|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, çevre temizlik vergisine esas bina derece ve gruplarının hatalı belirlendiğini ortaya koymuştur. Büyükşehir İlçe Belediyesi sınırları içinde faaliyet gösteren bazı işyerlerinin bina türlerinin dikkate alınmaması, mükelleflerden eksik veya fazla vergi tahakkuk ve tahsilatına neden olmuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44. maddesi, çevre temizlik vergisinin belirli bir tarifeye göre alınacağını belirtmektedir. Bu tarifeye göre binalar, 5 dereceye ve her derece 7 gruba ayrılmaktadır.
2005/9817 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı, bina gruplarının tespitine yönelik düzenlemeleri içermekte ve 21.12.2021 tarihli 54 seri No.lu Genel Tebliğ, 2022 yılı için uygulanacak çevre temizlik vergisi tutarlarını belirlemektedir. Eğitim binalarının grup tespiti öğrenci sayısına, konaklama tesislerinin yatak kapasitesine, yeme-içme yerlerinin kullanım alanına ve eğlence yerlerinin koltuk sayısına göre yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, bu kriterlere uygun olarak bina gruplarının belirlenmediği ve sonuç olarak verginin eksik tahakkuk ettirildiği tespit edilmiştir. Özellikle sinema, tiyatro gibi eğlence yerlerinde, koltuk sayısına göre belirlenmesi gereken bina gruplarından yalnızca birine vergi tahakkuk ettirilmiş, diğerlerinin durumu göz ardı edilmiştir. Örneğin, bir sinema salonunun koltuk sayısı 660 olarak belirlenmesi gerekirken, 15 olarak kaydedilmiştir. Bu durum, mükelleflerin çevre temizlik vergisine esas bina grup ve derecelerinin hatalı belirlenmesinin sonuçları arasında yer almakta ve vergi tahsilatında sorunlar yaratmaktadır. Bu nedenle, çevre temizlik vergisi işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yürütülmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Çevre Temizlik Vergisine Esas Bina Derece ve Gruplarının Hatalı Belirlenmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare sınırları içinde faaliyet gösteren bazı işyerlerine ait çevre temizlik vergisine esas bina derece ve gruplarının bina türlerinin dikkate alınmaması sonucu hatalı belirlendiği ve bu nedenle mükelleflerden eksik veya fazla tahakkuk ve tahsilat yapıldığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Çevre Temizlik Vergisi” başlıklı mükerrer 44’üncü maddesinde, işyerlerinden alınacak çevre temizlik vergisinin madde metninde yer alan tarifeye göre alınacağı ifade edilmektedir. İlgili tarife incelendiğinde binaların 5 dereceye, her derecenin de 7 gruba ayrıldığı görülmektedir. Bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2005/9817 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın 1’inci maddesinde; Kanun’un mükerrer 44’üncü maddesinde yer alan çevre temizlik vergisi tarifesindeki bina gruplarının ekli listede belirtildiği şekilde tespit edileceği ifade edilmiş olup aynı Karar’ın 2’nci maddesinde de ekli listenin uygulanmasında dikkate alınması gereken hususlar düzenlenmiştir.
21.12.2021 tarih ve 31696 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 54 seri No.lu Belediye Gelirleri Kanunu Genel Tebliği’nin 4’üncü maddesinde de 2022 yılında uygulanacak çevre temizlik vergisi tutarları belirlenmiştir.
Bakanlar Kurulu Kararı’na göre okul, yurt, anaokulu gibi eğitim öğretim faaliyeti yapılan binalarda bina grubunun tespiti öğrenci sayısı üzerinden; konaklama tesisleri ile hastaneler gibi binalarda bina grubunun tespiti yatak kapasitesi üzerinden; her türlü yeme, içme ve eğlence yerleri ile daimi surette faaliyet gösteren lunapark, panayır, fuar, stadyum, hipodrom, spor salonu gibi yerler ile eşya depolamaya mahsus olan yerlerde bina gruplarının tespiti kullanım alanı (m2) üzerinden; sinema, tiyatro, opera gibi biletle girilen eğlence yerlerinde bina grubunun tespiti koltuk sayısı üzerinden yapılmalıdır. Bu sayılan binaların dışındakilere ilişkin grup tespitinin ise personel sayısı üzerinden yapılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede; çevre temizlik vergisi hesabına esas teşkil eden bina grup ve derecelerinin hatalı belirlenmesi suretiyle verginin eksik tahakkuk ve tahsilatına sebebiyet verildiği tespit edilmiştir.
Ayrıca belediye sınırlarında bina grubu koltuk sayısına göre belirlenmesi gereken sinema, tiyatro, opera, bale gibi biletle girilen eğlence yerleri kapsamında toplam 5 iş yerinin bulunduğu halde bunlardan sadece biri için çevre temizlik vergisi tahakkuk ettirildiği tespit edilmiştir. Üstelik sinema salonu işletmesi olarak faaliyet gösteren söz konusu mükellefin vergi grup ve derecesinin belirlenmesine esas koltuk sayısı 660 olduğu hâlde 15 olarak belirlendiği ve bu suretle verginin eksik tahakkuk ettirildiği görülmüştür.
Mükelleflerin çevre temizlik vergisine esas bina grup ve derecelerinin hatalı olarak belirlenmesi, verginin mükelleflerden eksik veya fazla tahsiline yol açmaktadır. Bu nedenle söz konusu vergiye ilişkin iş ve işlemlerin mevzuata uygun olarak yürütülmesi gerekmektedir.