|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, genel bütçeli idarelerin varlık hesaplarına ilişkin önemli bir bulguya işaret etmektedir. İlgili mevzuat çerçevesinde belirlenen tutarları aşan değer artırıcı harcamaların, varlıkların maliyetine eklenmesi yerine gider olarak kaydedildiği tespit edilmiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 27. maddesi, maddi duran varlıklar için yapılan harcamaların, varlığın değerini artırması durumunda kayıtlı değere ilave edilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, 47 sıra no’lu Amortisman ve Tükenme Payları Genel Tebliği’nde de belirli limitlerin üzerindeki harcamaların değer artırıcı olarak kabul edileceği ifade edilmiştir.
Denetim sürecinde, özellikle taşınmazlar için yapılan harcamaların, belirlenen limitlerin üzerinde olmasına rağmen varlık kayıtlarına eklenmediği ve 785.000,00 TL tutarındaki harcamanın doğrudan giderleştirildiği ortaya çıkmıştır. İdare, bazı harcamaların varlık maliyetine eklendiğine dair örnekler sunmuş olsa da, denetim bulgusu, gerekli işlemlerin yapılmadığı harcamalar üzerinedir. Faaliyet Sonuçları Tablosu ve Bilanço’nun güvenilir bilgi sunabilmesi için, idarenin limit üstü harcamaları giderleştirmeden varlıkların kayıtlı değerine eklemesi elzemdir. |
BULGU: Değer Artırıcı Harcamaların Varlık Hesaplarına Kaydedilmemesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
İdare tarafından mevzuatla belirlenen belli tutarı geçen masrafların varlığın maliyetine eklenmek yerine gider kaydedilmek suretiyle muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 27’nci maddesinde maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya üretilen mal ve hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyetin ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edileceği ve amortisman hesaplamasında dikkate alınacağı belirtilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanan 47 sıra no’lu Amortisman ve Tükenme Payları Genel Tebliğinin 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında maliyet bedeli Taşınır Mal Yönetmeliğinin eki listede yer alan dayanıklı taşınırların her biri için 14.000 TL’yi, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelikte yer alan taşınmazlar için 34.000 TL’yi aşan duran varlıkların amortisman oranı %100 olarak belirlenmiştir. Takip eden fıkrada ise hesaplarda kayıtlı duran varlıklar için yapılan harcamalardan yukarıda belirtilen limitleri aşanların değer artırıcı harcama olarak kabul edileceği hükme bağlanmıştır.
Denetim sırasında yapılan incelemelerde özellikle taşınmazlar için yapılan limit üstü harcamaların varlığın kayıtlı değerine ilave edilmediği ve 785.000,00 TL tutarındaki harcamayı doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir. İdare, bazı değer artırıcı harcamaların varlığın maliyetine eklendiğine ilişkin örnekler göstermiştir. Ancak bulgumuz bu gerekli işlemin yapılmadığı harcamalara ilişkindir.
Faaliyet Sonuçları Tablosu ile Bilanço’nun doğru ve güvenilir bilgi üretebilmesi için İdare’nin limit üstü harcamaları giderleştirmeden varlığın kayıtlı değerine ilave etmesi gerekmektedir.