ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporu’na göre, belediye şirketinin 255 Demirbaşlar Hesabı’nda kayıtlı bazı varlıkların fiziksel olarak şirket kullanımında bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu varlıklar, belediyenin farklı birimlerine ve diğer şirketlere bedelsiz olarak kullandırılmış, ayrıca resmi bağı kalmayan eski yönetim kurulu üyelerine bırakılmıştır. Türk Ticaret Kanunu’na göre, ticaret şirketleri ve kamu tüzel kişileri, ticari faaliyetlerinde dikkatli ve özenli davranmakla yükümlüdür. Yönetim kurulu üyeleri, şirket menfaatlerini gözetmek ve dürüstlük kurallarına uymak zorundadır.

İncelemelerde, şirketin demirbaşları arasında yer alan iki adet iPhone 12 Pro, bir adet iPhone 14 Pro ve bir adet DELL dizüstü bilgisayarın eski yönetim kurulu üyelerine verildiği, ancak geri alınmadığı görülmüştür. Ayrıca, Düzce Belediyesine ait Alzheimer Merkezine yapılan stor perdelerin de şirket kullanımında olmamasına rağmen demirbaş kaydına alındığı tespit edilmiştir. Şirket, taşınır malzemelerin kullanımında gerekli hassasiyeti göstereceğini belirtmiş olsa da, söz konusu varlıkların geri alınması veya bedelsiz kullandırılmaması konusunda herhangi bir adım atmamıştır.

Sonuç olarak, 255 Demirbaşlar Hesabı’nın gerçek durumu yansıtması ve Türk Ticaret Kanunu’na uyulması için, şirketle resmi bağı kalmayan kişilerden varlıkların geri alınması, şirket faaliyetleriyle ilgisi olmayan demirbaşların kaydedilmemesi ve demirbaşların bedelsiz kullandırılmaması gerektiği vurgulanmaktadır.

BULGU: Demirbaşlar Hesabında Kayıtlı Bazı Varlıkların Fiziki Olarak Şirket Kullanımında Bulunmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Şirketin 255 Demirbaşlar Hesabında kayıtlı bulunan bazı varlıkların fiziki olarak Şirket kullanımında bulunmadığı, Belediyenin çeşitli birimlerine, diğer şirketlerine bila bedel kullandırıldığı ve Şirketle resmi bağı kalmayan yönetim kurulu üyelerinde bırakıldığı görülmüştür.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “II – Tüzel kişiler” başlıklı 16’ncı maddesinin ilk fıkrasında ticaret şirketleriyle, amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşların tacir sayılacağı ifade edilmiş, Kanun’un “C) Tacir olmanın hükümleri” üst başlıklı 18’inci maddesinin ikinci fıkrasında her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Ayrıca Kanun’un “5. Özen ve bağlılık yükümlülüğü” başlıklı 369’uncu maddesinin birinci fıkrasında, yönetim kurulu üyelerinin ve yönetimle görevli üçüncü kişilerin, görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kurallarına uyarak gözetmek yükümlülüğü altında oldukları açıkça belirtilmiştir.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; şirket yöneticilerinin basiretli bir tacir gibi hareket ederek şirket menfaatlerini dürüstlük kurallarına uyarak üstün tutması ve gözetmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemelerde;

– Şirketin 255 Demirbaşlar Hesabında kayıtlı olan 2 adet İphone 12Pro marka cep telefonu, 1 adet İphone 14Pro marka cep telefonu olmak üzere 3 cep telefonu ve 1 adet DELL marka diz üstü bilgisayarın eski Yönetim Kurulu üyelerine verildiği, üyelikleri sona ermiş ve Şirketle resmi bağları kalmamış olmasına rağmen söz konusu demirbaşların geri alınmadığı,

– Şirket tarafından 2024 yılı Ağustos ayında Düzce Belediyesine ait Alzheimer Merkezine stor perde yaptırıldığı ve Şirket kullanımında bulunmamasına rağmen 255 Demirbaşlar Hesabına kayıt edildiği,

– Hiçbir bedel veya kira alınmaksızın 1 adet dijital takografın Düzce Belediyesinin diğer bir şirketi olan Düzce Beltaş AŞ’nin, 1 adet konteynerin Düzce Belediyesinin diğer bir şirketi olan Düzce Beltur AŞ’nin, 1 adet Casper marka laptopun Düzce Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğünün ve 1 adet projeksiyon cihazı ile 1 adet yapay zeka takip sensörünün de Basın Yayın ve Halkla İlişkiler biriminin kullanımına bırakıldığı,

tespit edilmiştir.

Şirket cevabında, Şirkete ait olan tüm taşınır malzemelerin şirketin çalışanlarında ve şirket faaliyetlerinde kullandırılması konusunda gerekli hassasiyetin gösterileceğini belirtmişse de yukarıdaki tespitlerde yer alan taşınırların geri alınması ve bila bedel kullandırılmaması hususlarında bir girişimde bulunulmamıştır.

255 Demirbaşlar Hesabının Şirket taşınırlarının gerçek durumunu yansıtması ve Türk Ticaret Kanunu’nun tacir tanımına ve yönetim kurulunun şirket menfaatlerini gözetmesi hükümlerine uyulması amacıyla Şirketle resmi bağı kalmayan kişilerden Şirket varlıklarının geri alınması, Şirket faaliyetleriyle ilgisi olmayan demirbaşlar alınmaması ve Şirket demirbaşlarının bila bedel kullandırılmaması gerektiği değerlendirilmektedir.