|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı yeme içme işletmelerinin çevre temizlik vergisine esas bina gruplarının yanlış belirlendiğini ortaya koymuştur. Özellikle, eğitim kurumu statüsünde olmayan bu işletmelerin öğrenci sayısı üzerinden değerlendirilmesi, eksik tahakkuk ve tahsilat sorunlarına yol açmıştır. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44’üncü maddesi gereğince, bina gruplarının belirlenmesi yetkisi Cumhurbaşkanı’na aittir. 2005/9817 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile çevre temizlik vergisi tarifesinde yer alan bina grupları tanımlanmıştır.
Yapılan incelemelerde, belediye sınırları içinde faaliyet gösteren bazı lokanta, çay ocağı ve kahvehanelerin yeme içme yeri olarak değerlendirilmesi gerekirken, yanlışlıkla personel sayısı üzerinden sınıflandırıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, söz konusu işletmelerin çevre temizlik vergisi yükümlülüklerini etkileyen bir hata oluşturmuştur. Kamu İdaresi, bu bulgulara ilişkin olarak bina gruplarının düzeltilmesi gerektiğini kabul etmiştir. Sonuç olarak, lokanta, çay ocakları ve kahvehanelerin doğru bir şekilde yeme içme yeri olarak sınıflandırılması ve metrekarelerine uygun bina gruplarının belirlenmesi önem arz etmektedir. Bu düzeltmeler, vergi tahsilatında yaşanan sorunların önüne geçilmesine yardımcı olacaktır. |
BULGU: Çevre Temizlik Vergisi Bina Gruplarının Hatalı Belirlenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye sınırları içinde faaliyet gösteren bazı yeme içme yerlerine ait çevre temizlik vergisine esas bina grubunun hatalı belirlendiği, eğitim kurumu olmamasına rağmen öğrenci sayısı üzerinden belirleme yapıldığı ve bu nedenle eksik tahakkuk ve tahsilata sebebiyet verildiği görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44’üncü maddesinde, madde metninde yer alan tarifedeki bina gruplarını belirlemeye Bakanlar Kurulu’nun (2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 63’üncü maddesiyle, “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” olarak değiştirilmiştir.) yetkili olduğu belirtilmiştir. 93/5105 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile ve daha sonra yine aynı şekilde olmak üzere 2005/9817 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile çevre temizlik vergisi tarifesinde yer alan bina grupları tespit edilmiştir. Söz konusu Karar’ın ekinde çevre temizlik vergisine esas bina grupları ve kullanım şekilleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
Tablo 8: Çevre Temizlik Vergisi Tarifesindeki Bina Grupları
| BİNA GRUPLARI |
1-Öğrenci sayısı: (Okul,yurt,kreş,dershane, kurs,eğitim merkez, anaokulu, yuva vb. eğitim ve öğretim faaliyeti yapılan binalar.) | 2- Yatak kapasitesi: (Konaklama tesisleri ile hastahaneler ve diğer yataklı sağlık tesislerine ait binalar.) | 3-Kullanım alanı (m2): a) Her türlü yeme, içme ve eğlence yerleri. | b)Daimi surette faaliyet gösteren lunapark, panayır, fuar, stadyum, hipodrum, spor salonu gibi yerler ile eşya depolamaya mahsus olan yerler. | 4-Koltuk sayısı: (Sinema, tiyatro, opera, bale vb. biletle girilen koltuklu eğlence yerleri. | 5-Personel sayısı: (1, 2, 3 ve 4 üncü sıradakiler hariç, ticari, sınai, zirai ve mesleki faaliyetler için kullanılan binalar ile bunlar dışında kalan faaliyetlere mahsus binalar.) |
| I.GRUP | 750’den fazla | 500’den fazla | 1000’den fazla | 5000’den fazla | 2000’den fazla | 300’den fazla |
| II.GRUP | 750-500 | 500-300 | 1000-500 | 5000-4000 | 2000-1500 | 300-200 |
| III.GRUP | 499-250 | 299-150 | 499-250 | 3999-3000 | 1499-1000 | 199-100 |
| IV.GRUP | 249-100 | 149-50 | 249-100 | 2999-2000 | 999-500 | 99-50 |
| V.GRUP | 99-50 | 49-20 | 99-50 | 1999-1000 | 499-250 | 49-10 |
| VI.GRUP | 49-20 | 20’den az | 50’den az | 999-500 | 249-100 | 9-4 |
| VII.GRUP | 20’den az | – | – | 500’den az | 100’den az | 3 ve daha az, konutla |
Yukarıdaki tablodan görüleceği üzere, her türlü yeme içme yerleri, tablonun 3’üncü sütununa göre değerlendirilecek ve bu yerlerin bina grupları da 7’nci grup olamayacaktır. Eğitim kurumları ise tablonun 1’inci sütununa göre öğrenci sayısına göre değerlendirilecektir.
Yapılan incelemede; belediye sınırları içerisinde faaliyet gösteren bazı lokanta, çay ocağı ve kahvehanelerin yeme içme yeri olarak değerlendirilmesi gerekirken bunların tablonun 5’inci sütununa göre personel sayısı üzerinden değerlendirildiği görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup bina gruplarının düzeltileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; lokantalar, çay ocakları ve kahvehanelerin yukarıdaki tabloya uygun olarak yeme içme yeri olarak değerlendirilmesi ve metrekarelerine uygun olarak bina gruplarının belirlenmesi gerekmektedir.