BULGU: Coğrafi ve Kent Bilgi Sisteminin Kurulmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Belediyenin coğrafi referanslı bilgilerin elde edilmesi, depolanması, güncellenmesi, kullanılması, analizi, görüntülenmesi ve izlenmesi için gerekli olan Coğrafi ve Kent Bilgi Sistemini (CBS) kurmadığı tespit edilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin Görev, Yetki ve Sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde; coğrafî ve kent bilgi sistemleri hizmetlerini yapmak veya yaptırmak belediyelerin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.
CBS; her türlü coğrafi referanslı bilginin etkin olarak elde edilmesi, depolanması, güncellenmesi, kullanılması, analizi ve görüntülenmesi için bilgisayar donanımı, yazılımı, personel ve yöntemlerin organize olarak bir araya toplanmasını ifade eder. Kent bilgisi, altyapıdan üstyapıya, planlamadan sağlığa, güvenlikten ulaşıma, eğitimden turizme kısaca kent hayatındaki tüm olgulardır. Kurumlarca toplanan, saklanan, paylaşılan ve gerektiğinde kamuya sunulan hizmetlerdeki her bir fonksiyon, kent bilgisiyle doğrudan ilişkilidir. Kent bilgi sistemleri ise kent ve kentliye ait bilgilerin belirli yöntemlerle toplanması uygun yazılım ve donanımlar kullanıp bir veri tabanına aktarılması, veriler arasındaki ilişkilerin kurulması, yönetilmesi ve doğru sorgulamalar oluşturup analizlerin yapılarak kentin her türlü ekonomik, sosyal, kültürel, idari ve diğer hizmetlerinin en iyi şekilde gerçekleştirilmesini sağlamak amacı ile kurulan sistemleri ifade etmektedir.
Coğrafi ve kent bilgi sisteminin kurulması, konumsal bilgilerin kontrol altına alınarak düzenli bir şekilde işlenmesini sağlayacak, böylece belediye hizmetleri ile ilgili gerekli olan bilgiye hızlı bir şekilde erişilecektir.
Yapılan incelemede, belediyede coğrafi referanslı bilginin etkin olarak elde edilmesi, depolanması, güncellenmesi, kullanılması, analizi ve görüntülenmesi için gerekli Coğrafi ve Kent Bilgi Sisteminin kurulmadığı görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın ulusal kent rehberi çalışmalarına entegrasyon işlemlerinin devam ettiği belirtilmektedir.
Bu itibarla, belediyelerdeki planlama ve uygulama hizmetlerinin sağlıklı işlemesi, taşınmazların coğrafi olarak izlenmesi, bunlara ilişkin bilgilerin elde edilip depolanması ve bu hizmetlerin verimli olarak sunulmasının sağlanması için Coğrafi ve Kent Bilgi Sisteminin kurulması gerekmektedir.


ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesi, Coğrafi ve Kent Bilgi Sistemini (CBS) kurmamıştır. 5393 sayılı Belediye Kanunu’na göre, bu sistemin kurulması belediyelerin görevleri arasında yer almaktadır. CBS, coğrafi referanslı bilgilerin etkin bir şekilde yönetilmesini sağlarken, belediye hizmetlerinin verimliliğini artırmaktadır. Kamu İdaresi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın ulusal kent rehberi çalışmalarına entegrasyon sürecinin devam ettiğini belirtmiştir. Bu nedenle, CBS’nin kurulması, taşınmazların izlenmesi ve bilgi yönetimi açısından önem arz etmektedir.