|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilmemiş iş yerlerini tespit etmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, belediye sınırları içinde faaliyet gösteren iş yerlerinin çevre temizlik vergisine tabi olduğunu belirtmektedir. Ancak, yapılan incelemeler sonucunda, Erzurum Defterdarlığı verilerine göre, Kamu İdaresi’nin sorumluluk alanında 2.804 vergi mükellefi bulunmasına rağmen, yalnızca 2.307 çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilmiştir. Bu durum, 497 iş yerinin çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin oluşturulmadığını göstermektedir.
Kamu İdaresi, eksikliklerin nedenlerini, bazı iş yerlerinin ruhsat almadan faaliyete geçmesi, adres değişikliklerinin bildirilmemesi ve mükelleflerin belediyeye gerekli bildirimleri yapmaması gibi faktörlere dayandırmaktadır. Ayrıca, iş yeri niteliğinde olmayan bazı bağımsız bölümlerin geç bildirilmesi de sorunlar arasında yer almaktadır. İdare, bu eksikliklerin giderilmesi için gerekli işlemlerin başlatıldığını belirtse de, bu konuda somut kanıtlar sunmamıştır. Çevre temizlik vergisi gelirlerindeki kaybın önlenmesi amacıyla, Kamu İdaresi’nin aktif iş yerlerine mükellefiyet tesis etmesi, diğer kamu kurumlarıyla iş birliği yapması ve yoklama ile takip mekanizmaları oluşturması önem arz etmektedir. Bu adımlar, vergi mükellefiyetinin sağlanması ve gelir kaybının önlenmesi açısından kritik bir rol oynamaktadır. |
BULGU: Çevre Temizlik Vergisi Mükellefiyeti Tesis Edilmeyen İş Yerlerinin Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından mevzuata göre çevre temizlik vergisi mükellefi olması gereken kişi ve kurumlardan bir kısmına mükellefiyet tesis edilmediği görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri Açma İzni Harcı” başlıklı 81’inci maddesinde, belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir iş yerinin açılmasının iş yeri açma izni harcına tabi olduğu, “Çevre Temizlik Vergisi” başlıklı mükerrer 44’üncü maddesinde ise belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu ve iş yerleri ve diğer şekilde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergisinin belirtilen tarifeye göre alınacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, Erzurum Defterdarlığından alınan veriye göre, Kamu İdaresinin yetki ve görev sınırları içinde 2.804 adet vergi mükellefi olduğu, İdareden alınan verilere göre ise İdarenin yetki ve görev sınırları içinde 2.307 adet çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edildiği dolayısıyla çevre temizlik vergisi mükellefi olması gereken iş yerlerinden 497 tanesi için çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin tesis edilmediği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, söz konusu eksikliklerin bazı iş yerlerinin iş yeri açma ve çalışma ruhsatı almadan faaliyete başlaması, iş yeri adres değişiklikleri vergi dairesine bildirilmeden faaliyetlerin sürdürülmesi, vergi mükellefi olduğu halde belediyeye bildirimde bulunmayan mükelleflerin olması, iş yeri niteliğinde olmayan ancak ticari faaliyete konu edilen bazı bağımsız bölümlerin sisteme geç bildirilmesi gibi sebeplerden kaynaklandığı belirtilmiş ve ilgili eksikliklerin giderilmesine yönelik işlemlerin başlatıldığı ifade edilmiştir. Ancak cevap ekinde ilgili eksikliklerin giderilmesine yönelik işlemlerin başlatıldığına ilişkin kanıtlayıcı bilgi ve belge sunulmamıştır.
Kamu İdaresi tarafından çevre temizlik vergisi gelirlerindeki kaybın önlenmesi amacıyla aktif iş yerlerine çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis ettirilmesi, bu çalışmalar için diğer kamu kurumlarıyla iş birliği yapılması, ayrıca yoklama ve takip mekanizmasının oluşturulması gerekmektedir.