BULGU: Danışmanlık Hizmetleri Teknik Şartnamelerinde İşin Yapılması İçin Gerekli Makine ve Teçhizat Sayısı ve Niteliğine Yer Verilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı – YİKOB
Danışmanlık hizmeti ve diğer hizmetlere ilişkin teknik şartnamelerde işin yapılabilmesi için gerekli görülen, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliklerine dokümanda yer verilmediği ve bu hizmetlerde kullanılacak malzeme, araç, makine ve ekipman konusunun tamamen belirsiz olduğu görülmektedir.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 16 ncı maddesinde,
“(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. (Ek cümle: 30/09/2020-31260 R.G/1. md., yürürlük: 20/10/2020) Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez.
Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. …
(4) (Değişik fıkra: 30/09/2020-31260 R.G/1. md., yürürlük: 20/10/2020) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipmanın teknik özellikleri, öncelikle yerli malının da kullanılmasını sağlayacak şekilde belirlenir. Bunlara ilişkin kullanım kılavuzlarına yönelik teknik şartnamede düzenleme yapılabilir.” Hükümlerine yer verilmiştir.
Benzeri düzenleme Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde de yer almaktadır.
İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipmanın sayısına ve teknik özelliklerine yer verilmesi zorunludur. Ayrıca teknik şartnamelerin öncelikle yerli malının da kullanılmasını sağlayacak şekilde düzenlenmesi gerekmektedir.
İdarenin danışmanlık ve diğer hizmet alımlarına ilişkin teknik şartnameler ise, yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine uygun olarak hazırlanmamış olup, ihale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, makine ve ekipmana ilişkin düzenleme bulunmamaktadır. Yani işte kullanılacak malzeme, araç, makine ve ekipman konusu tamamen belirsizdir.
Danışmanlık ve diğer hizmet alımı ihalelerinde mevzuata uyulmaması, isteklilerin tekliflerini yüksek tutmalarına ve ihalelerin yüksek bedellerle sonuçlanmasına neden olmaktadır.
Kamu İdaresinin cevabında, “Danışmahk hizmetlerinin yürütülmesi için teknik personelce kullanılacak bilgisayar, yazıcı, masa, koltuk ve benzeri araçlar donatım malzemeleri olarak değerlendirilmiş olup, 14 kişilik ve şehir merkezine maksimum 5 km uzaklıkta olacak şekilde 1 adet ofisin piyasa araştırılması yapılmıştır. 1 adet ofis ve 3 adet binek araç, danışmanlık hizmetleri İdari Şartnamesini 47. maddesinin 5. bendinde belirtilmiştir.” denilmektedir. Ancak söz konusu işte kullanılacak malzeme, araç, makine ve ekipman konusu tamamen belirsiz olduğu gibi, okul binalarıyla ilgili, inşaat aşaması ve inşaat sonrası yapını işlerinin kontrollüğü ve yapı denetim hizmetleri sırasında kullanılacak malzeme, araç, makine ve ekipman konusunda da düzenleme bulunmamaktadır. Yani kontrollük ve yapı denetimi işlerinde malzeme, araç, makine ve ekipmanın kullanılacağı da belirsizdir.
Sonuç olarak, danışmanlık ve diğer hizmet alımı ihalelerinde mevzuata uyulması ve ihalelerin gerçek piyasa rayiçlerine uygun ve ekonomik bedellerle sonuçlandırılması gerekmektedir.