ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin Coğrafi ve Kent Bilgi Sistemi (CBS) kurmadığını ortaya koymuştur. CBS, coğrafi referanslı bilgilerin etkin bir şekilde elde edilmesi, depolanması, güncellenmesi ve analiz edilmesi için gerekli olan donanım, yazılım, personel ve yöntemlerin bir araya getirilmesini ifade eder. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14. maddesi, belediyelerin bu sistemleri kurma görevini ve yetkisini belirlemektedir.

Bu sistemlerin kurulması, kaçak yapılaşmanın önlenmesi, kentsel arazi kullanımının düzenlenmesi, imar planlarının oluşturulması ve yapılaşmanın kontrolü gibi birçok önemli konuda fayda sağlayacaktır. Ayrıca, emlak vergisinin belirlenmesi, ulaşım ve trafik düzenlemeleri gibi konularda da önemli kolaylıklar sunulacaktır. Kamu İdaresi, bu bulguya ilişkin olarak gerekli çalışmaların başlatıldığını belirtmiştir.

Sonuç olarak, coğrafi ve kent bilgi sisteminin kurulması, kentlerin planlanması ve yönetimi açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu sistemler, belediye hizmetlerinin daha verimli sunulmasını ve kente ait bilgilerin düzenli bir şekilde işlenmesini sağlayacaktır.

BULGU: Coğrafi ve Kent Bilgi Sisteminin Kurulmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kamu İdaresi tarafından coğrafi referanslı bilgilerin elde edilmesi, depolanması, güncellenmesi, kullanılması, analizi, görüntülenmesi ve izlenmesi için Coğrafi ve Kent Bilgi Sistemi (CBS) kurulmadığı görülmüştür.

Coğrafi Bilgi Sistemleri; her türlü coğrafi referanslı bilginin etkin olarak elde edilmesi, depolanması, güncellenmesi, kullanılması, analizi ve görüntülenmesi için bilgisayar donanımı, yazılımı, personel ve yöntemlerin organize olarak bir araya toplanmasını ifade eder.

Coğrafî ve kent bilgi sistemlerinin kurulması veya kurulmasının sağlanması 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev, yetki ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde; belediyenin görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.

İdare açısından, 5393 sayılı Kanun uyarınca coğrafî ve kent bilgi sistemlerinin kurulması ile hava fotoğrafları ve uydu görüntüleri verileriyle kaçak yapılaşmanın önlenmesi, kentsel arazi kullanım, nazım ve uygulama imar planlarının üretilmesi, yapılaşmanın imar verilerine göre kontrolü, imar izni yapım ve işyeri ruhsatlarının doğru verilere uygun verilmesi, kentin tarihsel ve yeşil dokusunun korunması, emlak vergisinin geoteknik verilere dayalı olarak belirlenmesi ve vergi tahsilâtının mülkiyet verilerinden yararlanılarak yapılabilmesi, ulaşım ve taşıt trafiğinin daha sağlıklı bir şekilde düzenlenmesi hususlarında kolaylık sağlanacak ayrıca trafik hacminin kaza verilerinin analizi ve buna göre ulaşım planlarının hazırlanması ve benzeri önemli konularda kente ait konumsal bilgilerin kontrol altına alınarak düzenli bir şekilde işlenmesi sağlanacak ve belediye hizmetleri ile ilgili gerekli olan sağlıklı bilgiye hızlı bir şekilde erişebilecektir.

Yapılan incelemede, Kamu İdaresi tarafından Coğrafi ve Kent Bilgi Sisteminin (CBS) kurulmadığı tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup gerekli çalışmaların başlatıldığı ifade edilmiştir.

Kamu İdaresi tarafından kentlerin planlanması, planların uygulanması, taşınmazların coğrafi olarak izlenmesi, kente ait bilgilerin sağlıklı olarak elde edilip depolanması ve bu sayede kent yönetimi ve hizmetlerin verimli olarak sunulmasının sağlanması için coğrafi ve kent bilgi sisteminin kurulması gerekmektedir.