| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, değer artırıcı nitelikteki harcamaların 252 Binalar Hesabında kaydedilmemesi tespit edilmiştir. Bu harcamaların, ilgili mevzuat gereği maddi duran varlıkların maliyet bedeline eklenmesi ve amortisman hesaplamasında dikkate alınması gerekmektedir. Kamu idaresi, bu bulguya katılmakta olup, gerekli düzeltme işlemlerinin 2023 yılında yapılacağını belirtmiştir. |
BULGU: Değer Artırıcı Nitelikteki Harcamaların İlgili Maddi Duran Varlık Hesabında Takip Edilmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Binalar için yapılan değer artırıcı nitelikteki harcamaların, ilgili maddi duran varlığın 252 Binalar Hesabında kayıtlı değerine eklenerek aktifleştirilmesi gerekirken, ilgili harcamaların 630 ve 830 nolu gider hesapları kullanılarak muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir.
GYMY’nin 27’nci maddesi ile MYMY’nin 170’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendine göre; maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran her türlü maliyet, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edilerek amortisman hesaplamasında dikkate alınmalıdır. Ayrıca, tahsis edilen taşınmazlara yapılan değer arttırıcı harcamalar, taşınmazın tahsis edildiği kamu idaresinin muhasebe hizmetini yürüten muhasebe birimince ilgili taşınmazın kayıtlı değeri üzerine ilave edilecek ve ilave edilen değer, taşınmazı tahsis eden kamu idaresine muhasebe kayıtlarına alınmak üzere bildirilecektir.
MYMY’nin 176’ncı maddesi uyarınca Kurumun bina niteliğindeki taşınmazlarının iyileştirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin arttırılmasına ilişkin olarak bütçeye gider kaydıyla yapılan harcama tutarları, bir taraftan 252 Binalar Hesabına borç, diğer taraftan 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilecektir. Ayrıca ilgili bütçe hesaplarının da kullanılması gerekmektedir.
Amortisman ve Tükenme Payları konulu 47 sıra numaralı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin 6’ncı maddesine göre, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’te yer alan taşınmazlar için 34.000,00 TL’yi aşan harcamalar değer artırıcı harcama olarak kabul edilecektir. Daha önceki dönemlerde tamamen amorti edilmiş olan duran varlıklar için yapılan harcamalar varlığın maliyet bedeline eklenmeksizin doğrudan giderleştirilecekken henüz amortisman ayırma süresini tamamlamamış olan duran varlıklar için yapılan değer artırıcı harcamalar varlığın maliyet bedeline eklenip kalan amortisman süresince eşit olarak amortisman ayrılacaktır.
Uygulamada Bakanlık tarafından 34.000,00 TL’yi aşan değer artırıcı harcamaların yapıldığı; ancak söz konusu harcamaların 252 Binalar Hesabına kaydedilmediği görülmüştür.
Kamu idaresi, bulguya katılmakta olup, bulgu doğrultusunda gerekli düzeltme işlemlerinin yapılabilmesi amacıyla girişimlerde bulunmuştur ancak 2022 yılı yılsonu işlemlerinin tamamlanması nedeniyle gerekli düzeltme kayıtları 2023 yılında yapılmıştır. Dolayısıyla, 2022 yılı mali tablolarında 252 Binalar ve 257 Birikmiş Amortismanlar Hesapları eksik görünmektedir.
Henüz amortisman ayırma süresini tamamlamamış binalara yapılan 34.000,00 TL üzerindeki harcama tutarlarının anılan mevzuat hükümlerine göre 252 Binalar Hesabında aktifleştirilmesi ve yıl sonu itibariyle de amortismana tabi tutulması gerekmektedir.