|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, çöp toplama, taşıma ve nakliye hizmetleri için gerçekleştirilen araç kiralama işlemlerinde yakıtın dahil olarak kiralandığını ortaya koymuştur. 237 sayılı Taşıt Kanunu’nun 1. maddesi, belediyelerin kullanacağı taşıtların bu kanun kapsamında olduğunu belirtirken, 2. madde bazı taşıtların bu kapsam dışında olduğunu ifade etmektedir. Ayrıca, 12. maddeye dayanarak hazırlanan hizmet alımı esasları, kamu hizmetleri için gerekli taşıtların kiralanmasında temel amacın kamu giderlerini minimize etmek olduğunu vurgulamaktadır.
İhale dosyasında, toplam 33 adet taşıtın kiralandığı, bunlardan 6’sının yakıt hariç olarak temin edildiği, ancak kalan 25 aracın yakıt dahil kiralandığı tespit edilmiştir. Ayrıca, bazı taşıtların Kanun kapsamı dışında olduğu belirlenmiştir. Kamu İdaresi, çöp toplama işinin kendi araçlarıyla yapılmaya başlandığını ve gelecekte bu duruma dikkat edileceğini ifade etmiştir. Ancak, yeni yapılan taşıt kiralaması işlemlerinde de yakıtın dahil olarak kiralandığı görülmektedir. Sonuç olarak, Kamu İdaresi’nin kiralama ihale süreçlerinde, mevzuat gerekliliklerine uygun olarak taşıtların yakıt hariç bir şekilde kiralanması gerektiği açıktır. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Çöp Toplama, Taşıma ve Nakline İlişkin Araç Kiralama Hizmet Alımının Yakıt Dahil Bir Şekilde Gerçekleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından gerçekleştirilen taşıt kiralaması hizmet alımı işinde taşıtların yakıt dahil bir şekilde kiralandığı görülmüştür.
237 sayılı Taşıt Kanunu’nun “Kanunun Şümulü” başlıklı 1’inci maddesinde; belediyeler tarafından kullanılacak taşıtların, Kanun kapsamında olduğu hüküm altına alınmış olup mezkûr Kanun’un 2’nci maddesinde traktör, arazöz, motorla işleyen her çeşit ziraat ve inşaat makineleri, hava taşıtları ve zırhlı ambulanslar ile münhasıran askeri maksatlar için kullanılan ve ordunun silah ve teçhizatından madut bulunan taşıtların ise Kanun hükümlerine tabi olmadığı ifade edilmiştir.
Aynı Kanun’un 12’nci maddesine dayanılarak hazırlanan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Temel Amaç” başlıklı 5’inci maddesinde; kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı yoluyla karşılanmasındaki temel amacın, kamudaki taşıt giderlerinin asgari seviyeye indirilmesi ve kaynakların savurganlığa yol açılmadan, bütçe olanaklarıyla uyumlu bir biçimde kullanımının sağlanması olduğu açıklanmıştır.
Anılan Esas ve Usuller’in “Genel Esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde ise kapsamdaki taşıtların, temel amaç çerçevesinde yakıt hariç bir şekilde edinilmesi gerektiği belirtilmiştir.
“Kent Temizlik Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç Kiralama İşi”ne ilişkin ihale dosyası incelendiğinde,
-1 adet vinçli çöp kamyonu, 1 adet vinçli konteyner yıkama aracı, 1 adet büyük sıkıştırmalı çöp kamyonu, 4 adet küçük sıkıştırmalı çöp kamyonu, 2 adet mini damperli kamyon, 1 adet konteyner kaldırma ve sıkıştırma sistemli mini damperli araç, 1 adet konteyner yıkama ve dezenfeksiyon aracı, 2 adet damperli kamyon, 2 adet çekici, 6 adet çöp semitreyleri, 1 adet büyük vakumlu yol süpürme aracı, 1 adet küçük arazöz, 1 adet yol süpürme ve yıkama aracı, 1 adet çok fonksiyonlu araç, 1 adet hidrostatik yol süpürme aracı, 1 adet lastik tekerlekli kazıcı yükleyici iş makinası, 2 adet binek kontrol ve denetim aracı, 1 adet kapalı kasa kombi tipi kontrol ve denetim aracı, 1 adet kombi tipi camlı van kontrol ve denetim aracı, 1 adet tek kabin kamyonet, 1 adet çift kabin kamyonet olmak üzere toplamda 33 adet taşıt kiralandığı,
-Bunlardan 2 adet binek kontrol ve denetim aracı, 1 adet kapalı kasa kombi tipi kontrol ve denetim aracı, 1 adet kombi tipi camlı van kontrol ve denetim aracı, 1 adet tek kabin kamyonet, 1 adet çift kabin kamyonetten oluşan 6 adet taşıtın yakıt hariç kiralandığı,
-1 adet küçük arazöz ve 1 adet lastik tekerlekli kazıcı yükleyici iş makinasının Kanun kapsamı dışında olduğu,
-Kalan 25 adet taşıtın yakıt hariç kiralanması gerekirken yakıt dahil kiralandığı,
tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, mevcut hizmet alım ihalesinin aralık ayı içerisinde bitmiş olduğu, çöp toplama işinin Kamu İdaresinin mülkiyetinde bulunan araçlarla yapılmaya başlanıldığı, ileride oluşabilecek bir durumda bulgu konusu hususa dikkat edileceği ifade edilmiştir. Her ne kadar İdarece ilgili ihalenin sona erdiği belirtilmişse de, ilgili ihalenin ardından yapılan yeni taşıt kiralaması hizmet alımı işinde de iki adet taşıtın yakıt dahil bir şekilde kiralandığı dolayısıyla bulguda belirtilen hatalı uygulamanın halen devam ettiği görülmüştür.
Kamu İdaresi tarafından mevzuat hükümleri kapsamında olan taşıtlar için yapılacak kiralama ihalelerinde taşıtların mevzuatta belirtildiği üzere yakıt hariç bir şekilde kiralanması gerekmektedir.