ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin basın, yayın hizmetleri ve temsil giderleriyle ilgili bazı harcamalarının Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’ne aykırı olduğunu ortaya koymuştur. 30.06.2021 tarihli genelgede, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımı ile tasarruf sağlanması gerektiği vurgulanmakta; harcamaların, kurumların faaliyet alanlarıyla doğrudan ilgili olması gerektiği belirtilmektedir. Ayrıca, basın ve yayın giderlerinin elektronik ortamda gerçekleştirilmesi gerektiği, temsil ve ağırlama giderlerinin ise zorunlu haller dışında kullanılmaması gerektiği ifade edilmektedir.

2024 yılı itibarıyla yapılan incelemelerde, belediyenin çeşitli festival ve organizasyonlar için önemli harcamalar yaptığı, ayrıca faaliyetleriyle ilgili olmayan anket ve kamuoyu yoklaması giderlerinin de bütçeden karşılandığı tespit edilmiştir. Bu durum, harcama yetkililerinin bütçe ilkelerine ve mevzuata uygun hareket etme sorumluluğunu ihlal etmektedir. Ayrıca, basın ve tanıtım hizmet alımlarında ihtiyaçların net bir şekilde belirlenmemesi, sözleşmelerin nasıl yerine getirildiğinin belirsizliğine yol açmaktadır.

Belediye yönetimi, denetim raporunda belirtilen uygunsuz harcamaların gelecekte yapılmaması için gereken önlemleri alacağını taahhüt etmiştir. Bu bağlamda, Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’ne uygun harcama yapılması gerektiği önemle vurgulanmaktadır.

BULGU: Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirlerine Uygun Olmayan Harcamaların Bulunması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediyenin basın ve yayın hizmetleri ile temsil, tören, ağırlamaya dair çok çeşitli harcamalarının bulunduğu, bunların bir kısmının Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’nde yer alan hükümlere uyulmadan gerçekleştirildiği görülmüştür.

30.06.2021 tarih ve 31527 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Tasarruf Tedbirleri” konulu 2021/14 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nde, kamu kaynaklarının maksadına uygun azami tasarruf prensiplerine riayet edilerek kullanılmasının her kamu kurumu ve görevlisi için bir görev ve aynı zamanda bir mecburiyet olduğu belirtilerek, kamu kurum ve kuruluşlarının harcamalarında tasarruf sağlanması, bürokratik işlemlerin azaltılması ve kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanımına ilişkin olarak tasarruf tedbirlerinin alındığı ifade edilmiştir. Genelge’nin “Genel İlkeler” başlıklı bölümünden, kamu kurum ve kuruluşlarının kendi kuruluş mevzuatında belirtilen faaliyet alanları ile doğrudan ilgili olmayan herhangi bir harcama veya taahhütte bulunmayacakları, ihale şartname ve sözleşmelerine alım konusuyla ilgisi olmayan unsurları dahil etmeyecekleri düzenlenmiştir. Aynı Genelge’nin “Basın ve Yayın Giderleri” başlıklı bölümünde, idare faaliyetlerini tanıtmaya yönelik rapor, kitap, dergi, bülten ve benzeri yayınların basılmayacağı, bu dokümanların hazırlanması ve paylaşımının elektronik ortamda yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Yine aynı Genelgesi’nin “Temsil, Tören, Ağırlama ve Tanıtım Giderleri” başlıklı bölümünde de uluslararası toplantılar ile millî bayramlar hariç açılış, konferans, seminer, yıl dönümü ve benzeri kutlama ve organizasyonlara ilişkin faaliyetler sebebiyle gezi, kokteyl, yemek ve benzeri davetler tertip edilmeyeceği, hediye verilmeyeceği belirtilmiştir.

17.05.2024 tarih ve 32549 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Genelgesi’nde ise şu hükümler yer almaktadır:

“Basın ve Yayın Giderleri

İdareyi ve faaliyetlerini tanıtmaya yönelik rapor, kitap, dergi, bülten ve benzeri yayınlar hiçbir şekilde basılmayacak, bu dokümanların hazırlanması ve paylaşımı elektronik ortamda yapılacaktır…

Temsil, Tören, Ağırlama ve Tanıtım Giderleri

Temsil ve ağırlama ödenekleri, zorunlu haller dışında kullanılmayacaktır.

Uluslararası toplantılar ile millî bayramlar hariç açılış, konferans, seminer, yıl dönümü ve benzeri kutlama ve organizasyonlara ilişkin faaliyetler nedeniyle gezi, kokteyl, yemek ve benzeri davetler düzenlenmeyecek, hediye verilmeyecek ve diğer adlar altında ödeme yapılmayacaktır.

Yılbaşı ve bayram dönemlerinde kamu görevlileri tarafından gönderilecek tebrik ve kutlama mesajları elektronik ortamda gönderilecek, kamu kurum ve kuruluşlarınca kaynağına bakılmaksızın ajanda, takvim, plaket, hatıra, hediye, eşantiyon ve benzeri malzemelerin alım, basım ve dağıtımı yapılmayacaktır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca mevzuattan kaynaklanan zorunluluklar gereği yapılan veya kurum faaliyetleri ile doğrudan ilgili olan tanıtım giderleri hariç olmak üzere basın ve yayın organlarına ilan-reklam verilmeyecektir.”

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde, her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorunda olduğu, 32’nci maddesinde; harcama yetkililerinin, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumlu olduğu düzenlenmiştir.

Yapılan incelemede, 2024 yılında Belediye Meclis yayınları dışında canlı yayın bedelleri ödendiği, çeşitli festival ve organizasyon harcamaları yapıldığı ve Belediyenin faaliyetlerine yönelik olmayan anket ve kamuoyu yoklaması harcamalarının bütçeden karşılandığı görülmüştür. Ayrıca, basın, tanıtım ve organizasyon hizmet alımlarında ihtiyaçların açık şekilde tespit edilmemesi nedeniyle sözleşmelerin ne şekilde yerine getirildiği belirlenememektedir.

Tablo 10: Organizasyon, Tanıtım ve Anket Harcamaları

İşin Adı Alım Tarihi Alımın Türü Tutarı (KDV Hariç-TL)
İnsan Kaynakları Programı Tanıtım Toplantısı Organizasyonu 24.01.2024 Hizmet 240.000,00
Hafızlık İcazet Yarışması Organizasyonu 30.01.2024 Hizmet 463.900,48
2-3-4 Şubat Tarihleri Arasında Mersin Gazeteciler Cemiyeti’ne Üye
46 Gazeteciye Sivil Havacılık İha-1 Uçuş Eğitiminin Verilmesi, Giderlerinin Belediye Tarafından Karşılanması
6.02.2024 Hizmet 158.999,92
Mersin Akdeniz Spor Yatırımları ve Hizmetleri Araştırması Anketi 02.03.2024 Hizmet 610.000,00
Mersin Akdeniz Gençlik Profili Araştırması Anketi 09.03.2024 Hizmet 610.000,00
Kentsel Dönüşüm ve Yerinde Dönüşüm Çalışmaları Alanında Hizmet Araştırması ve Kamuoyu Yoklaması Anketi 25.03.2024 Hizmet 580.000,00
Belediyenin Kurban Hizmetlerini Tanıtımı 12.06.2024 Hizmet 486.000,00
Akdeniz Belediyesi 3. Esenli Üzüm Festivali Sanatçı ve Organizasyonu 23.07.2024 Hizmet 2.297.500,00
Akdeniz Belediyesi İncir Festivali Sanatçı ve Organizasyonu 12.08.2024 Hizmet 1.410.500,00
Akdeniz Barış ve Kültür Festivali Sanatçı ve Organizasyonu 1.10.2024 Hizmet 2.890.000,00
Belediyenin Düzenlediği Sinema Gösterimi Alan Hazırlıkları, Kurulum ve İkramlıklar Organizasyonu 19.11.2024 Hizmet 598.000,00
Belediyenin Düzenlediği Film Gösterimi Organizasyonu 19.11.2024 Hizmet 609.000,00
28-30 Kasım 2024 Tarihinde Düzenlenen Van Turizm ve Seyahat Fuarında Akdeniz Belediyesinin Stant Konstrüksiyon Kurulumu Alınması 02.12.2024 Hizmet 613.000,00
28-30 Kasım 2024 Tarihinde Düzenlenen Van Turizm ve Seyahat Fuarında Akdeniz Belediyesinin Organizasyonu ve Ulaşımı 02.12.2024 Hizmet 2.485.000,00
Bölgede Tarımın Kalkındırılması, Ulusal ve Uluslararası Arenada Tanıtılması 16.12.2024 Hizmet 1.486.000,00
Bölgede Tarımın Kalkındırılması, Ulusal ve Uluslararası Arenada Tanıtılması 16.12.2024 Hizmet 615.000,00
Kadın ve Aile Hizmetleri Müdürlüğü Tanıtımı 17.12.2024 Mal 591.800,00

Tablo 11: Canlı Yayın Ödemeleri

Yevmiye Tarih Yevmiye No Tutarı Niteliği
08.02.2024 120.000,00 Akdeniz Belediyesi 4. Karaduvar Balık Festivali Canlı Yayın Bedeli
13.03.2024 1182 63.600,00 14 Şubat Sevgililer Günü, Öğrencilere Destek Programı Canlı Yayın
Bedeli
13.03.2024 1183 180.000,00 Akdeniz Belediyesi Su Sporları Festivali Canlı Yayın Bedeli
13.03.2024 1184 180.000,00 Akdeniz Eğitime Destek Projesinin Tanıtılması Canlı Yayın Bedeli
13.03.2024 1185 180.000,00 Karaduvar Balık Festivali Canlı Yayın Bedeli
01.04.2024 1636 12.000,00 İnsan Kaynakları Eğitim Tanıtımı Programı Canlı Yayın Bedeli
01.04.2024 1640 12.000,00 Karaduvar Balık Festivali Canlı Yayın Bedeli
01.04.2024 1643 12.000,00 Yaparak Yaşayarak Öğrenme Merkezi Açılış Töreni Canlı Yayın Bedeli
15.04.2024 1751 12.000,00 Esenli Mahallesi Halk Buluşması Canlı Yayın Bedeli
15.04.2024 1752 12.000,00 Kazanlı Mahallesi Gezisi Canlı Yayın Bedeli
15.04.2024 1753 12.000,00 Seçim 2024 Programı Canlı Yayın Bedeli
15.04.2024 1755 12.000,00 Atma Dönüştür Tasarla Yapıştır Canlı Yayın Bedeli
15.04.2024 1757 12.000,00 Konser Canlı Yayın Bedeli
15.04.2024 1758 12.000,00 Çankaya İlkokulu Restorasyon Canlı Yayın Bedeli
15.04.2024 1760 12.000,00 Çiçek Pasajı Esnaf Gezisi Canlı Yayın Bedeli
15.04.2024 1761 12.000,00 Şevket Sümer Mahallesi Esnaf Gezisi Canlı Yayın Bedeli
15.04.2024 1762 12.000,00 Karaduvar Esnaf Gezisi Canlı Yayın Bedeli
02.08.2024 3531 24.000,00 3.Esenli Üzüm Festivali Canlı Yayın Bedeli
17.09.2024 4174 18.000,00 Akdeniz Belediyesi Stratejik Plan Çalıştayı Canlı Yayın Bedeli
17.09.2024 4175 18.000,00 Stratejik Plan Çalıştayı Canlı Yayın Bedeli
17.09.2024 4179 24.000,00 İncir Festivali Canlı Yayın Bedeli
17.09.2024 4180 24.000,00 İncir Festivali Canlı Yayın Bedeli
02.10.2024 4443 54.000,00 21-22 Eylül Barış ve Kültür Festivali Canlı Yayın Bedeli

Kamu İdaresinin cevabında; bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak, bundan sonra Belediye basın ve yayın hizmetleri ile tören ağırlamaya dair Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri Genelgesine uygun olmayan harcamaların yapılmaması hususuna özen gösterileceği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri Genelgesine uygun olmayan harcamaların yapılmaması hususuna dikkat edilmesi gerekmektedir.