|
ÖZET: Çiğli Atıksu Arıtma Tesisinin elektrik enerji teşvikinden yararlanamaması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 29. maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları, arıtma tesisleri için elektrik enerjisi tarifesinde indirim uygulanabileceğini belirtmektedir. Ancak, bu teşvikten yararlanabilmek için belirli şartların yerine getirilmesi gerekmektedir. Özellikle, her yıl Nisan ayı sonuna kadar başvuru yapılması ve gerekli belgelerin sunulması zorunludur.
İlgili yönetmelik gereğince, Çiğli Atıksu Arıtma Tesisinin elektrik enerjisi giderlerinin bir kısmının geri ödenmesi için gerekli belgelerin tamamlanması önem arz etmektedir. Ancak yapılan incelemeler, tesisin çevre izin belgesinin yenilenmemesi nedeniyle 2019 yılından itibaren bu teşvikten faydalanamadığını göstermektedir. 2024 yılı itibarıyla tesisin enerji gideri 129.949.277,69 TL olarak kaydedilmiş olup, teşvikten yararlanamaması nedeniyle önemli bir gelir kaybı yaşanmaktadır. Sonuç olarak, Çiğli Atıksu Arıtma Tesisinin gerekli eksikliklerinin giderilmesi ve teşvikten yararlanabilmesi için gereken adımların atılması, idarenin enerji maliyetlerini azaltma açısından kritik bir öneme sahiptir. |
BULGU: Çiğli Atıksu Arıtma Tesisinin Elektrik Enerji Teşvikinden Faydalanamaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Çiğli Atıksu Arıtma Tesisinin elektrik enerji teşvikinden faydalanamadığı görülmüştür.
2872 sayılı Çevre Kanun’un teşvikleri düzenleyen 29’uncu maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında; “ Arıtma tesisi kuran, işleten ve yönetmeliklerde belirtilen yükümlülükleri yerine getiren kuruluşların arıtma tesislerinde kullandıkları elektrik enerjisi tarifesinin, sanayi tesislerinde kullanılan enerji tarifesinin yüzde ellisine kadar indirim uygulamaya Bakanlığın teklifi üzerine Cumhurbaşkanı yetkilidir. Teşvik tedbirleri ile ilgili esaslar yönetmelikle belirlenir…”ifadeleriyle, indirim oranına Cumhurbaşkanı tarafından karar verileceği ve teşviklere ilişkin esasların yönetmelikle düzenleneceği belirtilmektedir.
Söz konusu madde dayanak gösterilerek yayımlanan Atık su Arıtma Tesislerinin Teşvik Tedbirlerinden Faydalanmasında Uyulacak Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik ‘in enerji giderinin bir kısmının geri ödemesine ilişkin 6’ncı maddesinde; Söz konusu teşvikten yararlanabilmek için her yıl Nisan ayı sonuna kadar başvuruda bulunulabileceği, geri ödeme belgesi ve diğer sayılan bilgi ve belgelerin başvuru dosyasında yer alması gerektiği ifade edilmiştir. Yine bu maddeye dayanılarak “Atıksu Arıtma Tesislerinde Kullanılan Elektrik Enerjisi Giderlerinin Bir Kısmının Geri Ödenmesine İlişkin Karar” ile indirim oranı yüzde elli olarak belirlenmiştir.
Mezkur Yönetmeliğin 5’inci maddesinde geri ödeme belgesi düzenlenmektedir. Buna göre; verilen geri ödeme belgelerinin 5 yıl geçerli olduğu, belgeyi alabilmek için; atık suları derin deniz deşarjı ile bertaraf etmek, çevre izin belgesini almış olmak, onaylı tesis projesi sunmak gibi şartların taşınması gerektiği hüküm altına alınmaktadır. Yukarıda yer verilen Kanun ve yönetmelik hükümlerinde anlaşılacağı üzere, bir arıtma tesisinin elektrik enerjisi teşvikinden yararlanabilmesi, nihai olarak geri ödeme belgesini alması şartına bağlanmıştır.
Yapılan incelemelerde İzmir’in en büyük arıtma tesisi olan Çiğli Atıksu Arıtma Tesisinin elektrik teşviğinden çevre izin belgesinin yenilenmemesi sebebiyle 2019 yılından itibaren faydalanamadığı tespit edilmiştir. 2024 yılında 129.949.277,69 TL enerji gideri olan tesisin teşvikten faydalanamaması sonucu gelir kaybı yaşanmaktadır.
Sonuç olarak İdare tarafından Çiğli Atıksu Arıtma Tesisinin eksikliklerinin tamamlanarak teşvikten faydalanması sağlanmalı ve İdarenin yüklendiği enerji maliyeti azaltılmalıdır.