|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite ve döner sermaye idaresi üzerinden yapılan incelemelerde, hatalı işlemlerle muhasebe kayıtlarından çıkarılan demirbaşların varlığını ortaya koymuştur. Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 182. maddesi, demirbaşların eskime veya ekonomik ömrünü tamamlama gibi nedenlerle kayıtlardan çıkarılmasını düzenlemekte ve bu süreçte izlenmesi gereken muhasebe kayıtlarını belirtmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, hatalı kayıtlar nedeniyle 255-Demirbaşlar Hesabı ve 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nda yer alan tutarların yıl sonu mali tablolarında doğru bir şekilde yansıtılmadığı tespit edilmiştir.
Hatalı muhasebe işlemleri, 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nda toplam 424.973,00 TL’lik bir eksikliğe yol açmıştır. Kamu idaresi, taşınır mal işlemlerinin Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından sağlanan Taşınır Kayıt ve Yönetim Sistemi üzerinden yürütüldüğünü ve muhasebeleştirme işlemlerinin Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Sistemi ile entegre bir şekilde gerçekleştirildiğini açıklamıştır. Ayrıca, sistem üzerinden otomatik olarak gerçekleşen işlemlerde gerekli kayıtların yapılamadığı belirtilmiştir. Gelecekte, demirbaşlar ve amortisman tutarlarının muhasebe kayıtlarında ve mali tablolarda doğru bir şekilde yer alması için gereken özenin gösterileceği ifade edilmiştir. Bu durum, mali tabloların idare varlıklarını doğru bir biçimde yansıtması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Demirbaşların Hatalı İşlemle Muhasebe Kayıtlarından Çıkarılması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
İdare muhasebesi üzerinden yapılan incelemede hatalı işlemle muhasebe kayıtlarından çıkarılan demirbaşların bulunduğu görülmüştür.
Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 255-Demirbaşlar Hesabı ile ilgili işlemlerin belirtildiği 182’nci maddesinde “Eskime veya ekonomik ömrünü tamamlama gibi nedenlerle demirbaş olma vasfı ortadan kalkan demirbaşlar, kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına borç; ayrılmış olan amortisman tutarı 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak, 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına borç kaydedileceği” belirtilmektedir.
İdare muhasebesi üzerinden yapılan incelemede, hatalı kayıtla muhasebe kayıtlarından çıkarılan demirbaşların kaydı olarak 255-Demirbaşlar Hesabına alacak kaydı ve 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına borç kaydı yapıldığı görülmüştür. Yapılmış olan hatalı kayıtla 255-Demirbaşlar Hesabında ve 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabında bulunan tutarların yıl sonu mali tablolarda yer alması engellenmiştir.
İlgili demirbaş ve amortisman tutarlarının yıl sonu mali tablolarında yer alması için; eskime veya ekonomik ömrünü tamamlama gibi nedenlerle demirbaş olma vasfı ortadan kalkan demirbaşların, kayıtlı değerleri üzerinden 255-Demirbaşlar Hesabına alacak, 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına borç; ayrılmış olan amortisman tutarı 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak, 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına borç kaydedilmesi gerekmektedir. İlgili kayıtların yapılmaması nedeniyle yıl sonu mali tablolarında; 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabı 424.973,00 TL eksik görünmektedir.
Kamu idaresi cevabında; Üniversitemiz taşınır mal iş ve işlemleri Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından idarelerin kullanımına sunulan Taşınır Kayıt ve Yönetim Sistemi üzerinden yürütüldüğü, muhasebeleştirme işlemleri bu sistemle entegre olarak Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Sistemi üzerinden yapıldığı, Taşınır Kayıt ve Yönetim sisteminden gönderilen taşınır işlem fişleri, Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Sisteminde yer alan varlıklar modülü üzerinden otomatik olarak muhasebe modülüne aktarılmak suretiyle muhasebeleştirilmekte olduğu, tespit edilen hususların sistem üzerinden otomatik olarak gerçekleştiği, 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına gerekli kayıtların yapılamadığı belirtilerek demirbaşlar ve amortisman tutarlarının muhasebe kayıtlarında ve idare mali tablolarında doğru tutarla yer alması için gereken dikkat ve özenin gösterileceği belirtilmiştir..
Mali tabloların idare varlıklarını doğru gösterimini sağlamak amacıyla, demirbaşlar ve amortisman tutarlarının bundan böyle yılı içerisinde muhasebe kayıtlarında ve idare mali tablolarında doğru tutarla yer alması sağlanmalıdır.