BULGU: Değer Artırıcı Nitelikteki Harcamaların İlgili Maddi Duran Varlık Hesabında Takip Edilmemesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Binalar için yapılan değer artırıcı nitelikteki harcamaların, ilgili maddi duran varlığın 252 Binalar Hesabında kayıtlı değerine eklenerek aktifleştirilmesi gerekirken, ilgili harcamaların 630 ve 830 nolu gider hesapları kullanılarak muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir.
GYMY’nin 27’nci maddesi ile MYMY’nin 170’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendine göre; maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran her türlü maliyet, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edilerek amortisman hesaplamasında dikkate alınmalıdır. Ayrıca, tahsis edilen taşınmazlara yapılan değer arttırıcı harcamalar, taşınmazın tahsis edildiği kamu idaresinin muhasebe hizmetini yürüten muhasebe birimince ilgili taşınmazın kayıtlı değeri üzerine ilave edilecek ve ilave edilen değer, taşınmazı tahsis eden kamu idaresine muhasebe kayıtlarına alınmak üzere bildirilecektir.
MYMY’nin 176’ncı maddesi uyarınca Kurumun bina niteliğindeki taşınmazlarının iyileştirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin arttırılmasına ilişkin olarak bütçeye gider kaydıyla yapılan harcama tutarları, bir taraftan 252 Binalar Hesabına borç, diğer taraftan 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilecektir. Ayrıca ilgili bütçe hesaplarının da kullanılması gerekmektedir.
Amortisman ve Tükenme Payları konulu 47 sıra numaralı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin 6’ncı maddesine göre, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’te yer alan taşınmazlar için 114.000,00 TL’yi aşan harcamalar değer artırıcı harcama olarak kabul edilecektir. Daha önceki dönemlerde tamamen amorti edilmiş olan duran varlıklar için yapılan harcamalar varlığın maliyet bedeline eklenmeksizin doğrudan giderleştirilecekken henüz amortisman ayırma süresini tamamlamamış olan duran varlıklar için yapılan değer artırıcı harcamalar varlığın maliyet bedeline eklenip kalan amortisman süresince eşit olarak amortisman ayrılacaktır.
Uygulamada değer artırıcı nitelikteki “Hizmet Binası Büyük Onarım Giderleri” kaleminde yer alan 10.001.552,76 TL ve “Lojman Büyük Onarım Giderleri” kaleminde yer alan 188.040,00 TL olmak üzere toplam 10.189.592,76 TL harcamanın ilgili maddi duran varlık hesabında takip edilmemesi nedeniyle, 2023 yılı mali tablolarında 252 Binalar ve 257 Birikmiş Amortismanlar Hesapları eksik görünmektedir.
Henüz amortisman ayırma süresini tamamlamamış binalara yapılan 114.000,00 TL üzerindeki harcama tutarlarının anılan mevzuat hükümlerine göre 252 Binalar Hesabında aktifleştirilmesi ve yıl sonu itibariyle de amortismana tabi tutulması gerekmektedir.


ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, değer artırıcı nitelikteki harcamaların maddi duran varlık hesabında takip edilmediği tespit edilmiştir. Bu harcamaların, ilgili varlığın kayıtlı değerine eklenerek aktifleştirilmesi gerektiği, aksi takdirde mali tabloların eksik görüneceği vurgulanmaktadır. Özellikle, 114.000,00 TL’yi aşan harcamaların, henüz amortisman süresini tamamlamamış binalar için 252 Binalar Hesabında aktifleştirilmesi ve amortismana tabi tutulması gerekmektedir.