|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı iş yerleri için çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin tesis edilmediğini ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddesi, belediye sınırları ve mücavir alanlarda bulunan konut ve iş yerlerinin çevre temizlik vergisine tabi olduğunu belirtmektedir. Bu vergi, her yıl Ocak ayında iş yerleri için tahakkuk ettirilmesi gereken bir yükümlülüktür. Büyükşehir belediyeleri veya ilçe belediyeleri, bu vergiyi tahsil etmekle sorumludur.
Urla Vergi Dairesi Müdürlüğü’nden elde edilen verilere göre, Urla ilçe sınırlarında 5351 aktif işyeri bulunmaktadır. Ancak bu iş yerlerinden yalnızca 5130’u çevre temizlik vergisi mükellefi olarak kaydedilmiştir. 6360 sayılı Kanun çerçevesinde, tüzel kişiliği kaldırılan köyler için 31 Aralık 2022 tarihine kadar uygulanan muafiyet durumu dikkate alındığında, 221 iş yerinin çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilmediği ve bu durumun idarenin gelir kaybına yol açtığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle, idare sınırları içindeki aktif iş yerlerinin çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin belirlenmesi için gerekli çalışmaların bir an önce başlatılması gerekmektedir. |
BULGU: Çevre Temizlik Vergisi Mükellefiyeti Tesis Edilmeyen İşyerlerinin Bulunması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin yetki ve sorumluk alanı içindeki bazı iş yerleri için çevre temizlik vergisi tahakkuk ettirilmediği görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Çevre Temizlik Vergisi” başlıklı Mükerrer 44’üncü maddesinde; belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu ifade edilmiş olup, işyeri olarak kullanılan binalara ilişkin çevre temizlik vergisinin her yılın Ocak ayında yıllık tutarı itibarıyla tahakkuk etmiş sayılacağı hükmüne yer verilmiştir.
İşyerlerinden alınan çevre temizlik vergisi, büyükşehir belediyesi veya mücavir alan sınırında bulunup bulunmamasına bakılmaksızın, ilk kademe veya ilçe belediyeleri tarafından tahsil edilmekte olup, mükellefi ilçe sınırları içerisinde faaliyet gösteren işyerleridir.
6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 30.03.2014 tarihinde yürürlüğe giren Geçici 1’inci Maddesinin on beşinci fıkrasında; bu Kanuna göre tüzel kişiliği kaldırılan köylerde, bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununa göre alınması gereken emlak vergisi ile 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu uyarınca alınması gereken vergi, harç ve katılım paylarının beş yıl süreyle alınmayacağı hükmüne yer verilmiş olup, 28.11.2017 tarihli ve 7061 sayılı Kanunun 105’inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “beş yıl” ibaresi “altı yıl”, 27.12.2018 tarihli ve 7159 sayılı Kanunun 6’ncı maddesiyle de “altı yıl süreyle” ibaresi “31/12/2022 tarihine kadar (bu tarih dâhil)” şeklinde değiştirilmiştir.
Urla Vergi Dairesi Müdürlüğünden alınan Urla ilçe sınırları içerisinde bulunan aktif işyerleri verilerinden yola çıkılarak yapılan inceleme neticesinde, belediye sınırları içerisinde 5351 adet aktif işyerinin bulunduğu; ancak bu işyerlerinden 5130 adedinin çevre temizlik vergisi mükellefi olduğu tespit edilmiştir. Yapılan hesaplamada 6360 sayılı Kanunla mahalleye dönüşen ve tüzel kişiliği kaldırılan köyler için 31.12.2022 tarihine kadar uygulanması gereken muafiyet durumu göz önünde bulundurulmuş olup, bu verilere göre 221 adet işyeri için çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin tesis ettirilmediği ve idarenin gelir kaybına uğradığı anlaşılmaktadır.
İdare sınırları içerisinde bulunan aktif işyerlerinden çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis ettirilmesi gerekenlerin tespit edilmesi için gerekli çalışmaların başlatılması gerekmektedir.