|
ÖZET: Çevre Temizlik Vergisi mükellef kayıtları ile işyeri açma ruhsatı ve vergi mükellefi sayıları arasında belirgin bir uyumsuzluk tespit edilmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddesine göre, belediye sınırları içinde bulunan konut ve işyerleri çevre temizlik vergisine tabi tutulmaktadır. Şişli ilçe sınırları içerisindeki aktif işyerleri verileri incelendiğinde, toplamda 70.641 işyerinin bulunduğu, bunlardan yalnızca 40.478’inin çevre temizlik vergisi mükellefi olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca, belediye tarafından verilen işyeri açma ruhsatı sayısı 40.725 olarak kaydedilmiştir.
Yapılan örneklem çalışmasında, 310 işyerinden 211’inin çevre temizlik vergisi mükellefiyeti olmadığı görülmüştür. Bu durum, mükellefiyetlerin tesis edilmesi ve idarenin gelir kaybının önlenmesi amacıyla kapsamlı bir yoklama çalışması yapılmasını zorunlu kılmaktadır. İdare, bulgular doğrultusunda 26 işyerine mükellefiyet tesis edildiğini ve 101 işyeri için tarhiyat işlemlerine başlandığını belirtmiş, ancak bu sayıların tespit edilen uyumsuzlukla kıyaslandığında yetersiz olduğu gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, çevre temizlik vergisi gelirlerinin tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin etkin bir şekilde yürütülebilmesi için mükellefiyetlerin doğru verilere dayalı olarak tesis edilmesi ve denetim faaliyetlerinin güçlendirilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Çevre Temizlik Vergisi Mükellef Kayıtlarının İdarenin Diğer Kayıtları ile Uyumlu Olmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Çevre temizlik vergisi mükellef kayıtları ile işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı mükellef sayıları ve vergi mükellefi sayıları arasında uyumsuzluk olduğu tespit edilmiştir.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Çevre temizlik vergisi” başlıklı Mükerrer 44′ üncü maddesine göre, Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binalar çevre temizlik vergisine tabidir.
Vergi Dairesinden alınan Şişli ilçe sınırları içerisinde bulunan aktif işyerleri verilerinden yola çıkılarak yapılan inceleme neticesinde, belediye sınırları içerisinde 70.641 adet işyerinin bulunduğu; ancak bu işyerlerinden sadece 40.478 adedinin çevre temizlik vergisi mükellefi olduğu tespit edilmiştir. Belediye tarafından verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatı sayısı ise 40.725’dir. Vergi dairesinden alınan kayıtlar içinden örneklem olarak seçilen 310 işyerinden 211 adedinin çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin olmadığı görülmüştür. Bu verilere göre kapsamlı bir yoklama çalışması yapılarak mükellefiyet tesisi için gerekli işlemlerin yapılması ve İdarenin gelir kaybının önüne geçilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından özetle, bulgu konusu hususa ilişkin örneklem listenin yerinde tespit yapılarak incelendiği, sonuç olarak 26 adet işyerine 2025 yılında mükellefiyet tesis edildiği, 101 adet işyeri için ise tarhiyat işlemlerine başlandığı, ifade edilmişse de, mükellefiyet tesis edilen ve işlem başlatılan sayının bulguda tespiti yapılan sayının altında olduğu ve İdare cevabı ekinde buna ilişkin bir belge sunulmadığı görülmüştür.
Sonuç olarak, çevre temizlik vergisi gelirlerini ilişkin tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için mükellefiyetlerin doğru ve güvenilir verilere istinaden tesis edilerek kontrol ve denetim faaliyetlerinin etkin bir biçimde yürütülmesi gerekmektedir.