|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, çevre temizlik vergisi (ÇTV) mükellefiyeti tesis edilmemiş iş yerlerinin varlığının, vergi tahsilatında önemli gelir kayıplarına yol açtığını ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44. maddesi, belediye sınırları ve mücavir alanlarda bulunan konut ve iş yerlerinin ÇTV’ye tabi olduğunu belirtmektedir. Bu bağlamda, mükellefiyet, binaları kullanan gerçek ve tüzel kişilere aittir ve bu iş yerleri için herhangi bir muafiyet veya istisna söz konusu değildir.
Gelirler Müdürlüğü verilerine göre, belediye tarafından ÇTV mükellefiyeti tesis edilen 5.870 iş yeri bulunmaktadır. Ancak, Vergi Dairesi Müdürlüğü’nden elde edilen bilgiler, belediye sınırları içinde 7.803 faal iş yerinin bulunduğunu göstermektedir. Bu verilerin karşılaştırılması sonucunda, 1.933 iş yerinin mükellefiyetinin tesis edilmediği anlaşılmaktadır. Bu durum, belediyenin önemli bir gelir kaybı yaşamasına neden olmaktadır. Sonuç olarak, belediye sınırları ve mücavir alanlardaki faal iş yerlerinin ÇTV mükellefiyetlerinin bir an önce tesis edilmesi ve bu vergi kaynağına yönelik etkin bir denetim mekanizmasının oluşturulması gerekmektedir. |
BULGU: Çevre Temizlik Vergisi Mükellefiyeti Tesis Edilmeyen İş Yerlerinin Bulunması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Çevre temizlik vergisi (ÇTV) mükellefiyeti tesis edilmeyen iş yerlerinin olması nedeniyle vergi tahsilatında gelir kaybı yaşandığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44’üncü maddesinde; belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu, verginin mükellefinin ise binaları kullananlar olduğu ve mükellefiyetin binaların kullanılması ile başlayacağı hükme bağlanmıştır.
Bu itibarla, Belediyenin yetki alanına giren ÇTV’nin konusu, ticari işyerleri ile diğer şekilde kullanılan binalar olup, mükellefi ise bu binaları kullanan gerçek ve tüzel kişilerdir. Yine anılan Kanun’da ÇTV’ye ilişkin olarak işyerlerine özel herhangi bir muafiyet ve istisnaya yer verilmemiştir.
Gelirler Müdürlüğünden alınan ÇTV mükelleflerine ilişkin liste incelendiğinde, Belediye tarafından söz konusu vergiye ilişkin tahakkuk işlemi yapılan 5.870 adet iş yerinin olduğu görülmektedir. Diğer taraftan Vergi Dairesi Müdürlüğünden alınan verilere göre, belediye sınırları içerisinde 7.803 adet faal iş yeri bulunduğu anlaşılmıştır.
Denetim kapsamında temin edilen her iki veri karşılaştırıldığında ve söz konusu verginin mükellefiyetine ilişkin işyerlerine özel herhangi bir istisna veya muafiyetin olmadığı hususu göz önüne alındığında, ÇTV mükellefi olması gereken 1.933 adet iş yerine ilişkin Belediye tarafından mükellefiyet işlemi tesis edilmeyerek İdarenin önemli bir gelir kaybına uğradığı düşünülmektedir.
Belediye sınırları ve mücavir alanlar içerisindeki faal işyerlerine ÇTV mükellefiyetlerinin tesis edilmesi ve söz konusu vergi kaynağına yönelik etkin bir yoklama ve takip mekanizması oluşturulması gerekmektedir.