|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bir belediye şirketinin işçilere dayanağı olmadan avans ödemesi yaptığını ortaya koymuştur. Toplu iş sözleşmesinde bu tür bir düzenlemenin bulunmaması ve şirketin yönetim organı olan Müdürler Kurulu tarafından da herhangi bir karar alınmaması, yapılan ödemelerin hukuki dayanağını sorgulatmaktadır. Türk Ticaret Kanunu’nun ilgili maddeleri, müdürlerin yalnızca yasal veya sözleşmeye dayalı yetkiler çerçevesinde karar alabileceğini belirtmektedir.
Şirketin personel giderleri incelendiğinde, personel yönetimiyle ilgili yazılı bir belgenin hazırlanmadığı görülmüştür. Ayrıca, 01.07.2022 tarihinde imzalanan Toplu İş Sözleşmesi’nde de avans ödemelerine dair bir madde yer almamaktadır. Bu durum, işçilere yapılacak ödemelerin mevzuat veya müdürler kurulu kararı ile desteklenmesi gerektiğini göstermektedir. 2024 yılı içinde, şirkete bağlı 6 personele toplam 167.476,20 TL tutarında avans ödemesi yapılmış, ancak mali disiplinin sağlanması amacıyla bu uygulamanın sonlandırıldığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak, personel avanslarının yalnızca Toplu İş Sözleşmesi veya Müdürler Kurulu kararlarına dayandırılarak verilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Dayanağı olmayan avans ödemelerinin şirketin menfaatine olmadığı değerlendirilmektedir. |
BULGU: Dayanağı Olmadan İşçi Avansı Ödenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Toplu iş sözleşmesinde öngörülmemiş olmasına ve Şirketin yönetim ve temsil organı olan Müdür (Müdürler Kurulu) tarafından da bu konuda bir düzenleme yapılmadığı halde Şirket tarafından işçilere, ücretlerine mahsuben avans ödendiği görülmüştür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun Dördüncü Bölümü’nde limited şirketlerin yönetimlerine ilişkin olarak düzenlemelere yer verilmiş olup Kanun’un 623’üncü maddesinde;
“Müdürler, kanunla veya şirket sözleşmesi ile genel kurula bırakılmamış bulunan yönetime ilişkin tüm konularda karar almaya ve bu kararları yürütmeye yetkilidirler.” hükmü ile Görev ve yetkiler kısmında 625’inci maddesinde;
“Müdürler, kanunların ve şirket sözleşmesinin genel kurula görev ve yetki vermediği bütün konularda görevli ve yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.
Şirketin personel giderlerinin incelenmesi sonucunda, Şirket tarafından personel yönetimine ilişkin olarak herhangi bir yazılı belge hazırlanmadığı görülmüştür. Ayrıca işçilere yapılacak ödemeler ile mali hakların tespit edildiği ve Şirket ile Türkiye Genel Hizmetler İşçi (GENEL-İŞ) Sendikası arasında 01.07.2022 tarihinde akdedilen Toplu İş Sözleşmesinde de ücretlerden mahsuben avans ödemesi yapılabileceğine ilişkin düzenleme yer almamaktadır.
Şirket tarafından, işçilere, ücretlerine mahsuben avans verilmesi yoluyla sağlanacak menfaatin mevzuat, müdürler kurulu kararı (tek müdür bulunması halinde müdürlük kararı) veya Toplu İş Sözleşmesi hükmüne dayanması gerektiği düşünülmektedir. Meri mevzuat veya Toplu İş Sözleşmesi hükmü bulunmayan hallerde yapılacak herhangi bir uygulamanın, Şirketin iş ve işlemlerde karar alma organı olan Müdürler Kurulu Kararına dayanması gerekmektedir.
Yapılan incelemeler sonucunda, Şirket tarafından, 2024 yılı içerisinde 6 personele toplam 167.476,20 TL tutarında avans ücretlerine mahsuben ödenmiştir.
Şirket tarafından, mali disiplininin sekteye uğramaması adına avans ödeme usulünün sonlandırıldığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, personel avanslarının Toplu İş Sözleşmesine veya Müdür (Müdürler Kurulu) tarafından çıkarılan düzenlemelere dayanılarak kullandırılması gerekmektedir. Dayanağı olmayan haller için personele avans ödemesi yapılmasında Şirket menfaatinin bulunmadığı değerlendirilmektedir.