ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, il belediyesi sınırları içinde faaliyet gösteren bazı iş yerlerinin çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin tesis edilmediğini ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44. maddesi, belediye sınırları ve mücavir alanlarda bulunan konut, işyeri ve diğer binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğunu belirtmektedir. Bu verginin mükellefleri, binayı kullananlar olup mükellefiyet, binanın kullanımına bağlı olarak başlamaktadır. Ayrıca, çevre temizlik vergisinin tahakkuk süreci, her yıl ocak ayında yıllık tutar üzerinden gerçekleştirilmekte ve ödemeler emlak vergisi taksit süreleri içinde yapılmaktadır.

Denetim sonucunda, Gelir İdaresi Başkanlığı kayıtlarında aktif olarak görünen ancak çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilmemiş 3.224 iş yeri tespit edilmiştir. Bu durum, kamu idaresinin gelir kaybına yol açmaktadır. Kamu İdaresi, mükellefiyet tesis edilmemiş iş yerlerinin belirlenerek eksikliklerin giderilmesi için çalışmaların sürdüğünü ve denetimlerin devam edeceğini bildirmiştir.

Kamu İdaresi, mücavir alan sınırları içinde çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan iş yerleri için mükellefiyet tesis edilmesi ve tahakkuk ile tahsilat işlemlerinin tamamlanması gerektiğini vurgulamaktadır.

BULGU: Çevre Temizlik Vergisi Mükellefiyeti Tesis Edilmeyen İş Yerlerinin Bulunması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Kamu İdaresi sınırları içerisinde faaliyet gösteren işyerlerinden bir kısmına ilişkin çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin tesis edilmediği görülmüştür.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “4.Çevre temizlik vergisi” başlıklı mükerrer 44’üncü maddesinde, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, işyeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu, verginin mükelleflerinin binayı kullananlar olduğu ve mükellefiyetin binanın kullanımı ile başlayacağı, aynı maddenin dört ve beşinci fıkralarında çevre temizlik vergisinin hangi tarifeler üzerinden alınacağı, sekizinci fıkrasında ise işyeri ve diğer şekillerde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergisinin belediyelerce binaların tarifedeki derecelere intibak ettirilmesi üzerine her yılın ocak ayında yıllık tutarı itibarıyla tahakkuk etmiş sayılacağı ve tahakkuk eden verginin her yıl emlak vergisinin taksit sürelerinde ödeneceği hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden İdare mücavir alan sınırları içinde yer alıp çevre temizlik hizmetlerinden faydalanan tüm konut, işyerleri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisi mükellefi olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, Gelir İdaresi Başkanlığının kayıtlarında aktif işyeri olarak görünen ancak Kamu İdaresi tarafından çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilmeyen 3.224 adet işyerinin olduğu, dolayısıyla İdarenin gelir kaybına uğradığı tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında, çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilmemiş iş yerlerinin tespit edilerek mevcut eksikliklerin giderilmeye çalışıldığı ve gerekli özenin gösterilmesi hususu dikkate alınarak denetimlere devam edileceği ifade edilmiştir.

Kamu İdaresi tarafından mücavir alan sınırları içerisinde çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan iş yerleri için mükellefiyet tesis edilerek tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin tamamlanması gerekmektedir.