|
ÖZET: Coğrafi verilerin Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu’na aktarım sürecinin tamamlanmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, Büyükşehir İlçe Belediyesi Coğrafi Bilgi Sisteminin Kurulması Hakkında Yönetmelik uyarınca, belediyeye ait coğrafi veri setleri ve metaverilerin Ulusal Coğrafi Veri Portalı’na henüz aktarılmadığı görülmektedir. 7.11.2019 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 49 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kurulan Türkiye Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi (TUCBS) Kurulu, 02.09.2021 tarihli toplantısında, yerel yönetimler tarafından üretilen coğrafi verilerin Aralık 2021’e kadar tespit edilerek Ulusal Coğrafi Veri Paylaşım Matrisine eklenmesi gerektiğini belirtmiştir.
Ayrıca, veri üreticisi kurumların, 2022 yılı Aralık ayına kadar “Açık Veri” haline getirilmesi gereken verilerini hazırlamaları ve resmi işlemlerde kullanılabilir hale getirmeleri gerektiği vurgulanmıştır. İlgili yönetmelik, coğrafi veri temalarının belirlenmesi ve bu verilerin Bakanlık tarafından tanımlanan standartlara uygun olarak işlenmesi gerektiğini ifade etmektedir. Ancak, mevcut durumda, bina ve jeoloji verileri gibi önemli bilgiler işlenmemiştir. İdare, CBS mevzuatına uygun olarak eksik verilerin üretim planlamasını yaparak, Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu üzerinden sunma çalışmalarına hız vereceğini bildirmiştir. |
BULGU: Coğrafi Verilerin Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu Üzerinden Sunulması İşlemlerinin Tamamlanmamış Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Coğrafi Bilgi Sisteminin Kurulması Hakkında Yönetmelik kapsamında Belediye sorumluluk matrisinde yer alan coğrafi veri setlerinin ve bunlara ait metaverilerin Ulusal Coğrafi Veri Portalına aktarılmadığı görülmüştür.
7.11.2019 tarih ve 30941 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan CBS hakkında 49 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kurulan TUCBS (Türkiye Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi) Kurulu’nun 02.09.2021 tarihli toplantısında alınan kararlar arasında 2’nci maddesinde “Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü tarafından Yerel Yönetimler kapsamında üretilen coğrafi verilerin Aralık 2021 tarihine kadar tespit edilmesi ve Ulusal Coğrafi Veri Paylaşım Matrisine eklenerek 2022 yılındaki ilk Kurul toplantısına onaya sunulması”, 3’üncü maddesinde “Veri üreticisi kurumların Ulusal Coğrafi Paylaşım Matrisi kapsamında ‘Tasnif Dışı’ olarak değerlendirilen verilerini 2022 yılı Aralık ayına kadar ‘Açık Veri’ haline getirmesi için çalışmaları yapmasına ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğüne bildirmesi”, 7’inci maddesinde “Resmi işlemlerde kullanılabilir durumda olmayan verilerin de veri üreticisi kurumlar tarafından 31 Aralık 2022 tarihine kadar standartlara göre hazırlanıp, güncelliğinin ve doğruluğunun sağlanarak resmi işlemlerde kullanılabilir duruma getirilmesi”, 8’inci maddesinde “Veri üreticisi kurumlar tarafından veri üretimlerini yaptıkları anda veriye ait metaverilerini de oluşturmaları ve Ulusal Coğrafi Bilgi Platformundaki Metaveri Portaline kayıtlarını yapmalarını, şimdiye kadar Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu ile paylaşılan verilere ait metaverilerin de veri sahibi kurumlar tarafından 31 Haziran 2022 tarihine kadar eksiksiz bir şekilde kayıtlarının tamamlanması” hükümleri yer almaktadır.
Coğrafi Bilgi Sistemleri Hakkında 49 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin “Coğrafi veri temaları” başlıklı 12’nci maddesinin (5) nolu fıkrasında “Coğrafi veri, coğrafi veri temaları ve Ulusal Coğrafi Veri Sorumluluk Matrisi ile ilgili faaliyetler, Bakanlık tarafından belirlenen birlikte çalışabilirlik esasları ve tanımlama dokümanlarına uygun olarak yapılır.” hükümleri belirtilmiştir.
İdarenin sorumluluğunda yer alan Ulusal Coğrafi Bilgi Sisteminde İdarece tanımlanan Bina verilerine, Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayınlanan Coğrafi Veri Tanımlama Dokümanlarında yer verilen; bina yüksekliği, temel tipi, yapı sınıfı tipi, ısıtma sistem tipi vd. öz nitelik bilgilerinin ve Jeoloji verisi adı altındaki bilgilerin işlenmediği belirlenmiştir.
49 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Geçici (3) nolu maddesinde; “Kamu kurum ve kuruluşları kendi sistemleri üzerinden sundukları ve tanımlama dokümanlarına uygun olan coğrafi veriyi, bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu üzerinden sunar.” hükmü yer almaktadır.
İdare cevabında CBS mevzuat hükümleri doğrultusunda İdarenin üretmekle yükümlü olduğu ancak tamamlanmayan verilerin üretim planlamasının yapılarak Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu üzerinden sunulması çalışmalarına hız verildiği ve düzenli olarak takibinin yapılacağı belirtilmektedir.
CBS mevzuat hükümleri doğrultusunda İdarenin üretmekle yükümlü olduğu ancak tamamlanmayan verilerin üretim planlamasının yapılarak Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu üzerinden sunulması çalışmalarına hız verilmesi gerekmektedir.