|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyelerinde Coğrafi ve Kent Bilgi Sistemi (CBS) kurulmadığını ortaya koymuştur. CBS, coğrafi referanslı bilgilerin etkin bir şekilde elde edilmesi, depolanması, güncellenmesi, analizi ve görüntülenmesi için gerekli olan bilgisayar donanımı, yazılımı ve personelin bir araya getirilmesini ifade eder. Bu sistem, yerel yönetim stratejilerinin geliştirilmesinde önemli bir araç olarak öne çıkmakta ve kentlerin planlanması, uygulanması ve izlenmesi gibi süreçlerde kullanılmaktadır.
Kent bilgi sistemleri, altyapıdan üstyapıya, planlamadan sağlığa kadar birçok alanda kent yaşamına dair verilerin toplanması ve yönetilmesi amacıyla kurulmaktadır. Bu sistemler, verilerin bir veri tabanına aktarılması, ilişkilerin kurulması ve analizlerin yapılması yoluyla kent hizmetlerinin daha etkin bir şekilde sunulmasını sağlamaktadır. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14. maddesi, belediyelerin bu tür sistemleri kurma görevini açıkça belirtmektedir. Sonuç olarak, coğrafi ve kent bilgi sistemlerinin kurulması, kentlerin planlanması ve yönetimi için kritik bir öneme sahiptir. Bu sistemler, kentteki konumsal bilgilerin düzenli bir şekilde işlenmesini sağlayarak, belediyelerin hizmetlerine yönelik sağlıklı verilere hızlı erişim imkanı sunmaktadır. |
BULGU: Coğrafi ve Kent Bilgi Sisteminin Kurulmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin coğrafi referanslı bilgilerin elde edilmesi, depolanması, güncellenmesi, kullanılması, analizi, görüntülenmesi ve izlenmesi için Coğrafi ve Kent Bilgi Sistemi (CBS) kurulmadığı görülmüştür.
CBS; her türlü coğrafi referanslı bilginin etkin olarak elde edilmesi, depolanması, güncellenmesi, kullanılması, analizi ve görüntülenmesi için bilgisayar donanımı, yazılımı, personel ve yöntemlerin organize olarak bir araya toplanmasını ifade eder. Dünya genelinde GIS (Geographic Information System) olarak adlandırılan bu sistem, gelişmeye dayalı yerel yönetim stratejisinde kentlerin planlanması, planların uygulanması, kentli ve taşınmazların coğrafi olarak izlenmesi gibi alanlarda etkin şekilde kullanılan bir araç haline gelmiş ve kent bazına indirgendiğinde Kent Bilgi Sistemi (KBS) çatısı altında yerini almıştır.
Kent bilgisi, altyapıdan üstyapıya, planlamadan sağlığa, güvenlikten ulaşıma, eğitimden turizme kısaca kent hayatındaki tüm olgulardır. Kurumlarca toplanan, saklanan, paylaşılan ve gerektiğinde kamuya sunulan hizmetlerdeki her bir fonksiyon, kent bilgisiyle doğrudan ilişkilidir. Kent bilgi sistemleri ise kent ve kentliye ait bilgilerin belirli yöntemlerle toplanması uygun yazılım ve donanımlar kullanıp bir veri tabanına aktarılması, veriler arasındaki ilişkilerin kurulması, yönetilmesi ve doğru sorgulamalar oluşturup analizlerin yapılarak kentin her türlü ekonomik, sosyal, kültürel, idari ve diğer hizmetlerinin en iyi şekilde gerçekleştirilmesini sağlamak amacı ile kurulan sistemleri ifade etmektedir.
Bahsi geçen coğrafî ve kent bilgi sistemlerinin kurulması veya kurulmasının sağlanması 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin Görev, Yetki ve Sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde; Belediyenin görev ve yetkileri arasında sayılmaktadır.
Belediyeler 5393 sayılı Kanun ile verilen bu görevi yerine getirdikleri takdirde;
• Hava fotoğrafları ve uydu görüntüleri verileriyle kaçak yapılaşmanın önlenmesi,
• Kentsel arazi kullanım, nazım ve uygulama imar planlarının üretilmesi,
• Yapılaşmanın imar verilerine göre kontrolü,
• İmar izni yapım ve işyeri ruhsatlarının doğru verilere uygun verilmesi,
• Kentin tarihsel ve yeşil dokusunun korunması,
• Emlak vergisinin geoteknik verilerden yararlanarak belirlenmesi ve vergi tahsilâtının mülkiyet verilerinden yararlanılarak yapılabilmesi,
• Ulaşım ve taşıt trafiğinin daha sağlıklı bir şekilde düzenlenmesi,
• Trafik hacminin kaza verilerinin analizi ve buna göre ulaşım planlarının hazırlanması ve benzerleri gibi önemli konularda kente ait konumsal bilgilerin kontrol altına alarak düzenli bir şekilde işlenmesini sağlayacak ve belediye hizmetleri ile ilgili gerekli olan sağlıklı bilgiye hızlı bir şekilde erişebileceklerdir.
Sonuç olarak; kentlerin planlanması, planların uygulanması, taşınmazların coğrafi olarak izlenmesi, kente ait bilgilerin sağlıklı olarak elde edilip depolanması ve bu sayede kent yönetimi ve hizmetlerin verimli olarak sunulmasının sağlanması için coğrafi ve kent bilgi sisteminin kurulması gerekmektedir.