|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, büyükşehir ilçe belediyesinin yetki alanında faaliyet gösteren birçok iş yerinin çevre temizlik vergisi mükellefiyeti bulunmamaktadır. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44. maddesi, belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut ve iş yerlerinin bu vergiye tabi olduğunu, mükellefiyetin ise binaların kullanımına bağlı olarak başladığını belirtmektedir. Bu bağlamda, çevre temizlik vergisi mükellefleri, binaları kullanan gerçek ve tüzel kişilerdir.
Denetim verilerine göre, belediye sınırları içinde 13.600 aktif iş yeri bulunmaktadır. Ancak, 2024 yılı itibarıyla yalnızca 5.348 iş yerinin çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilmiştir. Bu durum, 8.252 iş yerinin mükellefiyetinin henüz oluşturulmadığını göstermektedir. Kamu idaresi, çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilmeyen iş yerlerinin tespitine yönelik çalışmalar başlatmıştır. Sonuç olarak, belediye sınırları ve mücavir alanlar içerisindeki faal iş yerlerine çevre temizlik vergisi mükellefiyetlerinin tesis edilmesi, gelir kaybını önlemek adına büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle, etkili bir yoklama ve takip mekanizmasının oluşturulması gerekmektedir. |
BULGU: Çevre Temizlik Vergisi Mükellefiyeti Tesis Edilmeyen İş Yerlerinin Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin yetki ve sorumluluk alanında faaliyette bulunan iş yerlerinden önemli bir kısmının çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin bulunmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44’üncü maddesinde, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu, verginin mükellefinin ise binaları kullananlar olduğu ve mükellefiyetin binaların kullanılması ile başlayacağı belirtilmiştir.
Belediyenin yetki alanına giren çevre temizlik vergisi’nin konusu, ticari işyerleri ile diğer şekilde kullanılan binalar olup, mükellefi ise bu binaları kullanan gerçek ve tüzel kişilerdir. Yine anılan Kanun’da çevre temizlik vergisine ilişkin olarak işyerlerine özel herhangi bir muafiyet ve istisnaya yer verilmemiştir.
Bir önceki denetim döneminde Vergi Dairesi Başkanlığından temin edilen verilere göre belediye sınırları içerisinde faaliyet gösteren aktif işyeri sayısı 13.600’dür. Ancak, Belediye tarafından 2024 yıl sonu itibarıyla 5348 adet iş yerine çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edildiği görülmüştür. Faal iş yerleriyle karşılaştırıldığında, 8252 adet iş yerine çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilmediği tespit edilmiştir. Kamu İdaresince çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilmeyen mükelleflerin tespitine ilişkin çalışmalara başlanıldığı ifade edilmiştir.
Bu itibarla, Belediye sınırları ve mücavir alanlar içerisindeki faal işyerlerine çevre temizlik vergisi mükellefiyetlerinin tesis edilmesi ve gelir kaybına sebebiyet verilmemesi açısından söz konusu vergi kaynağına yönelik etkin bir yoklama ve takip mekanizması oluşturulması gerekmektedir.