|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, çevre temizlik vergisi mükellef kayıtlarının, işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı mükellef sayılarıyla uyumlu olmadığını ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddesine göre, belediye sınırları içinde bulunan konut, iş yeri ve diğer binalar, çevre temizlik vergisine tabi tutulmaktadır. Ancak yapılan incelemeler, Şişli ilçe sınırlarında 70.641 aktif işyerinden yalnızca 40.478’inin mükellef olduğunu göstermektedir. Ayrıca, belediye tarafından verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatı sayısı 40.725 olarak belirlenmiştir.
Vergi dairesinden elde edilen veriler doğrultusunda, örneklem olarak seçilen 310 işyerinden 211’inin çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, kapsamlı bir yoklama çalışması yapılarak mükellefiyetlerin tesis edilmesi gerektiğini göstermektedir. İdare, denetim bulgularına yanıt olarak, 2025 yılı itibarıyla 26 işyerine mükellefiyet tesis edildiğini ve 101 işyeri için tarhiyat işlemlerine başlandığını belirtmiştir. Ancak, bu sayıların denetim raporunda tespit edilen eksikliklerin altında kaldığı ve ilgili belgelerin sunulmadığı gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, çevre temizlik vergisi gelirlerinin tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin etkin bir şekilde yürütülmesi için mükellefiyetlerin güvenilir verilere dayalı olarak tesis edilmesi ve denetim faaliyetlerinin güçlendirilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Çevre Temizlik Vergisi Mükellef Kayıtlarının İdarenin Diğer Kayıtları ile Uyumlu Olmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Çevre temizlik vergisi mükellef kayıtları ile işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı mükellef sayıları ve vergi mükellefi sayıları arasında uyumsuzluk olduğu tespit edilmiştir.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Çevre temizlik vergisi” başlıklı Mükerrer 44′ üncü maddesine göre, Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binalar çevre temizlik vergisine tabidir.
Vergi Dairesinden alınan Şişli ilçe sınırları içerisinde bulunan aktif işyerleri verilerinden yola çıkılarak yapılan inceleme neticesinde, belediye sınırları içerisinde 70.641 adet işyerinin bulunduğu; ancak bu işyerlerinden sadece 40.478 adedinin çevre temizlik vergisi mükellefi olduğu tespit edilmiştir. Belediye tarafından verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatı sayısı ise 40.725’dir. Vergi dairesinden alınan kayıtlar içinden örneklem olarak seçilen 310 işyerinden 211 adedinin çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin olmadığı görülmüştür. Bu verilere göre kapsamlı bir yoklama çalışması yapılarak mükellefiyet tesisi için gerekli işlemlerin yapılması ve İdarenin gelir kaybının önüne geçilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından özetle, bulgu konusu hususa ilişkin örneklem listenin yerinde tespit yapılarak incelendiği, sonuç olarak 26 adet işyerine 2025 yılında mükellefiyet tesis edildiği, 101 adet işyeri için ise tarhiyat işlemlerine başlandığı, ifade edilmişse de, mükellefiyet tesis edilen ve işlem başlatılan sayının bulguda tespiti yapılan sayının altında olduğu ve İdare cevabı ekinde buna ilişkin bir belge sunulmadığı görülmüştür.
Sonuç olarak, çevre temizlik vergisi gelirlerini ilişkin tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için mükellefiyetlerin doğru ve güvenilir verilere istinaden tesis edilerek kontrol ve denetim faaliyetlerinin etkin bir biçimde yürütülmesi gerekmektedir.