyle muhasebeleştirildiği tespit edilmiş olup mevzubahis malzemeler yıl içerisinde sarf edildiğinden her ne kadar mali tablolarda hataya sebebiyet verilmese de, bu malzemelerin alındığında 150 no.lu hesaba kaydedilmemesi mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

İdare tarafından verilen cevapta, bulguya iştirak edilmiş olup bundan sonra, gerekli kayıtların yapılacağı ifade edilmiştir.

İlk madde ve malzeme mahiyetindeki alımların, tedarikle beraber 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydedilmesi, sadece kullanıma verildiği/sarf edildiği hallerde 630 Giderler Hesabı kullanılarak kayıtlardan çıkarılması gerekmektedir.