|
ÖZET: Demirbaşlar hesabında yer alan bazı varlıkların fiziksel olarak mevcut olmadığı ve bu varlıklar için amortisman ayrıldığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, şirketin mali tablolarında yer alan ancak envanterde bulunmayan demirbaşlar arasında eski cep telefonları gibi varlıklar bulunmaktadır. Bu durum, önceki yönetim döneminde yapılan envanter sayımının eksikliği nedeniyle ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak, 255 Demirbaşlar Hesabı ve 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’ndaki verilerin gerçeği yansıtmadığı anlaşılmaktadır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun defter tutma yükümlülüğüne ilişkin hükümleri ve Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yayımladığı genel tebliğ, işletmelerin mali tablolarının güvenilirliğini sağlamak amacıyla düzenlenmiştir. Ancak, mevcut durumda şirketin envanterinde kayıtlı demirbaşların fiilen sayımının yapılmaması, mali tabloların doğruluğunu tehlikeye atmaktadır. Kamu idaresinin verdiği yanıtta, bu bulgulara katıldıkları belirtilmiş ve envanterin güncellenmesi gerektiği vurgulanmıştır. Şirketin mali tablolarının güvenilirliğini artırmak için, kayıtlı demirbaşların fiziksel sayımının yapılması ve mevcut olmayan varlıkların nedenlerinin araştırılması önerilmektedir. Bu süreç, muhasebe kayıtlarının düzeltilmesi açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: Demirbaşlar Hesabında Yer Alan Bazı Varlıkların Şirkette Bulunmaması ve Buna Rağmen Amortisman Ayrılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirketin mali tablolarında yer alıp fiziki olarak ortada olmayan demirbaşlar tespit edilmiş ve bunlar için amortisman ayrıldığı görülmüştür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Defter tutma yükümlülüğü” başlıklı 64’üncü maddesinin birinci fıkrasında tacirlerin defter tutma yükümlülüğünden detaylı bir şekilde bahsedilmiş, aynı maddenin beşinci fıkrasında bu Kanun’a tabi gerçek ve tüzel kişilerin, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun defter tutma ve kayıt zamanıyla ilgili hükümleri ile aynı Kanun’un 175 ve mükerrer 257’nci maddelerinde yer alan yetkiye istinaden yapılan düzenlemelere uymak zorunda olduğu belirtilmiştir.
Söz konusu yetkiye istinaden Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği 26.12.1992 tarihinde yayımlanmış ve 1.1.1994 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir. Mezkûr Tebliğ’in “II- Düzenlemenin Amacı” başlıklı maddesinde Tebliğ’in amacı, bilanço usulünde defter tutan gerçek ve tüzel kişilere ait teşebbüs ve işletmelerin faaliyet ve sonuçlarının sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi, mali tablolar aracılığı ile ilgililere sunulan bilgilerin tutarlılık ve mukayese edilebilirlik niteliklerini koruyarak gerçek durumu yansıtmasının sağlanması ve işletmelerde denetimin kolaylaştırılması olarak belirtilmiştir.
Aynı Tebliğ’in “V-Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları başlıklı bölümünde; 255 Demirbaşlar Hesabı; “İşletme faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan her türlü büro makine ve cihazları ile döşeme, masa, koltuk, dolap, mobilya gibi maddi varlıkların izlendiği hesap” olarak tanımlanmış, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı; “Maddi duran varlık bedellerinin, kullanılabilecekleri süre içerisinde hesaben yok edilebilmesini sağlamak amacıyla kullanılan hesap” olarak ifade edilmiştir.
Konu ile ilgili yerinde yapılan denetimde, mali tablolarda yer alıp Şirketin envanterinde olmayan (Nokia 6300, 2700, C3, Mi 2 Lite cep telefonları v.b.) demirbaşların bulunduğu ve bunlara amortisman ayrıldığı görülmüştür. Bunlar çok eski yıllarda alınıp Şirket envanterine kaydedilen demirbaşlar olup, önceki yönetimden Şirketin hesapları devralınırken birebir sayım yapılarak işlem gerçekleştirilmemiştir. Dolayısıyla mevcut durumda demirbaşların tamamının fiziken var olup olmadıkları tam olarak bilinmemektedir. Bu durum 255 Demirbaşlar Hesabı ile 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabında yer alan rakamların gerçek durumu yansıtmamasına sebep olmaktadır.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta bulguya iştirak edilmiş olup, mali tabloların güvenilir ve doğru bilgi sunması açısından, Şirket envanterinde kayıtlı tüm demirbaşların fiilen sayımının yapılması, halihazırda olmadığı tespit edilenlerin sebeplerinin araştırılması ve buna göre muhasebe kayıtlarının düzeltilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.