|
ÖZET: Demirbaş niteliği taşıyan varlıkların muhasebeleştirilmesiyle ilgili yapılan incelemelerde, bu varlıkların 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’na kaydedildiği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu hesap grubunun, satılmak veya diğer faaliyetlerde kullanılmak üzere edinilen malların izlenmesi amacıyla kullanıldığını belirtmektedir. Buna karşın, 255 Demirbaşlar Hesabı, uzun süreli kullanıma uygun olan fiziksel varlıkların kaydını tutmak için gereklidir.
Yapılan denetimlerde, masa, koltuk, dolap gibi demirbaş niteliğindeki varlıkların 255 Demirbaşlar Hesabı yerine 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’na kaydedildiği ortaya çıkmıştır. Bu durum, mali tabloların yanlış bir şekilde yansıtılmasına neden olmakta; 255 Demirbaşlar Hesabı’nda eksiklik, 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’nda ise fazlalık görünmektedir. Sonuç olarak, demirbaş niteliğindeki varlıkların doğru bir şekilde 255 Demirbaşlar Hesabı’nda izlenmesi, mali raporların doğruluğu açısından büyük önem taşımaktadır. Bu durum, mali yönetim süreçlerinin etkinliğini artıracak ve hesapların şeffaflığını sağlayacaktır. |
BULGU: Demirbaş Niteliği Taşıyan Varlıkların Tüketim Malzemesi Olarak Muhasebeleştirilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Demirbaş niteliği taşıyan varlıkların muhasebe kayıtlarına alınırken tüketim malzemesi gibi 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’na kaydedildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “15 Stoklar” başlıklı 113’üncü maddesinin birinci fıkrasında; bu hesap grubunun kurum ambar ve atölyelerinde; satılmak veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen mallar ile artık ve hurda gibi bir yıl veya faaliyet dönemi içinde kullanılacak veya paraya çevrilebilecek varlıkların izlenmesi için kullanılacağı, 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’na ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 115’inci maddesinde ise; bu hesabın kurumlarca satılmak, üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen ilk madde ve malzeme, yarı mamul, mamul, ticari mal, artık ve hurda gibi bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tüketilecek veya paraya çevrilecek varlıkların izlenmesi için kullanılacağı düzenlenmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “25 Maddi Duran Varlıklar” başlıklı 186’ncı maddesinin birinci fıkrasında; faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve tahmini yararlanma süresi bir yıldan fazla olan fiziki varlıklar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların maddi duran varlıklar hesap grubu içinde takip edileceği, 255 Demirbaşlar Hesabı’na ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 198’inci maddesinde ise bu hesabın kurum faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan her türlü büro makine ve cihazları ile döşeme, masa, koltuk, dolap, mobilya gibi uzun süre kullanılabilen varlıkların izlenmesi için kullanılacağı hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, 150 İlk Madde ve Malzemeler Hesabı; kurumlarca satılmak, üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen varlıkların izlenmesi için kullanılırken 255 Demirbaşlar Hesabı ise kurum faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan her türlü büro makine ve cihazları ile döşeme, masa, koltuk, dolap, mobilya gibi uzun süre kullanılabilen varlıkların izlenmesi için kullanılacaktır.
Yapılan incelemede; masa, koltuk, tabure, sehpa, dolap, büro ve ofis mobilyası gibi alımlar ile güvenlik kamerası ve kulübesi gibi demirbaş niteliğindeki varlıkların 255 Demirbaşlar Hesabı yerine 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’na kaydedildiği tespit edilmiştir. Bu durum, mali tablolarda 255 Demirbaşlar Hesabı’nın noksan; 150 İlk Madde ve Malzeme
Hesabı’nın ise fazla görünmesine yol açmaktadır.
Demirbaş niteliğinde olan varlık alımlarının mevzuata uygun olarak 255 Demirbaşlar Hesabı’nda izlenmesi gerekmektedir.