|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir Bağlı İdaresi VASKİ Genel Müdürlüğü tarafından 2872 sayılı Çevre Kanunu çerçevesinde tahsil edilen çevre katkı paylarının Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına aktarılmadığını ortaya koymuştur. Söz konusu kanunun 18. maddesi, çevre kirliliğinin önlenmesi ve çevre yatırımlarının desteklenmesi amacıyla, büyükşehir belediyeleri su ve kanalizasyon idarelerinin tahsil ettikleri su ve kullanılmış suların uzaklaştırma bedelinin %1’inin çevre katkı payı olarak ayrılmasını ve bu tutarın en geç ertesi ayın 15’ine kadar ilgili muhasebe hesaplarına aktarılmasını öngörmektedir.
Yapılan incelemelerde, Bakanlığa aktarılması gereken toplam 16.457.554,13 TL tutarındaki çevre katkı payının 2024 yılı itibarıyla gönderilmediği tespit edilmiştir. Önceki yıl yapılan denetimlerde de benzer bulgulara rastlanmış, ancak İdare tarafından herhangi bir düzeltici adım atılmamıştır. Kamu İdaresi, gelirlerin yetersizliği nedeniyle yalnızca zorunlu giderlerin karşılanabildiğini ve çevre katkı paylarının aktarımının, gelirlerin artırılmasıyla mümkün olacağını ifade etmiştir. Bu durum, 2872 sayılı Çevre Kanunu gereğince belirlenen süreler içinde çevre katkı paylarının Bakanlığa aktarılmasının önemini vurgulamaktadır. Mevzuata uygun hareket edilmesi, ek mali yükümlülüklerin önlenmesi açısından kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır. |
BULGU: Çevre Katkı Paylarının Bakanlığına Aktarılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
VASKİ Genel Müdürlüğü tarafından 2872 sayılı Çevre Kanunu uyarınca ayrılan çevre katkı paylarının Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına aktarılmadığı görülmüştür.
2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 18’inci maddesinde; çevre kirliliğinin önlenmesi, çevrenin iyileştirilmesi ve çevre ile ilgili yatırımların desteklenmesi amacıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bütçesine gelir kaydedilmek üzere büyükşehir belediyeleri su ve kanalizasyon idarelerince tahsil edilen su ve kullanılmış suları uzaklaştırma bedellerinin % 1’inin çevre katkı payı olarak ayrılması ve bu tutarların en geç ertesi ayın on beşine kadar ilgili mal saymanlıkları hesaplarına aktarılması gerektiği; söz konusu gelirin tahsili ve bütçede öngörülen ödeneklerin kullanımı ile ilgili usul ve esasların Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği ve bu gelirin tahsilatında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
Yukarıdaki madde hükmüne dayanılarak hazırlanan ve 03.04.2007 tarih ve 26482 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çevre Gelirlerinin Takip ve Tahsili ile Tahsilat Karşılığı Öngörülen Ödeneğin Kullanımı Hakkında Yönetmelik’in “Çevre gelirlerinin tahsili” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; “Büyükşehir belediyeleri su ve kanalizasyon idarelerince; çevre temizlik vergisi, katma değer vergisi dâhil her türlü vergi ve cezadan arındırılmış net metreküp karşılığı su bedeli ve kullanılmış suları uzaklaştırma bedeli olarak tahsil edilen meblağın yüzde biri oranındaki tutar en geç ertesi ayın onbeşine kadar büyükşehir belediyesinin bulunduğu mahaldeki ilgili muhasebe birimi hesaplarına aktarılır ve bütçeye gelir kaydedilir. Büyükşehir belediyelerince ilgili muhasebe birimine yatırılan tutarı gösteren alındı belgesi, tutarın yatırıldığı ayın sonuna kadar ilgili büyükşehir belediyesince Bakanlığa gönderilir.” denilmektedir.
VASKİ Genel Müdürlüğü mali tabloları üzerinde yapılan incelemelerde; Bakanlığa aktarılması gereken ve 362.02.01.01.00 no.lu hesapta kayıtlı olan toplam 16.457.554,13 TL tutarındaki çevre katkı payının 2024 yılı itibarıyla anılan Bakanlığa gönderilmediği tespit edilmiştir.
Önceki yıl Sayıştay Raporunda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin Kamu İdaresi cevabında; İdare gelirlerinin yeterli olmayışı nedeniyle sadece zorunlu giderlerin karşılanabildiği ve gelirlerin artırılması ile birlikte çevre katkı paylarının ilgili Bakanlığa aktarılmasının sağlanacağı belirtilmiştir.
Bu itibarla; 2872 sayılı Çevre Kanunu uyarınca ayrılan çevre katkı paylarının herhangi bir ek mali külfete sebep olunmaması açısından mevzuatta belirtilen süre içerisinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına aktarılması gerekmektedir.