ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyeleri bünyesindeki iş yerlerinin önemli bir kısmının çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin tesis edilmediğini ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44. maddesi, belediye sınırları ve mücavir alanlarda bulunan konutlar, iş yerleri ve diğer binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğunu belirtmektedir. Bu vergi, binaları kullanan gerçek ve tüzel kişiler tarafından ödenmelidir ve mükellefiyet, binaların kullanımıyla başlamaktadır. Kanun, iş yerlerine yönelik herhangi bir muafiyet veya istisna tanımamaktadır.

Belediye sınırları içinde faal durumda olan 13.600 iş yerinden yalnızca 4.597’sinin çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilmiştir. Bu durum, 9.003 iş yerinin vergisel yükümlülüklerini yerine getirmediğini göstermektedir. Bu bağlamda, belediyenin yetki alanındaki iş yerlerine yönelik çevre temizlik vergisi mükellefiyetlerinin etkin bir şekilde tesis edilmesi, gelir kaybının önlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

Sonuç olarak, çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin artırılması için belediyenin bir yoklama ve takip mekanizması oluşturması gerekmektedir. Bu adım, hem vergi gelirlerinin artırılmasına hem de çevre temizlik hizmetlerinin sürdürülebilirliğine katkı sağlayacaktır.

BULGU: Çevre Temizlik Vergisi Mükellefiyeti Tesis Edilmeyen İş Yerlerinin Bulunması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdarenin yetki ve sorumluluk alanında faaliyette bulunan iş yerlerinden önemli bir kısmının çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin bulunmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44’üncü maddesinde, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu, verginin mükellefinin ise binaları kullananlar olduğu ve mükellefiyetin binaların kullanılması ile başlayacağı belirtilmiştir.
Bu itibarla, Belediyenin yetki alanına giren ÇTV’nin konusu, ticari işyerleri ile diğer şekilde kullanılan binalar olup, mükellefi ise bu binaları kullanan gerçek ve tüzel kişilerdir. Yine anılan Kanun’da ÇTV’ye ilişkin olarak işyerlerine özel herhangi bir muafiyet ve istisnaya yer verilmemiştir.
Vergi Dairesi Başkanlığından temin edilen verilere göre belediye sınırları içerisinde 13.600 iş yeri faal durumdadır. Ancak, İdare tarafından yıl sonu itibari ile 4.597 iş yerine çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edildiği görülmüştür. Faal iş yerleri ile karşılaştırıldığında, 9.003 adet iş yerine ÇTV mükellefiyeti tesis edilmediği tespit edilmiştir.
Belediye sınırları ve mücavir alanlar içerisindeki faal işyerlerine ÇTV mükellefiyetlerinin tesis edilmesi ve gelir kaybına sebebiyet verilmemesi açısından söz konusu vergi kaynağına yönelik etkin bir yoklama ve takip mekanizması oluşturulması gerekmektedir.