Çevre Hizmet Birimi Oluşturulmaması Nedeniyle Bu Hizmetin Danışmanlık Hizmet Alımı Şeklinde Yapılması (Sayıştay)

BULGU: Çevre Hizmet Birimi Oluşturulmaması Nedeniyle Bu Hizmetin Danışmanlık Hizmet Alımı Şeklinde Yapılması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Belediyenin yürüttüğü faaliyetler nedeniyle ihtiyaç duyulan çevre yönetim biriminin kurulmamasının sonucu olarak bu hizmetin dışarıdan alındığı görülmüştür.
01.11.2022 tarih ve 32000 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Yönetimi Hizmetleri Hakkında Yönetmelik’in 5’inci maddesinin birinci fıkrasında, Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği EK-1 listesinde yer alan işletmelerin, Bakanlıktan yeterlik belgesi alarak çevre yönetim birimlerini kurmak veya çevre danışmanlık firmalarından çevre yönetimi hizmeti almak zorunda olduğu, aynı maddenin üçüncü fıkrasında, Belediyelerin Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği EK-1 listesinde yer alan işletmeleri için birinci fıkrada, EK-2 listesinde yer alan işletmeleri için ise ikinci fıkrada belirtilen şartları yerine getirmek zorunda bulunduğu belirtilmiştir.
Bu hükümlere göre, Belediyelerin bu hizmeti kendi bünyesinde kuracağı çevre yönetim birimi veya çevre danışmanlık firmalarından alma zorunluluğu getirilmiştir. Bu yönetmelik kapsamında çevre yönetim birimi kurulması için Yeterlik Belgesi başvuru şartları Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde ve Çevre Yönetim Birimlerinin yükümlülükleri ise 7’nci maddesinde belirtilmiştir.
Sivas Belediyesi’nde çevre yönetim birimi olmadığı için bu hizmeti dışarıdan çevre danışmanlık firmalarından sağlayacak olup, Yönetmelik’in 17’nci maddesinde, firmalar arasında yapılacak sözleşmelerin, sözleşme süresine bakılmaksızın Bakanlığın belirleyeceği asgari fiyat tarifesi dikkate alınarak yapılacağı, firmalarca birden fazla işletmeye çevre yönetimi hizmeti verilmesi halinde, fiyatın her bir işletme için ayrı ayrı belirleneceği, bir yıldan daha uzun süreli yapılan sözleşmelerde, her hizmet yılı için bu maddede yer alan hükümler dikkate alınarak asgari fiyatın belirleneceği, firmaların, çevre yönetimi hizmeti için Bakanlığın belirlediği asgari fiyat tarifesinin altında bir fiyat uygulayamayacağı, aylık asgari fiyatın 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca belirlenen katma değer vergisi hariç aylık net asgari ücretin Çevre İzin ve Lisans Yönetmelik’i EK-1 listesinde yer alan işletmeler için 1/2’sine, EK-2 listesinde yer alan işletmeler için ise 1/3’üne, var ise işletmenin her çevre izni veya çevre izin ve lisans konusu için ayrı ayrı olacak şekilde Bakanlıkça belirlenen çevre izin ve lisans birim fiyat bedellerinin yüzde beşi eklenerek hesaplanacağı, bu fiyatın hizmet verilecek her ay için ayrı ayrı belirleneceği, Çevre İzin ve Lisans Yönetmelik’i EK-1 veya EK-2 listesinde yer almayan işletmeler için aylık asgari fiyatın sözleşmelerin imzalandığı tarihte belirlenmiş olan aylık net asgari ücretin 1/3’ünden az olamayacağı, aylık net asgari ücretin yıl içinde güncellenmesi halinde, aylık asgari fiyat bir sonraki aydan itibaren geçerli olmak üzere güncel aylık net asgari ücretin dikkate alınarak hesaplanacağı ifade edilmiştir.
Belediyede Çevre Yönetim Birimi oluşturulmaması nedeniyle Fen İşleri ve Su ve Kanalizasyon İşleri Müdürlüğünün ihtiyaç duyduğu bu hizmet danışman firmalardan sağlanarak her ay ödeme yapılmaktadır. Bu çerçevede, 2023 yılında iki müdürlük için 125.406,00 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 8 ile 32’inci maddesinde kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılması gerektiği belirtildikten sonra 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 38’nci maddesinde de belediyenin hak ve menfaatlerini korumanın belediye başkanının görev ve yetkisi olduğu ifade edilmiştir.
Belediyenin çevre yönetim birimi oluşturabilmesi için gerekli çevre mühendisi ve diğer teknik personeli bulunmaktadır. Belediyede 8 çevre mühendisi bulunması nedeniyle bu birimin oluşturularak danışman firmalara her ay ödeme yapılmasının önüne geçilmek suretiyle sahip olunan mali kaynaklar verimli bir şekilde kullanılmış olacaktır.
Firmalardan hizmet almak yerine Belediyenin kendi imkânlarıyla çevre yönetim birimi oluşturması kaynakların etkili ve ekonomik kullanılmasına yardımcı olacağından söz konusu birimin oluşturulması uygun olacaktır.
EKLER
EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU