|
ÖZET: Ciro paylaşımı usulü ile gerçekleştirilen sözleşmelerde, alacakların güvence altına alınması için teminat alınmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, müze ve benzeri yerlerdeki ciro paylaşım sözleşmelerinde, sözleşme süresi boyunca veya sonrasında yaşanabilecek hukuki uyuşmazlıklara karşı teminat hükümlerinin bulunmadığı görülmektedir. Bu durum, şirketin alacaklarını riske atmaktadır.
Özellikle Dijital Deneyim Müzesi’nde karşı tarafın sözleşmeyi tek taraflı olarak feshetmesi, şirketin önemli bir tazminat talebinde bulunmasına yol açmıştır. Eğer sözleşme öncesinde bir teminat mektubu alınmış olsaydı, şirket alacaklarını güvence altına alabilecekti. Kamu İdaresi, mevzuat gereği teminat mektubu alınmadığını belirtse de, kamu kaynaklarını kullanan şirketlerin bu kaynakları korumak için gerekli önlemleri alması elzemdir. Sonuç olarak, gelecekteki ciro paylaşımı sözleşmelerinde, olası anlaşmazlıklara karşı şirketin zararlarını ve alacaklarını güvence altına alacak teminat hükümlerinin eklenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu önlem, şirketin finansal güvenliğini artıracak ve olumsuz durumlarla başa çıkma yeteneğini güçlendirecektir. |
BULGU: Ciro Paylaşımı Usulü İle Yapılan Sözleşmeler Kapsamında Ortaya Çıkabilecek Alacakları Güvence Altına Almak İçin Teminat Alınmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Gelir elde edilen müze ve diğer yerlere ilişkin olarak çeşitli nedenlerle (video gösterimi, müze kurulumu vs.) ortaya konulan ciro paylaşım sözleşmelerinde, sözleşme süresi veya sonrasında ortaya çıkabilecek hukuki uyuşmazlıklar nedeniyle ortaya çıkabilecek Şirket alacaklarını güvence altına almak için teminat alınmasına ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığı görülmüştür.
Şirketin 01.01.2024 – 31.12.2024 dönemine ilişkin olarak ciro paylaşımı modeli uyguladığı yerler aşağıdaki gibidir:
Tablo 6: Ciro Paylaşımı Modeli Uygulanan Yerler
| Yer | Sözleşme Başlangıç Tarihi | Sözleşme Durumu | Ciro Payı |
| Dijital Deneyim Müzesi | 15.01.2024 | Fesih | %31 |
| Şerefiye Sarnıcı | 15.10.2020 | Devam Ediyor | %45 |
| Panorama 1453 Müzesi | 05.10.2020 | Devam Ediyor | %40 |
Yukarıdaki tabloda yer alan yerlere ilişkin olarak imzalanan sözleşmelerde yer alan maddeler incelenmiş ve ileride ortaya çıkabilecek olumsuzluklar nedeniyle meydana gelebilecek Şirket zarar veya alacaklarını garanti altına alacak teminat hükümlerinin bulunmadığı görülmüştür.
Söz konusu sözleşmelerdeki yükümlülüklerin yerine getirilmemesi tazminat vs gibi sonuçları bulunmaktadır. Bunun yanında Şirkete ait mekanlara zarar da verilebilir. Bu gibi durumlarda Şirketin kendini koruyabilmesi adına sözleşmenin kurulması öncesinde teminat alması gerektiği değerlendirilmektedir.
Nitekim Dijital Deneyim Müzesi için yapılan ciro paylaşımı sözleşmesinde karşı taraf sözleşmeyi tek taraflı feshetmiş ve Şirket yüklü miktardaki tazminat için Yükleniciye ihtar çekmiştir. Eğer daha önce alınmış bir teminat mektubu vs. olmuş olsa idi Şirket alacağını garanti altına alabilmiş olacaktı.
Kamu İdaresi, mevzuattan kaynaklı yasal bir zorunluluk olmaması hasebiyle işbirliği sözleşmelerinde teminat mektubu alınmadığını ifade etmiş olsa da kamu kaynağı kullanan Şirketin faaliyetlerinde bu kaynakları koruyucu önlemler alması gerektiği açıktır.
Bu itibarla bundan böyle yapılacak ciro paylaşımı sözleşmelerinde ileride ortaya çıkabilecek anlaşmazlıklarda Şirket zararlarının veya alacaklarının teminat altına alınmasını sağlayacak hükümlerin yer alması gerekmektedir.