|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin maddi duran varlıkları için yapılan değer artırıcı nitelikte olmayan harcamaların, doğrudan gider olarak kaydedilmesi gerekirken maliyet bedeline eklendiği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187. maddesi, maddi duran varlıklar için yapılan harcamaların, varlığın değerini artıranlar dışında kalanlarının gider olarak kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yayımladığı tebliğde, belirli tutarı aşan değer artırıcı işlemlerin duran varlık maliyetine eklenmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Yapılan incelemelerde, 1.709.463,24 TL tutarındaki harcamaların, ilgili mevzuat hükümlerinin belirlediği limitlerin altında kalmasına rağmen maddi duran varlık hesaplarına kaydedildiği görülmüştür. Bu durum, mali tablolarda 630 Giderler Hesabı’nın eksik, varlık hesabının ise fazla görünmesine yol açmaktadır. Kamu İdaresi, bu bulgulara ilişkin gerekli düzeltmelerin yapılacağını belirtmiştir. Kamu İdaresi’nin mali tablolarının doğru ve eksiksiz bilgi sunabilmesi için, taşınır ve taşınmazlar için yapılan harcamaların, ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirerek muhasebeleştirilmesi önem arz etmektedir. Değer artırıcı nitelikteki harcamaların doğru şekilde kaydedilmesi, mali raporların güvenilirliğini artıracaktır. |
BULGU: Değer Artırıcı Nitelikte Olmayan Harcamaların Duran Varlığın Maliyet Bedeline Dahil Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından bilançosunda kayıtlı maddi duran varlıkları için yapılan değer artırıcı nitelikte olmayan harcamaların, doğrudan giderleştirilmesi gerekirken ilgili maddi duran varlıkların maliyet bedeline eklendiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 187’inci maddesinde; maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü harcamanın, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edileceği ve amortisman hesaplamasında dikkate alınacağı ifade edilmiştir.
Aynı maddenin devam eden alt bendinde ise ilgili kanun maddesinde sayılanlar dışında kalan, maddi duran varlıklar için yapılan her türlü normal bakım ve onarım harcamalarının, gider olarak kaydedileceği hükmü yer almaktadır.
Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan 47 sıra No.lu Amortisman ve Tükenme Payları Tebliği’nin “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinde, dayanıklı taşınırlar ve taşınmazlar için belirli tutarı aşan değer artırıcı işlemlerin, duran varlığın maliyet bedeline eklenmesi ve yıl sonunda toplam tutar üzerinden aynı şekilde amortisman ayrılması gerektiği belirtilmiştir. Söz konusu Tebliğ’de belirtilen limitler Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 07.11.2023 tarihli Kararı ile güncellenerek dayanıklı taşınırların her biri için 52.000,00 TL’ye, taşınmazların her biri için 114.000,00 TL’ye çıkarılmıştır.
Bahsi geçen mevzuat hükümlerince, maddi duran varlıklara yapılan harcamaların Kanunda belirtilen limitleri aşmadığı takdirde 630 Giderler Hesabı’nda, limitleri aştığı takdirde ise ilgili maddi duran varlık hesabında muhasebeleştirileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, değer artırıcı nitelikte olmayan, ilgili mevzuat hükmünde belirtilen limitlerin altında kalan ve aşağıdaki tabloda da görüleceği üzere 1.709.463,24 TL’lik harcamaların doğrudan gider olarak kaydedilmesi gerekirken ilgili varlık hesaplarına kaydedildiği tespit edilmiştir.
Tablo 11: Maddi Duran Varlığın Değerine Eklenen Değer Artırıcı Tutarlar
| Hesap Kodu | Miktar (TL) |
| 251 Yer Altı ve Yer Üstü Düzenleri | 530.255,88 |
| 252 Binalar | 1.124.797,36 |
| 253 Tesis, Makine ve Cihazlar | 2.160,00 |
| 255 Demirbaşlar | 52.250,00 |
| TOPLAM | 1.709.463,24 |
Kamu İdaresi tarafından değer artırıcı olarak kabul edilmeyen harcamaların tamamının maddi duran varlık hesaplarına kaydedilmesi, mali tablolarda 630 Giderler Hesabı’nın eksik, ilgili varlık hesabının ise bu tutar kadar fazla görünmesine neden olmaktadır.
Kamu İdaresi cevabında bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup gerekli işlemlerin yapılacağı ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından mali tabloların tam ve doğru bilgi verebilmesi amacıyla taşınırlar ile taşınmazlar için yapılan harcamaların muhasebeleştirilirken ilgili mevzuat hükümlerinde yer alan limitlerin dikkate alınarak değer artırıcı olup olmadığına göre gerekli kayıtların yapılması gerekmektedir.