ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi sınırları içinde faaliyet gösteren 360 kişi ve kuruma ait iş yerlerinin çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin tesis edilmediğini ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun Mükerrer 44’üncü maddesi, belediye sınırları ve mücavir alanlarda bulunan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğunu belirtmektedir. Bu düzenleme gereği, mükellefiyetin binanın kullanıma başlanmasıyla birlikte başlaması gerektiği vurgulanmaktadır.

2022 yılı itibarıyla faal ilan ve reklam vergisi mükellef sayısının 3.564 olduğu tespit edilmiştir. Ancak, bu mükelleflerden 360’ının çevre temizlik vergisi mükellefiyeti bulunmamaktadır. Bu durum, belediyenin çevre temizlik vergisi gelirlerinden mahrum kalmasına ve 600 Gelirler Hesabı’nın beklenenden düşük görünmesine yol açmaktadır. Dolayısıyla, çevre temizlik vergisi mükellefiyeti bulunmayan kişi ve kurumlar için bu verginin tahakkuk ve tahsilatının gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

BULGU: Çevre Temizlik Vergisi Mükellefiyeti Tesis Edilmeyen İş Yerlerinin Bulunması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kamu İdaresi sınırları içinde faaliyette bulunan 360 kişi/kuruma ait iş yerinin ilan ve reklam vergisi mükellefiyetleri olduğu halde çevre temizlik vergisi mükellefiyetlerinin tesis edilmediği görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun Mükerrer 44’üncü maddesinde, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu düzenlenmiştir. Aynı maddede, verginin mükelleflerinin binayı kullananlar olduğu ve mükellefiyetin binanın kullanıma başlanmasından itibaren başlayacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı maddenin 4 ve 5’inci fıkrasında, çevre temizlik vergisi tarifesi belirtilmiş olup; 8’inci fıkrasında; iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergisi tahakkukunun her yılın ocak ayında yapılacağı ve tahakkuk eden bu verginin her yıl, emlak vergisinin taksit sürelerinde ödeneceği belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, belediye sınırları içinde yer alan ve belediyenin çevre temizlik hizmetlerinden faydalanan tüm iş yerlerinin çevre temizlik vergisine tabi olması gerekmektedir.
Yapılan incelemede 2022 yılı sonu itibarıyla faal ilan reklam vergisi mükellef sayısının 3.564 olduğu görülmüştür. Belediyenin yetki alanında bulunan ilan reklam vergisi mükelleflerinden ise 360 kişi/kurumun iş yeri çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin olmadığı, dolayısıyla çevre temizlik vergisinin tahakkuk ve tahsilinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
Bu husus Kamu İdaresinin çevre temizlik vergisi gelirlerinden mahrum kalmasına ve 600 Gelirler Hesabı’nın olması gerekenden noksan görünmesine neden olmaktadır.
İş yeri çevre temizlik vergisi mükellefiyeti bulunmayan kişi/kurumlara ilişkin çevre temizlik vergisinin tahakkuk ve tahsilinin yapılması sağlanmalıdır.